Τους κινδύνους που φέρνει ο λαϊκισμός, αριστερός και δεξιός στο ευρωπαϊκό εγχείρημα επισημαίνει στη συνέντευξή του στο reader.gr ο καθηγητής Πολιτικής Συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και υποψήφιος Ευρωβουλευτής του Ποταμιού, Γιάννης Κωνσταντινίδης, δηλώνοντας ότι το Ποτάμι αποτελεί την μόνη αντι-λαϊκιστική δύναμη στον εγχώριο πολιτικό στίβο. Δυο μέρες πριν ανοίξουν οι κάλπες, ο κ. Κωνσταντινίδης υποστηρίζει ότι η πολιτική επιλογή έχει μεγαλύτερη αξία όταν οι ψηφοφόροι βρίσκουν ένα θετικό λόγο για να επιλέξουν ένα κόμμα, ενώ δηλώνει πως με ευθύνη των κομμάτων η δημόσια συζήτηση δεν άγγιξε μέσα στην προεκλογική περίοδο κανένα από τα κρίσιμα ζητήματα που θα κληθεί η Ευρώπη να αντιμετωπίσει το επόμενο διάστημα.

Συνέντευξη στον Απόστολο Μαγγηριάδη

1/ Τελικά υπάρχει χώρος για το Ποτάμι σε αυτές τις ευρωεκλογές; Ακούμε συχνά να λέτε ότι ο κόσμος «μας αγαπάει, αλλά δεν μας ερωτεύεται». Μήπως η προσπάθεια είναι μάταιη;

ΓΚ: Πιστεύετε στον έρωτα «με την πρώτη ματιά»; Εγώ όχι, συνήθως μου παίρνει καιρό να ερωτευτώ! Συνεπώς τους καταλαβαίνω τους δυνητικούς ψηφοφόρους μας, αυτούς που θα μπορούσαν να μας ψηφίσουν, αλλά δεν το έχουν κάνει ακόμα. Είναι δύσκολοι, ψάχνουν την κάθε λεπτομέρεια και κρίνουν αυστηρά, πιο αυστηρά από όσο κρίνουν άλλα κόμματα ως προς την πληρότητα και τη συνοχή των προγραμματικών θέσεων, την προσήλωση του κόμματος σε μια στρατηγική στόχευση ή την αναλογία ισχύος μεταξύ αρχηγού και στελεχών. Όλοι πρέπει να έχουμε αυστηρά κριτήρια στις επιλογές μας. Το κλειδί όμως είναι να χρησιμοποιούμε τα ίδια κριτήρια για όλους γιατί αλλιώς καταλήγουμε να απορρίπτουμε και όχι να επιλέγουμε. Και εκείνοι που απορρίπτουν και απορρίπτουν και απορρίπτουν, ξέρετε, μένουν ενίοτε «στο ράφι». Εμείς στο Ποτάμι θέλουμε οι ψηφοφόροι μας να έχουν θετικό λόγο που μας επιλέγουν, τότε άλλωστε έχει μεγαλύτερη αξία η επιλογή. Όταν ξέρει ο άλλος γιατί σε ερωτεύτηκε!

2/ Είστε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και άρα έρχεστε σε καθημερινή επαφή με τους νέους. Με δεδομένο ότι σε αυτές τις εκλογές ψηφίζουν για πρώτη φορά μισό εκατομμύριο συμπολίτες μας, ποια θεωρείτε σημαντικότερη προτεραιότητά τους;

ΓΚ: Η αλήθεια είναι ότι οι φοιτητές μου δεν είναι οι μέσοι νέοι της χώρας, με την έννοια ότι ως φοιτητές διεθνών και ευρωπαϊκών σπουδών έχουν αυξημένο ενδιαφέρον για τη δημόσια ζωή. Ο μέσος νέος σήμερα είναι δυστυχώς κλεισμένος σε ένα πολύ μικρό κύκλο ανθρώπων που ορίζεται από τους φίλους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και περνά τη ζωή του χωρίς πληροφορία και χωρίς ενδιαφέρον για τη δημόσια σφαίρα. Είναι μεγάλο κρίμα, γιατί η πολιτική συμμετοχή είναι συνήθεια και η απουσία εμπειριών συμμετοχής των σημερινών νέων εγκυμονεί τον κίνδυνο οριστικής εγκατάλειψης της συναπόφασης των πολιτών στα δημόσια πράγματα, κάτι που ήδη καταγράφεται στα χαμηλά επίπεδα εκλογικής προσέλευσης. Για τους λίγους εκείνους νέους που εκφράζονται στη δημόσια σφαίρα -και το κάνουν με πάθος- ο προβληματισμός για την πορεία της Ευρώπης συγκαταλέγεται μεταξύ των προτεραιοτήτων σκέψης τους. Μεταξύ των θεμάτων που κερδίζουν το ενδιαφέρον τους είναι επίσης η διάχυση της γνώσης, η προστασία των πάσης φύσης ατομικών δικαιωμάτων και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Θέματα που περιλαμβάνονται ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, κάτι που δικαιολογεί σε μεγάλο βαθμό και τον υψηλό βαθμό φιλοευρωπαϊσμού του μέσου νέου.

3/ Πάντως στο δημόσιο διάλογο – με ευθύνη ίσως και των δημοσιογράφων – δεν πολύ-συζητάμε τα ευρωπαϊκά θέματα. Ποιο πιστεύετε ότι θα είναι το κυρίαρχο θέμα που θα απασχολήσει την Ευρώπη για την επόμενη πενταετία 2019 – 2024;

ΓΚ: Επιτρέψτε μου να σημειώσω ότι δεν είναι ευθύνη των δημοσιογράφων. Είναι κυρίως ευθύνη των κομμάτων εξουσίας που προωθούν στον δημόσιο λόγο φτηνές ατάκες για τους πατεράδες και τους κουμπάρους του αντιπάλου τους. Των κομμάτων που προωθούν στην κορυφή των Ευρωψηφοδελτίων τους ανθρώπων που γνωρίζουν περισσότερα για το Champions League ή την Eurovision από όσα για το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Των κομμάτων που περίτρανα δηλώνουν ότι η ψήφος για ένα κόμμα που παρακολουθεί και νοιάζεται την Ευρώπη είναι μια άχρηστη ψήφος. Πώς μετά να περιμένουμε από τους πολίτες να συζητούν για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα ωθήσουν την πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης -ή για την ακρίβεια των χωρών που θα το επιλέξουν- μπροστά ή για τον διαμοιρασμό των προσφύγων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις πολιτικές ενσωμάτωσής τους στην εγχώρια κουλτούρα; Αυτά είναι τα θέματα που θα απασχολήσουν την Ευρώπη τα επόμενα πέντε χρόνια. Φοβάμαι ότι η Ελλάδα θα μείνει έξω από οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση, αν στο Ευρωκοινοβούλιο βρεθούν άνθρωποι που δεν έχουν καν ακούσει ή μπει στον κόπο να σκεφτούν για τα ζητήματα αυτά.

4/ Αντιμετωπίζετε κι εσείς τις ερχόμενες ευρωεκλογές ως μια μάχη μεταξύ ευρωπαϊστών και λαϊκιστών; Ποια κόμματα στην Ελλάδα θεωρείτε ότι βρίσκονται στο πρώτο στρατόπεδο;

ΓΚ: Ο λαϊκισμός είναι πράγματι ο κίνδυνος για το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Και είναι μεγάλος κίνδυνος πρώτον γιατί είναι ασθένεια που μεταδίδεται -ειδικά όταν ο λαϊκισμός ενός αποδίδει εκλογικά και μετατρέπεται σε αξιοζήλευτο- και δεύτερον γιατί έχει πολλά πρόσωπα: αριστερός ή δεξιός, φιλεργατικός ή φιλοπατριωτικός. Όποιο και να είναι το πρόσωπό του πάντως, η Ευρώπη περιλαμβάνεται πλέον πάντα στο στόχαστρο. Είναι άλλοτε συνώνυμο του άγριου καπιταλισμού και άλλοτε συνώνυμο της κατάργησης των εθνικών συμβόλων. Η Ευρώπη γίνεται ο εύκολος δαίμονας για καθένα κόμμα που θέλει να μεταφορτώσει ευθύνες της δικής του αναποτελεσματικότητας και να δηλώσει ψευτοπερήφανα ότι είναι το μόνο που νοιάζεται για το εθνικό συμφέρον! Ποιο λοιπόν κόμμα δικαιούται να ισχυρίζεται ότι είναι ευρωπαϊκό και αντιπαλεύει τον λαϊκισμό; Κανένα πλην του Ποταμιού. Όλα τα υπόλοιπα χρησιμοποιούν την Ευρώπη κατά το δοκούν για να δημιουργήσουν μεγάλα ακροατήρια ψηφοφόρων της συγκυρίας. Τη μία, η Ευρώπη λειτουργεί ως τοκογλύφος και στήνει Μνημόνια, την άλλη η Ευρώπη εποφθαλμιά τα Δυτικά Βαλκάνια και υπογράφει Συμφωνίες με την ΠΓΔΜ. Αυτός είναι ο λαϊκισμός, μην ξεχνιόμαστε.

5/ Τελικά, τι δουλειά έχει ένας επαγγελματίας της πολιτικής ανάλυσης, των δημοσκοπήσεων και της έρευνας στον πολιτικό στίβο; Μήπως πρόκειται για μια βιωματική άσκηση πριν την επιστροφή στην έδρα;

ΓΚ: Αυτοί που δεν έχουν σίγουρα θέση στην ελληνική πολιτική είναι οι επαγγελματίες της πολιτικής. Για όλους τους άλλους επιβάλλεται να υπάρχει θέση. Η ελληνική πολιτική έχει ανάγκη από ανθρώπους που έρχονται στην πολιτική για λίγα μόνο χρόνια προκειμένου να δώσουν τη φρέσκια ιδέα τους και κυρίως να κοπιάσουν για την εφαρμογή λύσεων. Την εφαρμογή, το τονίζω. Όχι τη δήθεν συζήτηση. Εκτίμησα ότι μπορώ να είμαι ένας τέτοιος πολίτης και για αυτό πήρα την απόφαση να βρεθώ στο ψηφοδέλτιο του Ποταμιού. Και με την απόφασή μου αυτήν θέλησα να δείξω και σε άλλους πολίτες ότι μπορούν να σταθούν επιτυχώς στον πολιτικό στίβο χωρίς να είναι γόνοι πολιτικών οικογενειών ή παιδιά του κομματικού σωλήνα. Η επιτυχία βέβαια μένει να φανεί και υπό αυτήν την έννοια πρόκειται για μια άσκηση -βιωματική όντως- της οποίας την κατάληξη δεν μπορώ να προδικάσω. Όποιο και αν είναι πάντως το αποτέλεσμα, κάποια στιγμή θα επιστρέψω στην έδρα. Όπως είπα, η πολιτική δεν πρέπει να είναι επάγγελμα. Αυτό κάνει τη διαφορά μιας υποψηφιότητας σαν τη δική μου.