Διδακτορικό στα οικονομικά; Τσεκ. Μεταπτυχιακό σχολείο στις ΗΠΑ; Τσεκ. Εμπειρία ως εταιρικό στέλεχος; Τσεκ.

Εκ πρώτης όψεως, ο 40χρονος «Τσάρος» της οικονομίας της Τουρκίας Μπεράτ Αλμπαϊράκ έχει πολλά από τα χαρακτηριστικά που εξασφάλιζαν ότι οι προκάτοχοί του γίνονταν σεβαστοί από τους επενδυτές. Ωστόσο, ο διορισμός του ως κύριος υπεύθυνος χάραξης της οικονομικής πολιτικής της Τουρκίας τη Δευτέρα προκάλεσε το μεγαλύτερο αιματοκύλισμα στις χρηματοπιστωτικές αγορές της Τουρκίας μετά από το αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα πριν από δύο χρόνια.

Η απογοήτευση των επενδυτών για τον διορισμό του Αλμπαϊράκ δεν έχει να κάνει κυρίως με τα οικονομικά του διαπιστευτήρια, αλλά για την οικογένεια του. Θα πρέπει να λογοδοτεί για τις αποφάσεις του στον πεθερό του, τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος χρησιμοποιεί ήδη τις νέες εκτελεστικές εξουσίες του για να αυξήσει την επιρροή του στην κεντρική τράπεζα.

Οι προκάτοχοι του Αλμπαϊράκ, συμπεριλαμβανομένου του Μεχμέτ Σιμσέκ, ακολουθούσαν τα ένστικτα του προέδρου για να διατηρήσουν την οικονομία των 880 δις δολαρίων της Τουρκίας σε βιώσιμη πορεία, χαλαρώνοντας την πολιτική πίεση στην τράπεζα για να μειώσει τα επιτόκια, όπως ήθελε ο Ερντογάν.

Ο γαμπρός του προέδρου μπορεί να μην παρέχει αυτό το προπύργιο, δήλωσε ο Νάιτζελ Ρέντελ, ανώτερος αναλυτής στο Medley Global Advisors στο Bloomberg.

«Ναι, διαθέτει πτυχίο MBA από πανεπιστήμιο των ΗΠΑ και έχει αναλάβει καθήκοντα Διευθύνοντος Συμβούλου, αλλά πρόκειται πραγματικά να υψώσει ανάστημα στον πεθερό του; Θα ήταν διατεθειμένος να υποστηρίξει ότι τα επιτόκια θα πρέπει να είναι σημαντικά υψηλότερα και η οικονομική πολιτική πολύ πιο στενή;» δήλωσε ο Ρέντελ. «Αν κοιτάξουμε πίσω και διερωτηθούμε ποιος διαφώνησε με τον Ερντογάν και τα κατάφερε, θα διαπιστώσουμε πως είναι μία πολύ σύντομη λίστα. Στην πραγματικότητα, είναι μια λίστα χωρίς ονόματα».

Η λίρα έχασε περισσότερο από 3% έναντι του δολαρίου μετά το διορισμό του Αλμπαϊράκ ως υπουργός Θησαυροφυλάκιου και Οικονομικών που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα το βράδυ. Την Τρίτη, τα τουρκικά ομόλογα κατέρρευσαν, ωθώντας τις αποδόσεις των 10 ετών σε επίπεδα ρεκόρ.

Ένας πολιτικός αρχάριος που εντάχθηκε στο κοινοβούλιο το 2015, οι ενέργειες του Αλμπαϊράκ που θα οδηγήσουν στην επόμενη συνάντηση επιτοκίων στις 24 Ιουλίου θα εξεταστούν πολύ προσεκτικά. Όμως, επέκρινε έντονα τα υψηλά επιτόκια και συχνά υποστήριζε ταχείες περικοπές, ακόμη και όταν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατηγόρησε την κεντρική τράπεζα ότι αποτυγχάνει στην εντολή της και χάνει την αξιοπιστία της.

Οικονομικός συντάκτης

«Εάν δεν δουν τον θεσμό τους ως το τελευταίο προπύργιο του status quo, αυτό που αναμένεται από αυτούς είναι να μειώσουν γρήγορα τα επιτόκια της αγοράς σύμφωνα με την τρέχουσα οικονομική στρατηγική», έγραφε σε ένα κομμάτι του το 2014 για την φιλοκυβερνητική εφημερίδα Sabah, όπου ήταν αρθρογράφος για περίπου δύο χρόνια.

Ωστόσο, ανησυχίες για το πού βρίσκεται η οικονομία της Τουρκίας πριν από την παρουσία του Αλμπαϊράκ. Το δηλωμένο σχέδιο του Ερντογάν να αναλάβει σημαντικότερο ρόλο στην καθοδήγηση της οικονομίας της χώρας έστειλε ήδη τις αγορές σε βύθιση τον Μάιο. Ο πρόεδρος διατηρεί την ανορθόδοξη άποψη ότι τα χαμηλότερα επιτόκια μειώνουν τον πληθωρισμό, ο οποίος τώρα υπερβαίνει το τριπλάσιο του επίσημου στόχου του 5%.

Διευθύνων σύμβουλος στα 29

Πριν γίνει βουλευτής και στη συνέχεια υπουργός ενέργειας, ο Αλμπαϊρακ εργάστηκε στον ακαδημαϊκό χώρο και στον ιδιωτικό τομέα. Κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών σπουδών του στη διοίκηση επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Pace της Νέας Υόρκης, άρχισε να εργάζεται για την Calik, μια τουρκική εταιρεία της οποίας οι μετοχές κάλυπταν την ενέργεια, τα μέσα ενημέρωσης, τις τηλεπικοινωνίες και τις τραπεζικές εργασίες. Αργότερα ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στον χρηματοοικονομικό και τραπεζικό τομέα στο πανεπιστήμιο Kadir Has της Κωνσταντινούπολης και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Μαρμαρά.

Το 2004, ο Αλμαϊράκ παντρεύτηκε την Εσρά, την μεγαλύτερη κόρη από τις δύο του πρωθυπουργού Ερντογάν. Το 2006, ονομάστηκε διευθύνων σύμβουλος της Calik στην ηλικία των 29 ετών, ένα πρωτοφανή κατόρθωμα στην τουρκική εταιρική ζωή, όπου η αρχαιότητα παραμένει σημαντική.

Με τον Αλμαϊράκ στο τιμόνι, η Calik αγόρασε τότε το δεύτερο μεγαλύτερο συγκρότημα ΜΜΕ της Τουρκίας, στο οποίο ανήκε η εφημερίδα Sabah και το τηλεοπτικό κανάλι ATV, και τα δύο ΜΜΕ, φιλικά προς τον Ερντογάν. Λίγα χρόνια αργότερα, η Calik πώλησε τα περιουσιακά στοιχεία σε μια τουρκική εταιρεία, διατηρώντας τα όμως σε χέρια φιλικά προς τον Ερντογάν, σύμφωνα με τα τουρκικά ΜΜΕ.

Η πολιτική του καριέρα

Ο 40χρονος γαμπρός του Ερντογάν ορίστηκε υπουργός ενέργειας τον Νοέμβριο του 2015, αφού κέρδισε μια θέση στο κοινοβούλιο τον Ιούνιο εκείνου του έτους.

Το 2016, ο Αλμπαϊράκ πραγματοποίησε μια κρίσιμη πρώτη συνάντηση με σκοπό να «σπάσει τον πάγο» με έναν ισραηλινό υπουργό, τον τότε ομόλογό του Γιούβαλ Στάινιτς, μετά από συμφωνία με το εβραϊκό κράτος για την ομαλοποίηση των δεσμών μεταξύ των δύο χωρών.

Ο αιφνίδιος ορισμός του ως υπουργό Οικονομικών τον φορτώνει με το βάρος του να διαχειριστεί την ταχέως αναπτυσσόμενη αλλά ισορροπημένη οικονομία της Τουρκίας και να κερδίσει πίσω την εμπιστοσύνη των αγορών.

Οι επικριτές λένε ότι η άνοδό του είναι απόδειξη του νεποτισμού και της ευνοιοκρατίας που περιβάλλουν εδώ και πολύ καιρό την οικογένεια του Ερντογάν.

Όμως, οι παρατηρητές που βρίσκονται κοντά στις αρχές περιγράφουν τον Αλμπαϊράκ ως μία από τις ικανότερες μορφές της κυβέρνησης, ικανός να εντυπωσιάζει γρήγορα τους ξένους συναδέλφους με την άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας.

Συνοδεύει μάλιστα συχνά τον Ερντογάν σε ταξίδια στο εξωτερικό και συναντήσεις με παγκόσμιους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένων των συνόδων κορυφής με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Είναι συχνά απλά γνωστός ως ο «damat» - δηλαδή «ο γαμπρός».

Το επόμενο... τεστ

Η συνάντηση των κεντρικών τραπεζών στις 24 Ιουλίου μπορεί να αποτελέσει ένα μεγάλο τεστ για τον Αλμπαϊράκ όπως και τη κεντρική τράπεζα σε περίπτωση που η λίρα δεχθεί εκ νέου πίεση. Η τράπεζα είναι παραδοσιακά υπό την αιγίδα του αναπληρωτή πρωθυπουργού που είναι επιφορτισμένος με το Υπουργείο Οικονομικών της Τουρκίας - τώρα μέρος της αποστολής του Αλμπαϊράκ.

Οι αγορές μπορεί να αποδειχθούν οι μόνοι περιορισμοί στις πολιτικές του Ερντογάν. Είναι απολύτως σαφές ότι όλες οι μελλοντικές στρατηγικές αποφάσεις που λαμβάνονται για οτιδήποτε στην Τουρκία θα ελέγχονται από τις ιδιοτροπίες του προέδρου. Οι μόνοι περιορισμοί που ενδεχομένως θα επιβληθούν στον Ερντογάν είναι εκείνοι που πιθανόν να προέρχονται από τις αγορές ομολόγων και νομισμάτων, οι οποίες ενδέχεται να εμποδίσουν τυχόν απροκάλυπτα ριψοκίνδυνη άσκηση οικονομικής πολιτικής.