Τον αποκαλούν «Ο Τραμπ της Βραζιλίας», αφού οι απόψεις του συχνά – πυκνά φαίνεται να ταυτίζονται με αυτές του Αμερικανού προέδρου. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν πως η σύγκριση μάλλον... αδικεί τον πρόεδρο των ΗΠΑ. «Ο Τραμπ δεν εκφράζει τόσο ακραίες απόψεις» λένε.

Η αλήθεια είναι πως ο Ζαΐχ Μπολσονάρο είναι μια βαθιά αμφιλεγόμενη φιγούρα που αν και δεν είχε κάποια αξιόλογη παρουσία στην πολιτική - και επέζησε μια απόπειρα δολοφονίας πριν από τις εκλογές – κατάφερε να γίνει ο ηγέτης της μεγαλύτερης οικονομίας της Λατινικής Αμερικής σε λίγο περισσότερο από δύο χρόνια.

Έχει επαινέσει τον Πινοσέτ, εξέφρασε την υποστήριξή του προς εκείνους που κάνουν βασανισμούς και κάλεσε τους οπαδούς του να πυροβολήσουν πολιτικούς αντιπάλους, κερδίζοντας τον τίτλο του «πιο μισογύνη, εκφραστή μίσους εκλεγμένου κυβερνήτη στον δημοκρατικό κόσμο».

Ωστόσο, δημιούργησε μια επιτυχημένη εκστρατεία βασισμένη στο φόβο για την αύξηση της βίαιης εγκληματικότητας, την οργή για τα επαναλαμβανόμενα σκάνδαλα διαφθοράς και μια αποτελεσματική λειτουργία των κοινωνικών μέσων ενημέρωσης.

«Για τους υποστηρικτές του ο Μπολσονάρο αντιπροσωπεύει το νόμο και τη τάξη κι αυτό είναι ένα πολύ συναρπαστικό μήνυμα σε μια χώρα με 60.000 ανθρωποκτονίες το χρόνο και το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς που εντοπίστηκε ποτέ», δήλωσε στον Βρετανικό Guardian πριν από λίγο καιρό ο Μπράιαν Γουίντερ, αρχισυντάκτης της Americas Quarterly.

Ο Μπολσονάρο έχει μιλήσει με νοσταλγία για τη στρατιωτική δικτατορία του 1964-1985 και έχει υποσχεθεί να γεμίσει την κυβέρνησή του με σημερινούς και πρώην στρατιωτικούς ηγέτες.

Υπήρξε γερουσιαστής από το 1991, αν και έχει παρουσιάσει μόνο δύο προτάσεις που έγιναν νόμοι, και ήταν περισσότερο γνωστός για τις επιθετικές και εμπρηστικές του θέσεις.

Παρά τα τριάντα χρόνια σταδιοδρομίας στην πολιτική, ο πρώην αλεξιπτωτιστής παρουσίασε επιτυχώς τον εαυτό του ως το αουτσάιντερ ήταν έτοιμο να τα βάλει με το κατεστημένο και να φέρει τα πάνω-κάτω σε μια πολιτική τάξη που έχει αποδειχθεί γεμάτη με συστηματική διαφθορά.

Η οικονομία της Βραζιλίας μόλις αρχίζει να ξεφεύγει από μια καταστροφική ύφεση, ενώ αρκετοί πολιτικοί από όλα τα κυριότερα κόμματα της χώρας έχουν διερευνηθεί για δωροδοκίες στη διαπραγμάτευση δημόσιων συμβάσεων.

«Ο Ντόναλντ Τραμπ εκλέχτηκε λέγοντας ότι το οργανωμένο έγκλημα στις μεγάλες πόλεις ήταν εκτός ελέγχου, ότι η οικονομία ήταν καταστροφική και ότι ολόκληρη η πολιτική τάξη ήταν διεφθαρμένη ... Και τα τρία αυτά πράγματα είναι αδιαμφισβήτητα αληθινά στη Βραζιλία», είχε πει ο Γουίντερ.

Ο Μπολσονάρο είναι γνωστό πως ήταν ιδιαίτερα αντιπαθής στους πολιτικούς του αντιπάλους για τις επιθέσεις του στις γυναίκες, τους μαύρους, τους ομοφυλόφιλους, τους ξένους και τις αυτόχθονες κοινότητες, δηλώσεις για τις οποίες του επιβλήθηκε πρόστιμο και μάλιστα κατηγορήθηκε για υποκίνηση λόγου μίσους.

Το 2015 διατάχθηκε να καταβάλει αποζημίωση σε μια συνάδελφο του Γερουσιαστή για την οποία είπε ότι δεν «άξια για βιασμό».

Ένα μήνα πριν από τον πρώτο γύρο των εκλογών ο Μπολσονάρο δέχθηκε δολοφονική επίθεση κατά τη διάρκεια εκδήλωσης της προεκλογικής του εκστρατείας. Επέζησε το σχεδόν θανατηφόρο μαχαίρωμα και συνέχισε την εκστρατεία από το νοσοκομειακό κρεβάτι του, πυροδοτώντας δεκάδες tweets και πραγματοποιώντας καθημερινές ζωντανές εκπομπές στα πέντε εκατομμύρια άτομα που τον ακολουθούν στο Facebook και στους 900.000 συνδρομητές στο Youtube.

«Θεού θέλοντος, από την επόμενη χρονιά θα αλλάξουμε μαζί το πεπρωμένο της Βραζιλίας», ανέφερε σε μια πρόσφατη δήλωση του.

Ό,τι όμως και να πει κανείς για το νέο πρόεδρο της Βραζιλιίας, τα δικά του λόγια είναι αυτά που μπορούν να τον χαρακτηρίσουν καλύτερα. Οι απόψεις του, όπως της έχει κατά καιρούς εκφράσει ο ίδιος. Ας δούμε ορισμένες από τις πιο προσβλητικές και αμφιλεγόμενες δηλώσεις του Ζαΐχ Μπολσονάρο, που του έχουν «χαρίσει» τον χαρακτηρισμό του «ηγέτη -εκφραστή του μίσους»:

Για τους πρόσφυγες:

«Τα αποβράσματα της γης εμφανίζονται στη Βραζιλία, σαν να μην έχουμε αρκετά δικά μας προβλήματα να τακτοποιήσουμε» (Σεπτέμβριος 2015)

Για τους ομοφυλόφιλους:

«Δεν θα μπορούσα να αγαπώ έναν ομοφυλόφιλο γιο. Δεν πρόκειται να είμαι υποκριτής: θα προτιμούσα να πέθανε ο γιος μου σε ένα ατύχημα από το να εμφανίζονταν μαζί με έναν τύπο με μουστάκι» (Ιούνιος 2011)

«Δεν θα το πολεμήσω ή θα κάνω διακρίσεις, αλλά αν δω δύο άντρες να φιλιούνται στο δρόμο, θα τους επιτεθώ». (Οκτώβριος 2002)

«Σε εμάς τους Βραζιλιάνους δεν αρέσουν οι ομοφυλόφιλοι» (2013)

«Είναι οι ομοφυλόφιλοι ημίθεοι; ... Απλά επειδή κάποιος έχει σεξουαλική επαφή με το εκκρινόμενο όργανο του, δεν τον καθιστά καλύτερο από οποιονδήποτε άλλον» (Φεβρουάριος 2014)

Σχετικά με τη δημοκρατία και τη δικτατορία:

«Δεν θα αλλάξετε τίποτα σε αυτή τη χώρα μέσω ψηφοφορίας. Τίποτα. Απολύτως τίποτα. Δυστυχώς, τα πράγματα θα αλλάξουν μόνο όταν ξεκινήσει ένας εμφύλιος πόλεμος και κάνουμε το έργο που το στρατιωτικό καθεστώς δεν έκανε. Θανάτωση περίπου 30.000 .... Να τους σκοτώσουμε! Αν πεθάνουν μερικοί αθώοι, είναι εντάξει». (Μάιος 1999)

«Είμαι υπέρ μιας δικτατορίας ... Ποτέ δεν θα επιλύσουμε σοβαρά εθνικά προβλήματα με αυτήν την ανεύθυνη δημοκρατία» (1992).

«Ο Πινοσέτ θα έπρεπε να σκοτώσει περισσότερους ανθρώπους». (Δεκέμβριος 1998).

«Δεν υπάρχει η ελάχιστη αμφιβολία! Θα διοργανώσω ένα πραξικόπημα την ίδια μέρα, την ίδια μέρα!» Απαντώντας στο ερώτημα τι θα κάνει με το Εθνικό Κογκρέσο εάν εκλεγεί πρόεδρος (Μαΐος 1999).

Σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα:

«Είμαι υπέρ των βασανιστηρίων και το ξέρετε αυτό» (Μάιος 1999)

«Οι φυλακές της Βραζιλίας είναι υπέροχα μέρη ... είναι μέρη για να πληρώσουν οι άνθρωποι για τις αμαρτίες τους, να μην ζήσουν τη ζωή τους σε ένα σπα. Εκείνοι που βιάζουν, απαγάγουν και σκοτώνουν πηγαίνουν εκεί για να υποφέρουν κι όχι για να βρεθούν σε μία κατασκήνωση διακοπών» (Φεβρουάριος 2014)

«Είμαστε υποχρεωμένοι να δώσουμε στους κακούς αυτούς εγκληματίες μια καλή ζωή; Ξοδεύουν όλη τη ζωή τους να μας γ@μ@νε κι όσοι από εμάς εργάζονται πρέπει να τους δώσουν μια καλή ζωή στη φυλακή. Θα έπρεπε να γ@μ@νε τους εαυτούς τους όλη την ώρα. Αυτό είναι, γ@μωτο» (Φεβρουάριος 2014)

Για τις γυναίκες:

«Έχω πέντε παιδιά. Τέσσερα από αυτά είναι άντρες, αλλά στην πέμπτη είχα μια στιγμή αδυναμίας και βγήκε μια γυναίκα». (Απρίλιος 2017)

«Είπα ότι δεν θα σε βιάσω γιατί δεν το αξίζεις». (Δεκέμβριος 2014, στην πολιτικό Μαρία ντε Ροζάριο, επαναλαμβάνοντας ένα σχόλιο το οποίο έκανε για πρώτη φορά το 2003).

Για τον ρατσισμό:

«Δεν διατρέχω τον κίνδυνο να δω τα παιδιά μου να έχουν δεσμούς με μαύρες γυναίκες ή να γίνουν γκέι. Τα παιδιά μου μεγάλωσαν πολύ καλά». (Μάρτιος 2011)

«Ποιο ιστορικό χρέος έχουμε στους μαύρους; Ποτέ δεν τους έκανα σκλάβους. Οι Πορτογάλοι δεν έφτασαν ποτέ στην Αφρική. Οι μαύροι παραδόθηκαν από μαύρους» (Ιούλιος 2018).

«Πήγα να επισκεφθώ ένα quilombo (ένα οικισμό που ιδρύθηκε από τους απογόνους σκλάβων που είχαν δραπετεύσει). Ο ελαφρύτερος απόγονος των «Άφρο» εκεί ζύγιζε επτά αρρόμπα (πάνω από 100 κιλά). Δεν κάνουν τίποτα. Δεν νομίζω ότι είναι ακόμη ικανοί και για την αναπαραγωγή πλέον». (Απρίλιος 2017)