Για να αναλογιστεί κανείς πόσα είναι τα 26 χρόνια, που το ζήτημα της ονομασίας της πΓΔΜ «λιμνάζει» αξίζει να θυμηθεί, ότι ο αρμόδιος ειδικός διαπραγματευτής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Μάθιου Νίμιτς έχει προλάβει να δει, πέντε γενικούς γραμματείς να αλλάζουν, χωρίς το θέμα να λυθεί. Και για του λόγου το αληθές: Χαβιέρ Πέρες ντε Κουέγιαρ, Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι, Κόφι Ανάν, Μπαν Κι Μουν και Αντόνιο Γκουτιέρες.

Αυτό που δεν άλλαξε από τότε, πέρα από την ονομασία της γείτονος, είναι τα ελληνικά συλλαλητήρια για την «ελληνικότητα» της Μακεδονίας. Εκείνο της 21ης Ιανουαρίου στη Θεσσαλονίκη, εντυπωσίασε με το μέγεθός του, άφησε υποσχέσεις για εκείνο που θα λάβει χώρα στην Αθήνα την Κυριακή και ξύπνησε αναμνήσεις από τα συλλαλητήρια του 1992.

Συλλαλητήρια που, όσο κι αν οι σύγχρονοι διοργανωτές θέλουν να τα παρουσιάζουν αντίστοιχα σε μέγεθος, δεν ήταν και γι αυτό υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι. Ο εξής... ένας. Το 1992, κινητοποιήθηκε ο ίδιος ο κρατικός μηχανισμός για να εξασφαλίσει την επιτυχία των συλλαλητηρίων. Στις 14 Φεβρουαρίου, σχολεία, πανεπιστήμια, δημόσιες υπηρεσίες και καταστήματα έκλεισαν και η συμμετοχή στο συλλαλητήριο για το όνομα των Σκοπίων ήταν σε κάποιες περιπτώσεις σχεδόν... υποχρεωτική. Αστικά λεωφορεία μετέφεραν δωρεάν κόσμο, όπως και εκατοντάδες λεωφορεία των ΚΤΕΛ από την επαρχία. Ακόμα και τα ταξί είχαν πινακίδες που έγραφαν «μετακίνηση δωρεάν».

Στο συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης τον περασμένο μήνα, οι βουλευτές που παραβρέθηκαν χρειάστηκε να δικαιολογήσουν την παρουσία τους σχεδόν απολογούμενοι. Αντίθετα σε εκείνη του 1992, που συμμετείχε ακόμα και ένα κομμάτι της Αριστεράς και συγκεκριμένα, ο πρόγονος του ΣΥΡΙΖΑ, Συνασπισμός, ο Λεωνίδας Κύρκος απαξιώνοντας τη στάση του ΚΚΕ τόνιζε πως στο συλλαλητήριο συμμετείχαν «Όλοι, πλην Λακεδαιμονίων».Το γεγονός μάλιστα επανέφερε στη δημόσια συζήτηση με ανακοίνωσή της, η Νέα Δημοκρατία, στο πλαίσιο της αντιπαράθεσής της με τον ΣΥΡΙΖΑ για τα σύγχρονα συλλαλητήρια αλλά και το ίδιο το θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ.

Το συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης, προετοιμάζονταν για μήνες με μπροστάρη την εκκλησία, τον τότε αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ αλλά και τον δήμαρχο της Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνο Κοσμόπουλο. Στις διαμαρτυρίες πρωτοστατούσε και ο τότε Μητροπολίτης Δημητριάδος και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος.

Η συμπρωτεύουσα σημαιοστολίστηκε, οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούσαν, ενώ μουσικές μπάντες ξύπνησαν τους κατοίκους των 13 πρωτευουσών των μακεδονικών νομών με τους ήχους του «Μακεδονία ξακουστή». Είκοσι μητροπολίτες περπάτησαν, εν πομπή, από τη μητρόπολη προς το ξενοδοχείο Ηλέκτρα Παλλάς.

Στη συγκέντρωση μίλησαν, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων, ο δήμαρχος Βέροιας Ανδρέας Βλαζάκης και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Κοσμόπουλος. Οι διοργανωτές μάλιστα ελευθέρωσαν στον ουρανό της Θεσσαλονίκης χιλιάδες λευκά περιστέρια για να δηλώσουν τα ειρηνικά τους αισθήματα, αν και τα συνθήματα που ακούστηκαν για «φωτιά, φωτιά στα Σκοπιανά σκυλιά» δεν βοηθούσαν σε αυτή την κατεύθυνση.

Ενδεικτικά του κλίματος που επικρατούσε στη χώρα, ο πρωτοσέλιδος τίτλος του Ελεύθερου Τύπου για «1.000.000 ΣΑΡΙΣΕΣ – ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΦΑΛΑΓΓΑ ΦΡΑΓΜΟΣ ΣΤΑ ΣΚΟΠΙΑ». Το «Έθνος» μιλά για «Εθνική πανστρατιά»

Μετά τη Θεσσαλονίκη, σειρά παίρνει η Αθήνα, όπου στις 10 Δεκεμβρίου του 1992, δίνεται ραντεβού για το δεύτερο συλλαλητήριο. Μια ημέρα πριν η προοδευτική Ελευθεροτυπία διαφημίζει το «Βροντερό “ΌΧΙ” προς κλεπταποδόχους της ιστορίας μας». Και πάλι τα σχολεία κλείνουν, η Αρχιεπισκοπή καλεί τις ενορίες να πάρουν μέρος.

Στην ελληνική Βουλή εκείνη την περίοδο υπάρχουν μόλις 4 κόμματα. Η ΝΔ καλεί τα μέλη της να πάρουν μέρος στα συλλαλητήρια για το όνομα, ενώ για το ΚΚΕ που ασκεί κριτική στα συλλαλητήρια, αναφέρει σε ανακοίνωση της «Τα υπολείμματα του ΚΚΕ είχαν την ευκαιρία να εξιλεωθούν για ένα θλιβερό παρελθόν. Δυστυχώς, δεν το έπραξαν». Ο Συνασπισμός ναι μεν είναι επιφυλακτικότερος από ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία, όμως συμμετέχει με αντιπροσωπεία του.

Ακόμη και ο Λάκης Λαζόπουλος, σε επεισόδιο από τους «Δέκα Μικρούς Μήτσους» σκαρώνει το τραγουδάκι «Η Μακεδονία / είναι βαθιά ελληνική και μόνο μία / κι αφού δε λεν Παρίσι τη Ρωσία / γιατί τα Σκόπια μ’ άλλο όνομα να πουν».

ΠΗΓΗ: Ελεύθερος Τύπος, Εφημερίδα των Συντακτών