Ο Άκης Σκέρτσος κάθεται στο τραπέζι συσκέψεων, στο γραφείο του, στον 6ο όροφο του παλιού υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Η σύνθεση μπροστά του είναι σαν μια αναλογία της κυβερνητικής καθημερινότητας: από τη μία ένα μεγάλο iPad και από την άλλη διάσπαρτοι μπλε φάκελοι με κυβερνητικές υποθέσεις.

Ο υφυπουργός Επικρατείας, αρμόδιος για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου, όπως είναι ο πλήρης τίτλος του, είναι ένα από τα λιγότερο γνωστά πρόσωπα του κυβερνητικού σχήματος. «Είμαι κάπως αποτραβηγμένος από την καθημερινότητα της διακυβέρνησης, για να μπορούμε να κάνουμε τον αναγκαίο μεσο- και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό», λέει μιλώντας στο Reader.gr.

Πράγματι, ο κ. Σκέρτσος μπορεί να είναι άγνωστος στο ευρύ κοινό, είναι, όμως, επιφορτισμένος με μια από τις πιο νευραλγικές αρμοδιότητες στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη: εποπτεύει το σύστημα ΜΑΖΙ, το οποίο λειτουργεί ως το «ηλεκτρονικό μπλοκάκι» του πρωθυπουργού, μιας και σε αυτό καταγράφονται όλοι οι στόχοι των υπουργείων σε ετήσια βάση. Είναι, απλώς, ειπείν ο ηλεκτρονικός «μπούσουλας» διακυβέρνησης.

Η τομή του ΜΑΖΙ

Η ανακοίνωση του ΜΑΖΙ ήταν μια τομή της διακυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη. Στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο του Ιουλίου, ο πρωθυπουργός είχε ανακοινώσει αυτό το ηλεκτρονικό σύστημα.

Το είχε επεξεργαστεί η ομάδα πληροφορικής της ΝΔ, υπό τον Παναγιώτη Αλεξόπουλο και παρεδόθη στο Δημόσιο μετά τις εκλογές. Ο κ. Σκέρτσος ήταν, άλλωστε, μήνες πριν τις εκλογές στον στενό πυρήνα της ομάδας Μητσοτάκη, συμβάλλοντας καταλυτικά στην προετοιμασία του κυβερνητικού σχεδίου.

Αυτό αποτυπώθηκε και στους «μπλε φακέλους» που μοιράστηκαν στους υπουργούς πέρυσι τον Ιούλιο και σε αυτούς αποτυπώνονταν οι στρατηγικές προτεραιότητες των υπουργείων σε βάθος εξαμήνου. Σημειωτέον, στο υπουργικό συμβούλιο της Πέμπτης μοιράστηκαν οι μπλε φάκελοι για το 2020, εκτεινόμενοι πλέον σε ετήσια βάση.

Το ΜΑΖΙ, όμως, δεν λειτούργησε άμεσα. Τροφοδοτήθηκε με δεδομένα από όλα τα υπουργεία από τον Οκτώβριο ως τον Δεκέμβριο. Αμέσως μετά, έγινε μια τελευταία παραμετροποίηση, ώστε να είναι πλήρως λειτουργικό. Εδώ και λίγες εβδομάδες το σύστημα είναι σε πλήρη λειτουργία. Το 2020 θα είναι η χρονιά της πλήρους λειτουργίας του.

«Για μένα είναι πολύ σημαντικό για να μην χάνουμε επαφή με τις βασικές μας προγραμματικές δεσμεύσεις, Είναι ένα εργαλείο που συμβάλλει στο χτίσιμο της εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση. Διότι η καθημερινότητα και η ατζέντα που σου βάζει είναι τόσο ισχυρή που σε εκτροχιάζει συνεχώς. Το ΜΑΖΙ επιτελεί το ρόλο του να θυμάσαι ότι πέρα από τη διαχείριση της καθημερινότητας, πρέπει να αφιερώνεις και ένα κομμάτι στο να διασφαλίζεις ότι αυτά που έχεις δεσμευτεί να κάνεις, γίνονται», τονίζει ο κ. Σκέρτσος.

Πώς λειτουργεί

Πώς λειτουργεί όμως: σε κάθε υπουργείο, υπάρχει ένας επιφορτισμένος συνεργάτης που τροφοδοτεί με στοιχεία την προεδρία της κυβέρνησης, τα οποία, στη συνέχεια, εισάγονται στο σύστημα. Τα στελέχη του κάθε υπουργείου έχουν εποπτεία επί των στοιχείων που αφορούν το υπουργείο. 8 πρόσωπα έχουν πρόσβαση σε όλα τα υπουργεία: εκτός από τον κ. Μητσοτάκη και τον κ. Σκέρτσο, σε αυτή την «κλειστή ομάδα» ανήκουν ο διευθυντής του γραφείου του κ. Μητσοτάκη Γρηγόρης Δημητριάδης, ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης, οι γενικοί γραμματείς Συντονισμού Θανάσης Κοντογεώργης και Βίκυ Λοϊζου, ο ειδικός γραμματέας  αρμόδιος για το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Παρακολούθησης και Αξιολόγησης του Κυβερνητικού Έργου, Παναγιώτης Αλεξόπουλος και, τέλος, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παναγιώτης Πικραμμένος.

Για την επίτευξη των στόχων υπάρχουν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Το σύστημα λειτουργεί ως υπόμνηση για πολλούς υπουργούς. Στις 60 μέρες από την παρέλευση της χρονικής προθεσμίας, δίπλα από τον στόχο ανάβει μια κίτρινη σήμανση. Στις 30 μέρες, μια πορτοκαλί και στο τέλος του χρόνου, μια κόκκινη. Έτσι, ο εκάστοτε υπουργός μπορεί να προγραμματίσει τις ενέργειές του, ώστε να τηρείται ο τεθείς χρονικός στόχος.

Τα «έργα» 

Στο ΜΑΖΙ, οι στόχοι αποκαλούνται «έργα». Κάθε έργο εμπεριέχει τις νομοθετικές πρωτοβουλίες, αλλά και τα βήματα που γίνονται αμέσως μετά, προκειμένου να υλοποιείται, επί της ουσίας, αυτό που έχει ψηφιστεί. Για παράδειγμα: Τον Οκτώβριο ψηφίστηκαν μέτρα κατά της ανασφάλιστης εργασίας με αυστηροποίηση του πλαισίου για τους εργοδότες που δεν είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Από την 1η Μαρτίου 2020 θα ξεκινήσει πιλοτικά η χρήση της κάρτας εργασίας, αρχικά σε σούπερ μάρκετ και σε τράπεζες και έως το τέλος του 2020 σε όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 50 εργαζομένων). Ο στόχος είναι η νέα ηλεκτρονική κάρτα να συνδεθεί με το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ του υπουργείου Εργασίας, ώστε να συνδυάζονται και να διασταυρώνονται σημαντικά δεδομένα για την εργασία και ασφάλιση των μισθωτών και να περιοριστεί η αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία. Στο ΜΑΖΙ αποτυπώνονται όλες οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν από το Υπουργείο Εργασίας και τα συναρμόδια υπουργεία για να τεθεί σε εφαρμογή εντός χρονοδιαγράμματος ο μηχανισμός εντοπισμού και αδήλωτης/υποδηλωμένης εργασίας.

Έτερο παράδειγμα, από τον χώρο της Υγείας. Τον Αύγουστο ψηφίστηκε η ρύθμιση για το τέλος της αναμονής χρονίως πασχόντων στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και από αρχές Νοεμβρίου ξεκίνησε η διάθεση ογκολογικών φαρμάκων απευθείας από 11 ιδιωτικές κλινικές στην Αττική. Στο ΜΑΖΙ καταγράφονται και παρακολουθούνται οι ενέργειες που πρέπει να γινουν ώστε να εφαρμοστεί το νέο σύστημα δωρεάν διανομής 44 διαφορετικών ακριβών φαρμάκων σε ασθενείς με καρκίνο και με σκλήρυνση κατά πλάκας πλεον μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων (περίπου 10.400 στη χώρα) και όχι μέσω ΕΟΠΥΥ και δημοσίων υπηρεσιών

Όχι απλά ένα βαθμολόγιο

Ο Άκης Σκέρτσος είναι ένας άνθρωπος που πιστεύει στην ουσία των μεταρρυθμίσεων, δηλαδή στην παραγωγή υπεραξίας για τους πολίτες. Πιστεύει ότι το ΜΑΖΙ, ως εργαλείο δουλειάς, βοηθά και τους υπουργούς να πορεύονται με στοχοθεσία, αλλά και την κυβέρνηση να προγραμματίζει. Βεβαίως και να αξιολογεί τη δουλειά που γίνεται, αλλά δεν λειτουργεί ως ένας ηλεκτρονικός έλεγχος προόδου για υπουργούς.

«Ο στόχος δεν είναι να λειτουργήσει σαν βαθμολόγιο υπουργών. Ο στόχος είναι να είμαστε πιο αποτελεσματικοί στη δουλειά μας και να αντιληφθούνε όλοι ότι πρέπει να διατάξουν τις δυνάμεις που έχουν στην εκπλήρωση αυτού του στόχου», λέει ο κ. Σκέρτσος. «Θέλω μέσα από αυτό να μπορέσει να μας αξιολογήσει η κοινωνία», προσθέτει ο υφυπουργός Επικρατείας, ο οποίος μιλά με θέρμη για την έννοια της διαφάνειας. Εξ ου και, ως το τέλος του 2020, προγραμματίζεται να δημιουργηθεί και ένα ηλεκτρονικό portal, στο οποίο θα αποτυπώνονται οι μεταρρυθμίσεις που τα υπουργεία έχουν αναλάβει να κάνουν, με μια «έκθεση προόδου» ανά τρίμηνο. Το ΜΑΖΙ, δε, ήρθε για να μείνει: στόχος της κυβέρνησης είναι να το παραδώσει στην επόμενη, όταν πρέπει, ώστε να υπάρχει μια «μνήμη διακυβέρνησης».

«Υπάρχει δυσπιστία απέναντι στη διακυβέρνηση», παραδέχεται ο κ. Σκέρτσος. Ο στόχος του ΜΑΖΙ, συνεπώς, είναι διττός: αφενός, να εξυπηρετήσει τον κυβερνητικό προγραμματισμό και αφετέρου να δώσει στους πολίτες την αίσθηση ότι η δουλειά γίνεται και έχει αποτέλεσμα.