TV - Media

7 ιδανικές μεταφορές βιβλίων στο σινεμά (vids)

Γράφει η Σοφία Γουργουλιάνη

Οι άνθρωποι και ο γάμος ήταν ανέκαθεν μια εξίσωση με αποτελέσματα και εκδοχές που τείνουν να αγγίξουν το άπειρο. Μια εξίσωση χωρίς λύτες για ένα θεσμό που σπάνια γεννάει συναισθήματα του τύπου «δε βαριέσαι». Και μια εξίσωση που προσφέρεται για λογομαχίες ωρών με τα επιχειρήματα υπέρ και κατά να πηγαινοέρχονται με ταχύτητα από μπαλάκι πινγκ πονγκ σε αγώνα μεταξύ Κινέζων.

Από τον κανόνα περί γάμου δεν καταφέρνουν να ξεφύγουν ούτε οι –ομολογουμένως συχνοί- γάμοι μεταξύ λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Κινηματογραφολογοτεχνικά επιχειρήματα, λοιπόν, δε σταματούν να βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για παθιασμένες διαφωνίες σε βραδιές με αλκοόλ εν είδει λιπάσματος. 

Οι γάμοι αυτοί ίσως δε μας έχουν χαρίσει κόκκους ρυζιών μπλεγμένους σε καλοχτενισμένες κοτσίδες ούτε ανθοδέσμες σε χέρια με ανυπόμονα βλέμματα, αλλά έχουν σίγουρα προσφέρει αφειδώς περήφανα κινηματογραφικά τέκνα. Τέκνα που συχνά χαμογελούν στον φωτογραφικό φακό και ανακηρύσσονται σε αριστουργήματα από το απανταχού κινηματογραφικό κοινό.

7
Η λάμψη (1980)

Στα αριστουργήματα της φιλμογραφίας του Στάνλεϊ Κιούμπρικ περιλαμβάνεται ένα από τα καλύτερα θρίλερ όλων των εποχών, «Η λάμψη», βασισμένο σε βιβλίο του Στίβεν Κινγκ.

Ο Τζακ Τόρανς - υπό την ερμηνευτική καθοδήγηση και το μοναδικά παρανοϊκό βλέμμα του Τζακ Νίκολσον - κατευθύνεται στο καθ’ όλα έρημο Ξενοδοχείο Overlook όπου θα ξεχειμωνιάσει ως άγρυπνος φρουρός και επιστάτης του. Ως συγγραφέας, αντιμέτωπος με το περίφημο και «μη σου τύχει» writer’s block θα μετακομίσει, μετά της οικογενείας, στην χειμερινή τους κατοικία υπολογίζοντας σε στιγμές συγγραφικής έμπνευσης και οικογενειακής γαλήνης. Κι αν οι άνεμοι φαντάζουν ούριοι και η χειμέρια νάρκη της οικογένειας βέβαιη, τα πνεύματα που κατοικούν το ξενοδοχείο και η διανοητική κατάσταση του επίδοξου συγγραφέα έχουν διαφορετική γνώμη. Η «τρέλα» θα επισκεφτεί τον επιστάτη μας και αυτό που έμοιαζε με ειδυλλιακό σκηνικό θα μετατραπεί ταχύτατα σε σκηνικό αιματοχυσίας.  

Μια ταινία- αίνιγμα απ’ αυτές που γεννούν συζητήσεις επί συζητήσεων σε σάιτ, μπλογκ και απανταχού σινεφίλ βραδιές και παρέες. Ναι, δεν υπάρχουν οδηγίες χρήσης για να αποκαλύψουν το «τι έγινε», μόνο μυστήριο και προσωπικές ερμηνείες. 

Και εν τέλει, η «Λάμψη» είναι μια ταινία αξέχαστη για την μοναδική αποτύπωση μιας κόντρας διαρκείας ανάμεσα σε πλασματικά πνεύματα και πραγματική παράνοια.

Προηγούμενο
Επόμενο
6
Τα απομεινάρια μιας μέρας (1993)

Ο Τζέιμς Άιβορι παίρνει στα άξια σκηνοθετικά του χέρια το πλέον γνωστό βιβλίο του άρτι βραβευθέντος με βραβείο Νόμπελ, Καζούο Ισιγκούρο.

Με πρωταγωνιστή τον Άντονι Χόπκινς και παρτενέρ την Έμα Τόμσον, o Άιβορι μας ταξιδεύει στον κόσμο μιας βίλας στην Αγγλική επαρχία την περίοδο πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην ιστορία μας, φιγουράρει ο Στίβενς ως ο μπάτλερ του άρχοντα της γης. Υπηρέτης, ο οποίος ως διακήρυξη ακραίας πίστης στον «ευεργέτη» του αρνείται – μάλλον ασυνείδητα – τον έρωτα για τα μάτια της νεότερης καμαριέρας Μις Κέντον και ταυτόχρονα εθελοτυφλεί μπροστά στην απροκάλυπτα ναζιστική ιδεολογία του αφεντικού του.

Το αφεντικό, δεκαετίες μετά, θα εγκαταλείψει τα εγκόσμια και ο μπάτλερ θα αποφασίσει να χαρίσει στον έρωτα και στα πιστεύω του μια δεύτερη ευκαιρία. Κι αν θα καταφέρει να διασώσει τα πιστεύω του από το ιδεολογικό ναυάγιο, ο έρωτας θα αποδειχτεί δυσκολότερη υπόθεση. Ναι, τελικά ο χαμένος δεν τα παίρνει όλα.

Προηγούμενο
Επόμενο
5
Η δασκάλα του πιάνου (2001)

Ένας από τους καλύτερους σκηνοθέτες της γενιάς μας, ο Μίκαελ Χάνεκε, μια από τις καλύτερες ηθοποιούς, η Ιζαμπέλ Ιπέρ και το έξοχο βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ελφρίντε Γέλινεκ φτιάχνουν ένα ισόπλευρο διανοητικά ερωτικό τρίγωνο.

Στο κέντρο της αφήγησης βρίσκεται η ιστορία μιας δασκάλας του πιάνο η οποία, ως άλλη τούρτα με πολλαπλές στρώσεις, δεν επικαλύπτεται από σοκολάτα, αλλά από ένα πέπλο συντηρητισμού το οποίο συνοψίζεται σε μια ζωή καταπίεσης από μία μάνα δυνάστη και συγκάτοικο. Η επικάλυψη από συντηρητισμό θα φαγωθεί λαίμαργα όταν ένας νεαρός και όμορφος μαθητής θα ερωτευτεί τη δασκάλα. Και αυτό που θα φανερωθεί κάτω από τη σοκολάτα-συντηρητισμό, δεν είναι λαχταριστό παντεσπάνι, αλλά ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να αγαπήσει και να αγαπηθεί παρά με όρους πρόκλησης πόνου.

Ένα πικρό και δριμύ κατηγορώ σε μια κοινωνία που δημιουργεί προσδοκίες ερώτων και δημιουργίας μόνο και μόνο για να τις πάρει πίσω όταν η καταπίεση ξεπροβάλλει ως λερναία ύδρα.  Και ένας λίβελος ενάντια στον ίδιο κόσμο που ευνουχίζει συναισθήματα και κολοβώνει πάθη.

Προηγούμενο
Επόμενο
4
Το μυστικό του Brokeback Mountain (2005)

Εν έτει 2005, o Ανγκ Λι με άξιους συμμάχους τους Τζέικ Τζίλενχαλ και Χιθ Λέτζερ, βασισμένος σε μια σύντομη ιστορία της Άννυ Πρου, παραδίδει στο κινηματογραφικό κοινό έναν από τους πλέον ρεαλιστικούς και πλέον προβεβλημένους έρωτες μεταξύ δύο αντρών. 

Ένα πελώριο βουνό, ένας χειμώνας και δύο καουμπόηδες γεννούν έναν αναπόδραστο έρωτα, ένα συναίσθημα αγνό και ένα πάθος χωρίς χαλινάρια που κηλιδώνει ζωές και πορείες. Και έναν έρωτα, όμως, που εν τέλει διστάζει να αναμετρηθεί με τις δυνάμεις του και παραδίδεται σε κοινωνικές νόρμες, στερεότυπα και δακρυσμένες αναμνήσεις.

Ένας ύμνος στην αγάπη που ξεφυτρώνει εκεί που δεν την περιμένεις και στον έρωτα που – τελικά, ναι – έχει πολλά πλοκάμια.

Προηγούμενο
Επόμενο
3
Αποκάλυψη τώρα (1979)

Το σύντομο και εξοντωτικά εκπληκτικό βιβλίο του Τζόζεφ Κόνραντ «Η καρδιά στου σκότους» παντρεύεται την ιδιοφυΐα του Φράνσις Φορντ Κόπολα σε ένα γάμο με ξεχωριστά κρεβάτια. Και με τέκνα δύο αριστουργήματα που δεν γίνονται ποτέ ένα αλλά μένουν αιωνίως χαραγμένα στα χρονοντούλαπα ιστορίας και λογοτεχνίας ως δύο από τις πλέον σοκαριστικές αποτυπώσεις της τρέλας του πολέμου.

Ο Κόπολα, εδώ, θα χρησιμοποιήσει ως όχημα τον πόλεμο του Βιετνάμ και την πορεία ενός στρατιώτη στα βάθη της ζούγκλας με αποστολή να βρει και να σκοτώσει έναν Αμερικάνο συνταγματάρχη (ίσως η καλύτερη ερμηνεία του Μάρλον Μπράντο) ο οποίος αποστάτησε από τον αμερικάνικο στρατό. Το όχημα όμως διαθέτει τη δική του Ιθάκη, φέρνοντας τις ριπές του πολέμου και του θανάτου έξω απ’ τα παράθυρα σου. Ένα σκληρό ταξίδι σε έναν κόσμο που γκρεμίζεται, σε μια ελπίδα που χάνεται ανάμεσα σε πολέμους και σφαίρες, και μια ματιά στο μέσα σου που –τελικά- κάθεται και κοιτάζει από μια κλειδαρότρυπα.

Προηγούμενο
Επόμενο
2
Ο πρωτάρης (1967)

Ένα απρόβλεπτο ερωτικό τρίγωνο ή η αβάσταχτη ελαφρότητα του να είσαι νεαρός ενήλικας. Βασισμένος σε βιβλίο του Τσαρλς Γουέμπ, ο «Πρωτάρης» του Μάικ Νίκολς μας ξεναγεί περίτεχνα στην ιστορία του 20χρονου Μπεν (Ντάστιν Χόφμαν) ο οποίος θα βρεθεί αντιμέτωπος με το ερωτικό δίλημμα, μάνα ή κόρη. Και ξεκινώντας με την πεποίθηση ο παλιός είναι αλλιώς θα ξοκείλει από τον έρωτα της μάνας όταν θα ανακαλύψει ότι ίσως ο νέος είναι ωραίος.

Η ερωτική αναποφασιστικότητα όμως δεν είναι παρά το πρόσχημα για την αποκάλυψη της κρίσης ταυτότητας των πρώτων ενήλικων ετών. Και ναι, ο 30χρονος τότε Χόφμαν ενσαρκώνει ιδανικά τον 20χρονο που μπλέκει σε δυσεπίλυτες ερωτικές εξισώσεις μόνο και μόνο για να καλύψει το κενό που δημιουργεί το –ακόμη άλυτο- ερώτημα του «ποιος είμαι;».

Προηγούμενο
Επόμενο
1
Εξιλέωση (2007)

Κάθε Ίαν Μακ Γιούαν στη μεγάλη οθόνη δε φέρνει την κινηματογραφική άνοιξη. Και με την ευκαιρία της προβολής μιας ακόμη ταινίας βασισμένης σε βιβλίο του αυτή την εβδομάδα (Νόμος περί Τέκνων) δεν έχουμε παρά να γευτούμε λίγο περασμένο Μακ Γιουαν με ενδεικτικό σινεφίλ ορεκτικό την «Εξιλέωση». Και να αφεθούμε σε ένα μελόδραμα ολκής, που ενίοτε μπορεί να αψηφά το σκοτάδι και την ειρωνική πικρία του Μακ Γιούαν, αλλά βασισμένο σε ένα απροκάλυπτα γοητευτικό πρωταγωνιστικό δίδυμο (Κίρα Νάιτλι, Τζέιμς ΜάκΑβοϊ) δε θα διστάσει να σας ταξιδέψει σε ένα κόσμο βασανιστικών τύψεων και θανατηφόρων ερωτικών απωθημένων.

Προηγούμενο