Πριν λίγα χρόνια, ο Σπύρος Γραμμένος πήγε να παρακολουθήσει ένα live του Μίλτου Πασχαλίδη στο Socialista, στο οποίο συμμετείχε η Μιρέλα Πάχου. Στο μπαρ και πάνω στην κουβέντα περί ανέμων, υδάτων, ονείρων και φιλοδοξιών, η Μιρέλα εξομολογήθηκε στον Σπύρο, πως κάποτε θα ήθελε να γράψει ένα τραγούδι που να κάνει λογοπαίγνιο με το όνομά της και τις τρεις νότες - συλλαβές του (Μι, Ρε, Λα). Το ίδιο βράδυ της το έστειλε κιόλας, σήμερα μάλιστα έχει ξεπεράσει τις 2 εκατομμύρια θεάσεις στο utube. Στην κουβέντα μας που ακολουθεί, η μουσικός και υποψήφια διδάκτωρ (!) στον Τομέα Δημοσίου Δικαίου του τμήματος Νομικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών μιλά με ενθουσιασμό για τον καινούργιο της δίσκο «Λίγο Χρώμα», το αιώνιό της δίλημμα, αλλά και τις εντυπωσιακά πολλές και ενδιαφέρουσες συνεργασίες που απαριθμεί στην καλλιτεχνική της πορεία.

Ξέρεις τι μου κάνει τρομερή εντύπωση; Όπου κι αν σε έχω δει και τώρα ακόμη που μιλάμε, μου μεταδίδεις ένα τεράστιο χαμόγελο!
Ευχαριστώ πάρα πολύ, η αλήθεια είναι πως προτιμώ να εστιάζω πάντα στη θετική πλευρά της ζωής, θέλω να βλέπω την αισιόδοξη πλευρά των πραγμάτων και το ποτήρι μισογεμάτο. 

...και παράλληλα να προσπαθείς να μην αδειάσει αυτό το ποτήρι γιατί μαζί με τη μουσική συνδυάζεις και τη νομική. Τα κάνεις όλα μαζί;
Είναι ένα πολύ «μυστήριο» κεφάλαιο αυτό γιατί όντως συνεχίζω τις σπουδές, προσπαθώ να τελειώσω το διδακτορικό μου. Η μουσική συνόδευε τη ζωή μου πάντα, από το σχολείο, τις προπτυχιακές σπουδές μέχρι και σήμερα. Όλα γίνονταν με φόντο αυτήν, αλλά όσο κι αν ακούγεται παράξενο θεωρώ ότι νομική και μουσική συγκλίνουν. Όπως είχε πει ένας καθηγητής μου της νομικής, ο Πάνος Λαζαράτος, κατά βάθος αυτές οι δύο επικοινωνούν. Για παράδειγμα, λειτουργούν και εξελίσσονται βάσει διαμορφωμένων κανόνων, κάτω από το ίδιο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο. Θα ήθελα βέβαια να είχε παραπάνω από 24 ώρες η μέρα για να μπορώ να αφιερώσω τον χρόνο που πρέπει και στα δύο. 

Η δικαιοσύνη στη μουσική παραμένει τυφλή δηλαδή;
Θέλω να πιστεύω πως ναι.

Άρα όσο νοιαστείς κι όσο δουλέψεις περισσότερο, ανταμείβεσαι όπως και να 'χει;
Το σημαντικότερο είναι να εστιάζουμε στην ποιότητα της δημιουργίας και με υπομονή, επιμονή και πίστη ότι θα τα καταφέρουμε, όλα παίρνουν τον δρόμο τους. 

Βέβαια, από άποψη βιωσιμότητας η ελληνική μουσική δεν είναι και στα καλύτερά της...
Οι καλλιτέχνες της γενιάς μου έχουμε συνηθίσει στην κρίση, αυτό ξέρουμε και με αυτό πορευόμαστε. Το σύστημα με τις δισκογραφικές έχει όντως αλλάξει, όμως η τεχνολογία δίνει τρομερή ελευθερία στον καλλιτέχνη να κάνει γνωστό το έργο του στο κοινό, άσχετα αν υπάρχουν διάφορα ζητήματα που πρέπει να λυθούν σε νομοθετικό επίπεδο. Όντως, πρακτικά προϊόν προς πώληση δεν υπάρχει, όμως εγώ είμαι τυχερή γιατί βρίσκομαι στην «οικογένεια» του Ogdoo Music Group, όπου και μόλις κυκλοφόρησε η δεύτερη μου δισκογραφική δουλειά. 

Με τόση «προσφορά» από δουλειές στο διαδίκτυο, δεν γίνεται δυσκολότερο όμως να ξεχωρίσει κάποιος;
Ό,τι και να σου πω δεν θα είμαι αντικειμενική, γιατί στο θέμα της τεχνολογίας εστιάζω μόνο στα θετικά της. Θεωρώ πως το διαδίκτυο είναι τρομερό εργαλείο.

Η νομική είναι για σένα επαγγελματική «καβάτζα» ή «αγάπη»;
Το δεύτερο. Αγαπάω πάρα πολύ τη νομική επιστήμη και θα ήθελα στο μέλλον τελειώνοντας το διδακτορικό μου να αξιοποιήσω το πτυχίο μου σε ακαδημαϊκό ή σε συμβουλευτικό επίπεδο. Πάντα ακροβατώ στο δίλημμα μουσική-νομική και καταλήγω στο να μη μπορώ να αφήσω τίποτα πίσω. 

Δηλαδή όπου να 'ναι θα σε δούμε στα δικαστήρια;
Έχω ήδη βρεθεί στα δικαστήρια και μου συμβαίνει συχνά (γέλια)! 

Φοβάσαι πως μπορεί να αμφισβητηθεί ο επαγγελματισμός σου, δεδομένου του ότι ασχολείσαι ταυτόχρονα και με τα δύο χωρίς να εστιάζεις περισσότερο σε κάποιο; 
Είναι πολύ πιθανό να συμβεί, αλλά δε μπορώ να πορεύομαι βάσει των άλλων. Δεν ξέρω αν θα μου βγει σε καλό, εγώ άλλωστε πάντα πορευόμουν και με τα δύο.

Αισθάνεσαι ένα είδος «ευθύνης» να συνεχίσεις το καλό «όνομα» της οικογένειας στη μουσική;
Γεννήθηκα και μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον με πολλή αγάπη για τη μουσική. Ο μπαμπάς μου (Αγαπητός Πάχος) εντόπισε από όταν ήμουν πολύ μικρή την ιδιαίτερή μου σχέση με αυτήν και πάντα με στηρίζει και σε καλλιτεχνικό επίπεδο. Είναι πολύ αυστηρός κριτής και υπολογίζω περισσότερο τη δική του γνώμη από ό,τι όλων υπολοίπων. Παρότι το δικό του ρεπερτόριο βαδίζει σε πιο λαϊκά μονοπάτια, θα ήθελα ας πούμε... να βγάλω ασπροπρόσωπη την οικογένεια! (γέλια)

Αυτό που σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, έχεις συνεργαστεί με τόσο σημαντικά ονόματα της έντεχνης σκηνής πώς ακριβώς συνέβη;
Οι συνεργασίες μου είναι ένα πολύτιμο δώρο για μένα και μέχρι τώρα είναι πολύ σημαντικός σταθμός στην καλλιτεχνική μου πορεία. Έχω μάθει πάρα πολλά σε όλα τα επίπεδα και κρατάω τη δοτικότητα, τη φιλία, τις συμβουλές σαν κόρη οφθαλμού. Η πρώτη μου συνεργασία σε επαγγελματικό επίπεδο ήταν με τον Βασίλη Καζούλη. Έπαιξα μαζί του το 2009 στο Ρυθμός Stage στην Αθήνα. Είναι συντοπίτης, Ροδίτης και σε κάποια στιγμή συναντηθήκαμε σε ένα live του στον Σταυρό του Νότου το 2004 όταν είχα πάει ως απλή φοιτήτρια να τον ακούσω. Τότε, αφού συστηθήκαμε, μου είπε πως όταν φτιάξει δική του ορχήστρα θα με πάρει τηλέφωνο και πράγματι, λίγα χρόνια μετά χτύπησε το τηλέφωνο και... ξεκινήσαμε πρόβα. 

Επιστημονική φαντασία, τόσα χρόνια μετά το θυμόταν!
Ακριβώς αυτό ένιωσα! Είχα χαρεί πάρα πολύ για τη γνωριμία κλπ, αλλά μέσα μου δεν πίστευα ότι θα υπήρχε συνέχεια. Ύστερα, το καλοκαίρι του 2010 (την ίδια χρονιά) όταν έκανα διακοπές στην αγαπημένη μου Σύμη, χτύπησε το τηλέφωνο και ήταν από το γραφείο του Μίλτου Πασχαλίδη, μου ζήτησαν να συμμετάσχω στην καλοκαιρινή του περιοδεία. Άφησα διακοπές, μπήκα στα καράβια για να φτάσω στην Αθήνα, ύστερα σε ένα αυτοκίνητο για το Ξουρίχτι Πηλίου όπου θα γινόταν η πρώτη συναυλία και όταν έφτασα γνώρισα πρώτη φορά και τον Μίλτο. Η πρόβα ουσιαστικά έγινε επί σκηνής και κάπως έτσι έγινε η έναρξη της επτάχρονης συνεργασίας μας. 

Και έβαλε κι άλλο χρώμα στη ζωή σου, όπως το «Λίγο χρώμα» που μπαίνει με τη δεύτερη δισκογραφική σου δουλειά.
Ακριβώς! Λέγεται «Λίγο Χρώμα», κυκλοφορεί από το Ogdoo Music Group, περιλαμβάνει κυρίως δικά μου τραγούδια αλλά με τιμούν με τη συμμετοχή τους ο Στάθης Δρογώσης με τη «Δευτέρα», ο Πόλυς Κυριάκου με τον «Κρυφό καημό» και τα «Σκοινιά», η Μάρω Μαρκέλλου με τον «Μεσαίωνα», ο Νίκος Μερτζάνος και ο Σταύρος Σταύρου με το τραγούδι «Στη δική μου γειτονιά» που ακούγεται στους τίτλους μιας πολύ αγαπημένης καθημερινής τηλεοπτικής σειράς στον Ant1 Κύπρου. Όπως και στον προηγούμενο δίσκο, είμαι εγώ και οι αφηγήσεις μου και έχει επιρροές από διάφορες μουσικές του κόσμου, από γαλλική και ιταλική pop, μουσικές της Μεσογείου αλλά κυρίως από τα Δωδεκάνησα για τους ευνόητους βιωματικούς λόγους και όλα αυτά με κοινό άξονα το ακορντεόν γίνονται ένα.

Σου βγήκε όπως τον ήθελες;
Στην αρχή ήθελα να είναι ασπρόμαυρος, είναι η σκοτεινή μου πλευρά. Μάλιστα εξέταζα διαφορετικό τίτλο, το «Δικαίωμα στη λήθη» που ως στίχος προέρχεται από το τραγούδι «Αμνησία». Επέμενα στο ασπρόμαυρο, όμως δε μου έβγαινε και άρχισαν να μπαίνουν από παντού πινελιές χρώματος, οπότε το τελικό «Λίγο Χρώμα» είναι το πέρασμα από το ασπρόμαυρο στο χρωματιστό, από το σκοτάδι στο φως και από την αμνησία στην επιλεκτική μνήμη. 

Τι θα 'θελες να ξεχάσεις; Τι μπορεί να σε ενέπνευσε για κάτι τέτοιο;
Όλοι μας έχουμε μία σκοτεινή πλευρά. Όλοι κουβαλάμε λάθη, αποφάσεις που αποδείχθηκαν άστοχες ή στιγμές που θα θέλαμε να ήταν αλλιώς ή που θεωρήσαμε ότι μας πάνε πίσω. Οπότε μέσα από τον δίσκο και την «ισορροπία» του χρώματος αυτό που ουσιαστικά θέλω να πω είναι ότι δεν έχει νόημα να προσπαθούμε να ξεχάσουμε ή να καταργήσουμε τα λάθη μας. Ας τα κρατήσουμε στο «κουτάκι» που πρέπει και ας προχωρήσουμε παρακάτω. 

Ισχύει και στους μουσικούς αυτό που λένε για τους κωμικούς, ότι είναι δηλαδή εξαιρετικά μελαγχολικοί στην προσωπική τους ζωή;
Το έχω ακούσει κι εγώ αυτό, αλλά δεν είμαι «σκοτεινός» άνθρωπος όχι, έχω κάποιες σκοτεινές στιγμές. Είμαι φύσει αισιόδοξη. 

Ο Κωστής και ο Διονύσης στο τραγούδι σου «Λίγο Χρώμα» είναι αυτοί που καταλαβαίνουμε; Μαραβέγιας και Σαββόπουλος αντίστοιχα;
Θα μπορούσα να επιλέξω κι άλλους πολύ αγαπημένους μου καλλιτέχνες, αλλά αυτούς τους δύο τους επέλεξα γιατί προέρχονται από δύο διαφορετικές γενιές, για να τονίσω τη διαχρονικότητα. Μάλιστα με τον Διονύση Σαββόπουλο έχουμε συνεργαστεί το 2012 σε μία παράσταση - αφιέρωμα στον Μάνο Χατζηδάκι.

Γράφεις μουσική οπουδήποτε, όταν σου έρχεται έμπνευση ή πρέπει να απομονωθείς για ένα χρονικό διάστημα, όπως μου έλεγε πρόσφατα ο Φοίβος Δεληβοριάς;
Δεν έχω κανόνα σε αυτό, τα τελευταία χρόνια είναι που νιώθω όλο και περισσότερο την ανάγκη να γράψω. Παλιότερα ένιωθα κυρίως πιανίστα και ακορντεονίστα. Παίρνω πάντως έμπνευση από παντού, από ένα στιγμιότυπο στο δρόμο, από ένα τηλεφώνημα, από ο,τιδήποτε. Μάλιστα έχω ένα παράδειγμα από ένα τραγούδι που έγραψα σε ένα βανάκι, εν μέσω καλοκαιρινής περιοδείας, τους «Νομάδες» που μιλάει για τις περιπέτειες των μουσικών στις καλοκαιρινές περιοδείες. 

Για πες μου μία τέτοια περιπέτεια!
Για παράδειγμα μας έχει συμβεί πάρα πολλές φορές να φτάσουμε σε έναν προορισμό για φεστιβάλ, να έχουμε στις 6 πρόβα ήχου, να είναι 5 λεπτά πριν και να βρέχει καταρρακτωδώς, η συναυλία να ξεκινάει στις 9 και να έχουμε απίστευτη αγωνία για το αν θα γίνει η συναυλία. Πάντως, θυμάμαι όλες τις περιοδείες με ένα χαμόγελο τεράστιο.

Είχες κάποιο συγκεκριμένο τραγούδι που είχε κολλήσει στο ριπλέι και έγραψες το ομώνυμο τραγούδι;
Όχι δεν είχα κάποιο συγκεκριμένο. Μάλιστα το Ριπλέι γράφτηκε τελευταίο. Ήμουν στην σκοτεινή περίοδο που προανέφερα, και κάποια στιγμή προς το τέλος, ακούγοντας τα τραγούδια όλα, σκέφτηκα ότι πρέπει να μπει ένα ακόμη, χαρούμενο. Βέβαια, πολλές φορές νιώθω την ανάγκη να κάνω ριπλέι σε ευχάριστες στιγμές του παρελθόντος. 

Σε ποια στιγμή της ζωής σου δεν θα ξαναέκανες ριπλέι;
Έχω κάνει αρκετά λάθη στη ζωή μου, αλλά το ότι δε μπορώ να θυμηθώ μία συγκεκριμένη σημαίνει πως μάλλον δεν ήταν κάτι τόσο σοβαρό, ώστε να μην θέλω να την ξαναζήσω. 

Και ποιο τραγούδι έχεις στο ριπλέι αυτές τις μέρες;
Ανά περίοδο κολλάω με διάφορα δικά μου, τώρα ακούω συνέχεια το «Λίγο Χρώμα». Τελευταία επίσης, κάνω replay στο «Χρυσόψαρο» του Χατζηδάκι που τραγουδάμε συνέχεια στις πρόβες για την παρουσίαση του δίσκου στον Σταυρό του Νότου την Πέμπτη στις 19 Απριλίου. 

Πριν μου πεις για την παρουσίαση, θέλω να μου πεις πού βρήκες τον Γιάνη Βαρουφάκη και βγήκατε σέλφι; Επίσης, το μετάνιωσες;
Τον βρήκα στην παρουσίαση δίσκου «Στην ομίχλη των καιρών» του Θάνου Μικρούτσικου και μάλιστα ο Θάνος μας σύστησε και χάρη σε αυτόν την βγάλαμε. Δεν την έχω μετανιώσει (γέλια). 


Γιάνης Βαρουφάκης - Μιρέλα Πάχου

Ποια είναι τα σχέδιά σου στο εξής;
Φέτος είχα τη χαρά να συμμετέχω στην παράσταση «Να δεις τι σου 'χω για μετά» στην Ακτή Πειραιώς. Την Πέμπτη 19 Απριλίου έχω ένα προσωπικό live, αυτό της παρουσίασης του νέου μου δίσκου «Λίγο Χρώμα» στον Σταυρό του Νότου, όπου θα ακουστούν τα καινούργια τραγούδια, κάποια από τον πρώτο και επίσης μερικές διασκευές. Στις 10 Μαΐου θα γίνει και στην Θεσσαλονίκη και ακόμη, στις 3 Ιουνίου στην Κύπρο. Κατά τ' άλλα συμμετέχω στα lives του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα εντός και εκτός Αθήνας.

*Περισσότερα για την παρουσίαση δίσκου της Μιρέλας Πάχου την Πέμπτη 19 Απριλίου στον Σταυρό του Νότου, διαβάζεις εδώ