Κώστας Υφαντής
Κείμενο: Κώστας Υφαντής

Αλλαγή παραδείγματος;

Πολιτική

Η παρουσία του Έλληνα ΥΠΕΞ στην Άγκυρα δεν θα ξεχαστεί εύκολα. Όχι τόσο γιατί η στάση του και οι δηλώσεις του ικανοποίησαν το εξαντλημένο, από την εικοσάμηνη τουρκική πίεση,  θυμικό του μέσου Έλληνα και της μέσης Ελληνίδας, αλλά γιατί αποκάλυψε μια αλλαγή παραδείγματος τόσο σε τακτικό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο από την πλευρά της Αθήνας. 

Η Ελληνική πλευρά αντιμετώπισε όλο το προηγούμενο διάστημα μια «ηγεμονική» επιδίωξη να επιβληθεί μια ατζέντα περιορισμού των ελληνικών θέσεων στα όρια των τουρκικών φιλοδοξιών. Η «φινλανδοποίηση» της ελληνικής παρουσίας μέσα από μια διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς «όρους και προϋποθέσεις» ή μάλλον με όρους που θα επιβάλλει η υπέρτερη Τουρκική ισχύς και η αποδοχή της. 

Η διελκυστίνδα αποκάλυψε, με την σειρά της, ότι οι αντοχές της Αθήνας σε όλα τα επίπεδα ήταν μεγαλύτερες από ότι πολλές και πολλοί θα περίμεναν. Αυτές οι αντοχές, επέτρεψαν στην Ελληνική διπλωματία να αναλάβει πρωτοβουλίες πρωτόγνωρες σε διεθνές, Ευρωπαϊκό και περιφερειακό επίπεδο αλλά κυρίως είχαν σαν αποτέλεσμα να καταστεί συνείδηση ότι η πάγια Ελληνική θέση για εξομάλυνση των σχέσεων με την Άγκυρα ή θα γίνει σε ένα πλαίσιο συμβιβασμών που θα σέβεται τις ελληνικές θέσεις ή δεν θα προχωρήσει. Κανένας πλέον δεν μπορεί να επικαλεστεί άγνοια, είτε στην Άγκυρα είτε στις Βρυξέλλες ή όπου αλλού έχει σημασία. 

Αν και είναι πολύ νωρίς, το υπολογισμένο ρίσκο που πήρε η Αθήνα δείχνει να «βγαίνει». Οι δηλώσεις Ερντογάν την επόμενη μέρα αλλά και οι δηλώσεις Τσαβούσογλου στις 21 Απριλίου δείχνουν ότι η Άγκυρα παραμένει εντός τροχιάς διαλόγου. Προφανώς οι Τουρκικές θέσεις δεν αλλάζουν (ακόμη;) αλλά η επιστροφή στην τακτική της έντασης και των παράνομων μονομερών διαβημάτων δεν είναι προς το παρόν πρώτη επιλογή αν και η τοξική ρητορική θα συνεχίσει εκπέμπεται συχνά από τους γνωστούς «πομπούς». Αν δεν συμβεί κάτι δραματικά αρνητικό θα έχουμε σχετικά σύντομα τον Τούρκο ΥΠΕΞ στην Αθήνα και θα αρχίσει να προετοιμάζεται η συνάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο.

Για την Αθήνα, οι κινήσεις της επόμενης ημέρας είναι σχεδιασμένες. Πολυμερείς στρατιωτικές ασκήσεις με εντυπωσιακές συμμετοχές και ξεκάθαρα μηνύματα, «shuttle diplomacy» σε μια περιοχή που εκτείνεται από την Λιβυκή έρημο ως τον Αραβικό Κόλπο, συνεχής ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων με κατακόρυφη αύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας αλλά και με απόκτηση σύγχρονων συστημάτων, επιμονή στην οριοθετημένη προσέγγιση και προετοιμασία για την άτυπη πενταμερή διάσκεψη για το Κυπριακό. Η Τουρκία θα συνεχίσει τις προσπάθειες να ανατάξει τις σχέσεις με τις χώρες της περιοχής και να ακυρώσει τα ελληνικά πλεονεκτήματα και να φανεί χρήσιμη στην Ουάσιγκτον ισορροπώντας σε τεντωμένο σχοινί με την Μόσχα. Τίποτε δεν είναι δεδομένο και η κατάσταση θα παραμείνει δυναμική.

*Ο Κώστας Υφαντής είναι Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Ερευνητικό Εταίρος του ΙΔΙΣ.


Google NewsΑκολουθήστε το reader.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.