Η νηστεία της Σαρακοστής ρίχνει την ολική και την κακή χοληστερίνη το ίδιο αποτελεσματικά με τα φάρμακα, ενώ μειώνει το σωματικό βάρος και καταπολεμά την κατάθλιψη. Αυτό τουλάχιστον φαίνεται από μελέτη που είχε γίνει από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, από τους επιστήμονες Κατερίνα Σαρρή, Νικόλαο Τζανάκη, Μανώλη Λιναρδάκη, Γεώργιο Μαμαλάκη και Αντώνη Καφάτο.

Σύμφωνα με όσα δημοσίευσαν στην επιστημονική επιθεώρηση «BMC Public Health» οι έλληνες επιστήμονες, πρόκειται για την πρώτη μελέτη του είδους της, η οποία που παρουσιάζει τη συνολική εικόνα της επίδρασης της περιοδικής φυτοφαγίας που ακολουθούν οι πιστοί των διατροφικών κανόνων της Ορθόδοξης Εκκλησίας με σειρά βιοχημικών και βιολογικών παραμέτρων.

Η έρευνα έγινε σε 120 υγιείς ενήλικες 20-60 ετών από την ευρύτερη περιοχή Ηρακλείου Κρήτης, (δεν έπαιρναν φάρμακα ή συμπληρώματα διατροφής). Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες επί έναν χρόνο. Στους νηστεύοντες «παρατηρείται μείωση των επιπέδων των λιπιδίων του αίματος (κυρίως της ολικής χοληστερόλης και της LDL χοληστερόλης), καθώς και του σωματικού βάρους» συμπεραίνει η μελέτη.

Όπως φάνηκε από τη μελέτη, όσοι νήστευαν παρουσίαζαν 12,5% χαμηλότερη ολική χοληστερόλη σε σχέση με όσους δεν νήστευαν, κατά 15,9% χαμηλότερη LDL χοληστερόλη και κατά 1,5% χαμηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος. Το μορφωτικό επίπεδο των συμμετεχόντων στη μελέτη δεν βρέθηκε να επηρεάζει τα λιπίδιά τους και αυτό αποτέλεσε έκπληξη, καθώς συνήθως η υψηλότερη εκπαίδευση συνδυάζεται με καλύτερο λιπιδικό προφίλ.

Μια άλλη μελέτη του Πανεπιστημίου Κρήτης που είχε γίνει σε καλόγριες, είχε δείξει ότι η θρησκευτική νηστεία περιέχει μόνο 6% της συνολικής ενέργειας σε χοληστερόλη και κορεσμένο λίπος, ενώ είναι υψηλή σε αντιοξειδωτικές βιταμίνες. Η πτώση των λιπιδίων με τη νηστεία είναι σχεδόν ίδια με εκείνη που επιτυγχάνεται με τα σύγχρονα φάρμακα, αναφέρουν οι ειδικοί. 

Σε άλλη μελέτη από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «British Journal of Nutrition», φάνηκε ότι η θρησκευτική νηστεία αποτελεί ένα κρυφό χαρτί της παραδοσιακής κρητικής διατροφής, που έχει συμβάλει στην εξαιρετική υγεία των Κρητικών των προηγούμενων δεκαετιών (όπως είχε βρεθεί στη «Μελέτη των 7 Χωρών»).

Και όπως φάνηκε η καρδιά μας αγαπά τη θρησκευτική νηστεία. Η πρόταση της νηστείας για κατανάλωση ψαριού σε πολλές περιόδους του χρόνου έχει δικαιωθεί πανηγυρικά από τις τελευταίες επιστημονικές έρευνες που δείχνουν ότι τα ιχθυέλαια είναι τα μόνα ζωικά λίπη που προστατεύουν τα αγγεία μας. Επίσης, η αφθονία των αντιοξειδωτικών ουσιών που υπάρχει στα χόρτα και στις άλλες φυτικές τροφές έχει αποδειχθεί ότι προστατεύουν την καρδιά μας από την αθηρωματική πλάκα που την αποφράσσει και προκαλεί έμφραγμα και εγκεφαλικό.

Στα παιδιά
Η θρησκευτική νηστεία δεν εμποδίζει την καλή ανάπτυξη των παιδιών ούτε μειώνει τη δραστηριότητά τους. Αυτό έδειξε μελέτη σε 609 παιδιά και εφήβους ηλικίας 5 - 15 1/2 ετών σε ιδιωτικό σχολείο της Θεσσαλονίκης (στο οποίο δίνεται έμφαση στην τήρηση των κανόνων της Εκκλησίας), η οποία πραγματοποιήθηκε από την Γ' Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Τα παιδιά που νήστευαν δεν είχαν σημαντικές διαφορές στο ύψος και στον Δείκτη Φυσικής Δραστηριότητας σε σχέση με αυτά που δεν νήστευαν. Τα δεύτερα είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πρόσληψη ενέργειας, κορεσμένων λιπαρών, βλαβερών τρανς λιπαρών οξέων και χοληστερόλης σε σχέση με τα παιδιά που νήστευαν πλήρως ή μερικώς. Δεν βρέθηκαν επίσης σημαντικές διαφορές στην πρόσληψη σιδήρου, ασβεστίου και βιταμίνης Α.

Τα ευρήματα, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες στην έκθεσή τους, συμφωνούν με μελέτη που έγινε σε ενηλίκους που τηρούσαν τη νηστεία και η οποία έδειξε ότι στις περιόδους νηστείας η λήψη σιδήρου δεν ήταν χαμηλότερη. Το μέταλλο αυτό αναπληρώνεται από φυτικά τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, όπως όσπρια, ξηροί καρποί, οστρακοειδή, ταχίνι και εμπλουτισμένα δημητριακά.