Μία διαρροή στο διαδίκτυο ήταν αυτή που «πρόδωσε» το επίτευγμα, καθώς φαίνεται ότι ερευνητές της Google πέτυχαν για πρώτη φορά τη λεγόμενη «κβαντική υπεροχή», καταφέρνοντας να κάνουν με ένα κβαντικό υπολογιστή υπολογισμούς που ξεπερνούν τις δυνατότητες και του ισχυρότερου υπερ-υπολογιστή.

Στο διαδίκτυο αναρτήθηκε μία επιστημονική δημοσίευση για λίγη ώρα - υποτίθεται κατά λάθος- και στη συνέχεια αποσύρθηκε εσπευσμένα.

Η ανάρτηση «φαντομάς» έγινε στον ιστότοπο του Ερευνητικού Κέντρου Ames της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) στην Καλιφόρνια και ορισμένοι πρόλαβαν να την «κατεβάσουν», προτού αυτή γρήγορα εξαφανισθεί.

Η Google δεν έχει έως τώρα τοποθετηθεί επί του ζητήματος, παρά τα πολλά σχετικά δημοσιεύματα (Financial Times, Science, New Scientist, MIT Technology Review κ.α.). Ορισμένοι πάντως έκαναν ήδη λόγο για ιστορικό επίτευγμα ανάλογο της πρώτης πτήσης των αδελφών Ράιτ.

Εάν ο ισχυρισμός περί «κβαντικής υπεροχής» ευσταθεί, κάτι που πρέπει να επιβεβαιωθεί, τότε πρόκειται για σημαντική είδηση. Οι κβαντικοί υπολογιστές μπορούν να μεταμορφώσουν ουκ ολίγα πεδία, από την τεχνητή νοημοσύνη και την κρυπτογράφηση μέχρι το σχεδιασμό νέων υλικών και φαρμάκων. Γι' αυτό, άλλωστε, μεγάλες (Google, IBM, Intel κ.α.) και μικρές εταιρίες εδώ και καιρό κάνουν αγώνα δρόμου για να κόψουν πρώτες το νήμα της κβαντικής πρωτοπορίας.

Σύμφωνα με την επιστημονική δημοσίευση που εξαφανίστηκε σε λίγα λεπτά, η Google δημιούργησε τον κβαντικό επεξεργαστή Sycamore που περιλαμβάνει 54 κβαντικά bits (qubits) και είναι αυτός που πέτυχε πρώτος την κβαντική υπεροχή έναντι κάθε σημερινού συμβατικού υπολογιστή. Ως βασικός ερευνητής μεταξύ των 76 που συνυπογράφουν, εμφανίζεται ο καθηγητής Τζον Μαρτίνις του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Σάντα Μπάρμπαρα, ο οποίος εδώ και καιρό συνεργάζεται με τη Google πάνω στην ανάπτυξη κβαντικών υπολογιστών.

Η Google συνεργάζεται επίσης με τη NASA, η οποία βοηθά στις δοκιμές του κβαντικού υπολογιστή. Σχετική συμφωνία είχαν υπογράψει οι δύο φορείς το 2018. Η υπολογιστική εργασία που έλυσε ο κβαντικός υπολογιστής της Google φαίνεται πως είναι η απόδειξη ότι μια μεγάλη ομάδα αριθμών έχει πραγματικά τυχαία κατανομή, κάτι πολύ δύσκολο ακόμη και για τους παραδοσιακούς υπερ-υπολογιστές.

Η παραγωγή αριθμών με πραγματικά τυχαία κατανομή δεν έχει κάποια ιδιαίτερη πρακτική χρησιμότητα, όμως αποτελεί έμπρακτη απόδειξη για τις μεγάλες δυνατότητες του κβαντικού υπολογιστή, ο οποίος χρησιμοποιεί όχι τον παραδοσιακό τρόπο επεξεργασίας, αλλά την περίφημη «κβαντική διεμπλοκή».

Ενώ όλοι οι συμβατικοί υπολογιστές εξαρτώνται από τα bits πληροφοριών (που παίρνουν τιμή μόνο 1 ή 0), τα qubits του κβαντικού υπολογιστή μπορούν να πάρουν τιμή 1 ή 0 ή -χάρη στην κβαντομηχανική- οποιονδήποτε συνδυασμό του ενός και του μηδενός. Αυτό επιτρέπει να γίνονται ταυτόχρονα πολλοί διαφορετικοί υπολογισμοί, αντί για έναν υπολογισμό κάθε φορά όπως στην κλασσική πληροφορική.

Είναι σίγουρο ότι τα επόμενα χρόνια μεγαλύτεροι και ισχυρότεροι κβαντικοί υπολογιστές θα δημιουργηθούν, επιτρέποντας μια μεγάλη γκάμα πρακτικών πλέον εφαρμογών, φέρνοντας έτσι μια πραγματικά νέα εποχή. Προς το παρόν πάντως, πρέπει να ξεπερασθούν διάφορα εμπόδια. Για παράδειγμα, ο κβαντικός υπολογιστής της Google αδυνατεί να διορθώσει μόνος του τα λάθη του, που μάλιστα δεν είναι καθόλου σπάνια, καθώς και η παραμικρή αλλαγή στη θερμοκρασία του χώρου ή μια ανεπαίσθητη δόνηση μπορεί να διαταράξει την εύθραυστη κατάσταση των qubits.

Κάτι άλλο, ακόμη πιο σημαντικό, είναι κατά πόσο η κβαντική υπεροχή θα αφορά επιμέρους μόνο πεδία και προβλήματα ή θα έχει όντως καθολική εφαρμογή. Μερικοί ειδικοί επιμένουν ότι στην πραγματικότητα οι κβαντικοί υπολογιστές δεν θα κυριαρχήσουν πραγματικά έναντι των συμβατικών υπολογιστών, αλλά θα δουλεύουν παράλληλα με αυτούς, καθώς οι κλασσικοί υπολογιστές θα παραμείνουν καλύτερα εργαλεία για διάφορες εργασίες. Σε κάθε περίπτωση, θα χρειασθούν αρκετά χρόνια ακόμη, έως ότου οι κβαντικοί υπολογιστές τύχουν ευρείας εφαρμογής σε ζητήματα της καθημερινότητας.