Σήμερα, Τρίτη 15 Ιανουαρίου, η Wikipedia γιορτάζει τα 18α γενέθλιά της. Εάν η τεράστια εγκυκλοπαίδεια ήταν άνθρωπος, τώρα πλέον στις περισσότερες χώρες θα θεωρούταν ένας νόμιμος ενήλικας. Αλλά στην πραγματικότητα, η ελεύθερη ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια έχει παίξει εδώ και πολύ καιρό το ρόλο του «ενήλικου» του Διαδικτύου.

Η Wikipedia έχει αυξηθεί πάρα πολύ από την έναρξή της: τώρα έχει 5.7 εκατομμύρια άρθρα στην αγγλική γλώσσα και έλαβε πέρυσι 92 δις σελίδες.

Ο ιστότοπος έχει επίσης υποστεί σημαντική αλλαγή στη φήμη του. Εάν ρωτήσετε το Google Home για μια ερώτηση γενικής γνώσης, πιθανόν να τραβήξει την απάντηση από τη Wikipedia. Η ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια έχει αναφερθεί σε περισσότερες από 400 δικαστικές γνώμες, σύμφωνα με ένα έγγραφο του 2010 στην Εφημερίδα Yale Journal of Law & Technology. Πολλοί καθηγητές εγκαταλείπουν την παραδοσιακή γραπτή εργασία και ζητούν από τους μαθητές τους να επεκτείνουν ή να δημιουργήσουν ένα άρθρο της Wikipedia για το θέμα. Και ο διευθύνων σύμβουλος του YouTube Susan Wojcicki ανακοίνωσε ένα σχέδιο τον περασμένο Μάρτιο για να συνδυάσει τα παραπλανητικά βίντεο συνωμοσίας με συνδέσμους σε αντίστοιχα άρθρα από τη Wikipedia. Το Facebook έχει επίσης κυκλοφορήσει ένα χαρακτηριστικό που χρησιμοποιεί το περιεχόμενο της Wikipedia για να παρέχει στους χρήστες περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πηγή δημοσίευσης για άρθρα στη ροή του.

Η άνοδος της Βικιπαίδειας οδηγείται από μια κρίσιμη διαφορά στις αξίες που την χωρίζει από τους ...συνομηλίκους της και την ανεβάζει στις 10 κορυφαίες ιστοσελίδες: Στη Wikipedia, η αλήθεια ξεπερνά την αυτο-έκφραση.

Πέρυσι, ο συνιδρυτής της Wikipedia Jimmy Wales είπε στο NPR ότι η Wikipedia έχει αποφύγει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα «ψεύτικων ειδήσεων», θέτοντας το ερώτημα για το τι κάνει η εγκυκλοπαίδεια διαφορετικά από άλλες δημοφιλείς ιστοσελίδες. Όπως ανέφερε ο Brian Feldman στο περιοδικό New York, ίσως είναι απλά η διάθεση στην κοινότητα της Βικιπαίδειας να διαγράφει ό,τι δεν είναι αληθινό. Εάν ένας χρήστης δημοσιεύσει κακές πληροφορίες, άλλοι χρήστες εξουσιοδοτούνται να καταργήσουν αυτό το περιστασιακό περιεχόμενο. Είναι μια εντυπωσιακή αντίθεση με άλλα μέσα, το οποίο επιτρέπουν στα ψέματα να παραμείνουν στην πλατφόρμα τους για χρόνια.

Η κοινότητα Wikipedia έχει επίσης αγκαλιάσει αυτοματοποιημένες τεχνολογίες για να προστατεύσει την ακεραιότητα της εγκυκλοπαίδειας. Παρόλο που το YouTube σαρώνει τα βίντεο για πιθανές παραβιάσεις περιεχομένου χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων του Content ID, η κοινότητα των συντακτών της Wikipedia δημιούργησε επεξεργαστικά ρομπότ που προχωρούν περαιτέρω κάνοντας προσδιορισμούς σχετικά με την ποιότητα του περιεχομένου.

Η κοινότητα μοιράζεται ένα όραμα: να χτίσει μια καλύτερη εγκυκλοπαίδεια.

Οι εγκυκλοπαιδικοί της κάθε γενιάς αντιμετωπίζουν αντιπάλους - τον 18ο αιώνα ο Denis Diderot και άλλοι συγγραφείς του Encyclopédie καταγγέλλονταν ως αιρετικοί και οι σημερινοί Βικιπαίδiοι αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις: ένα συχνά εχθρικό περιβάλλον επεξεργασίας με τακτικούς συντάκτες που «επιτίθενται» στους αρχάριους, μακροπρόθεσμη μείωση της κοινότητας όσων συνεισφέρουν, κακοί ηθοποιοί που παραβιάζουν τους λογαριασμούς διαχειριστών για να βλάψουν τις σελίδες και μια συνολική συστηματική μεροληψία στην κάλυψή του, που προκαλείται εν μέρει από μια βάση συνεισφερόντων που είναι κατά κύριο λόγο δυτική και αρσενική.

Οι προκαταλήψεις σχετικά με το φύλο στη Βικιπαίδεια έλαβαν την προσοχή των μέσων μαζικής ενημέρωσης πέρυσι, όταν η Donna Strickland κέρδισε το βραβείο Νόμπελ και - κατά τη χρονική στιγμή της απονομής της - δεν είχε σελίδα Wikipedia. Η Katherine Maher, εκτελεστικός διευθυντής του μη κερδοσκοπικού ιδρύματος Wikimedia, απάντησε με ένα op-ed παρατηρώντας ότι η εγκυκλοπαίδεια καθρεφτίζει, αλλά δεν προκαλεί, τις προκαταλήψεις του κόσμου.

Αξίζει να τονιστεί, ωστόσο, πώς η εθελοντική κοινότητα Wikipedia προσπαθεί να βελτιωθεί. Η εθελοντική ομάδα WikiProject Women in Red, που ιδρύθηκε από τους Rosie Stephenson-Goodknight και Roger Bamkin το 2015, έχει δεσμευτεί να μειώσει το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων και έχει ήδη αυξήσει το ποσοστό βιογραφικών γυναικών από 15 σε 17,8 %. Οι πρωτοβουλίες όπως το AfroCROWD και το Art + Feminism φιλοξενούν επεξεργαστές-a-thons, οργανωμένες δημόσιες εκδηλώσεις όπου οι εθελοντές συμβάλλουν στη βελτίωση της κάλυψης των εγκυκλοπαιδειών των υποεκπροσωπούμενων ομάδων.

Η λέξη «ενήλικας» θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνει την ηθική ωριμότητα και τις επανειλημμένες συνεισφορές προς το κοινό καλό. Δεδομένου ότι η Wikipedia διασχίζει αυτό το ορόσημο σήμερα, αξίζει να αναγνωρίσουμε ότι – στην χειρότερη περίπτωση - η κοινότητά της έχει από καιρό ενηλικιωθεί, με μια ανιδιοτέλεια που γίνεται όλο και πιο σπάνια στο διαδίκτυο.