TV - Media

10 σύγχρονα φιλμ νουάρ που πρέπει να δείτε (vids)

Το είδος που καθιερώθηκε στα 40s εκμοντερνίζεται και παραμένει το ίδιο γοητευτικό στον 21ο αιώνα.

Γράφει η Σοφία Γουργουλιάνη

Γυναίκες αράχνες, ληστείες που απέτυχαν παταγωδώς και η τύχη που εναλλάσσεται σε ρυθμούς πινγκ πονγκ με την ατυχία, ασκούσαν ανέκαθεν έλξη στους  κινηματογραφικούς δημιουργούς και στους θαμώνες των κινηματογραφικών αιθουσών.  Κι αν τα φιλμ νουάρ ξεκίνησαν να καθιερώνονται τη δεκαετία του ’40, η κινηματογραφική ιστορία μετέτρεψε τη συνήθεια σε λατρεία. Και φυσικά, ο 21ος αιώνας δε θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Κι αν οι γυναίκες πρωταγωνίστριες δεν φοράνε πλέον μίντι φούστες και γόβες, ούτε διαθέτουν σχεδόν αποκλειστικά ξανθιές κουπ μέχρι τους ώμους, οι άντρες ήρωες παραμένουν το ίδιο εύπιστοι μπροστά στη μετά-(ίσως)-μοντέρνα γοητεία της μοιραίας γυναίκας των ημερών μας. Και ναι, τα πρώτα 19 χρόνια του αιώνα, μας έχουν ήδη χαρίσει αξιομνημόνευτα φιλμ νουάρ. Ας θυμηθούμε μερικά από αυτά με αφορμή το «Νησί της αποπλάνησης» που προβάλλεται από αυτή την εβδομάδα στις ελληνικές αίθουσες.
 

10
Zodiac (2007)

Ο Ντέιβιντ Φίντσερ το 2007 πήρε στα σκηνοθετικά του χέρια την ιστορία της καταδίωξης ενός σίριαλ κίλερ των αρχών των 70’s. Και με πρωταγωνιστές τους Τζέικ Τζίλενχαλ και Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ σχεδίασε στην εντέλεια την ιδανική αμερικάνικη τραμπάλα ανάμεσα στην αστική ακμή και την «ηθική» παρακμή.

Ένας καρτουνίστας μιας εφημερίδας μετατρέπεται οικειοθελώς σε αιώνιο κυνηγό του δολοφόνου. Και στην προσπάθεια του να εξηγήσει τα – τελικά – ανεξήγητα θα χάσει και τα αυγά της οικογενειακής ζωής και τα πασχάλια της προσωπικής γαλήνης. Μια ταινία για τις εμμονές που μας κατατρέχουν, για τα προσωπεία που επιλέγουμε και για όλα εκείνα που θα μείνουν αινίγματα.

Προηγούμενο
Επόμενο
9
Αμαρτωλή πόλη (Sin City, 2005)

Μυστικά, ψέματα, προσωπικοί ηθικοί κώδικες και μοιραίες γυναίκες σε μια πόλη δια χειρός του κομίστα Φρανκ Μίλερ που ξέρει να πλασάρει την αμαρτία της ως γοητεία. 

Με ένα all star cast, (Τζέσικα Άλμπα, Ροζάριο Ντόσον, Μπενίσιο ντελ Τόρο, Τζος Χάρτνετ, Μπρίτανι Μέρφι, Κλάιβ Όουεν, Μίκι Ρουρκ, Μπρους Γουίλις), ο Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ που συν-σκηνοθετεί μαζί με τον Μίλερ, στήνει τρεις διαφορετικές ιστορίες για να μας ξεναγήσει στα σοκάκια τις διαφθοράς και στις λεωφόρους της βίας μιας πόλης που (μοιάζει να) βουλιάζει στην αμαρτία. Και, τελικά, υπογράφει την ίσως πιο ιδιοσυγκρασιακή γκανγκστερική ταινία του 21ου αιώνα.

Προηγούμενο
Επόμενο
8
Η διαδρομή (Collateral, 2004)

Ένας από τους μάστερ των γκανγκεστερικών ταινιών, ο Μάικλ Μαν, το 2004 σκηνοθέτησε την ιστορία ενός οδηγού ταξί (Τζέιμι Φοξ) ο οποίος ένα βράδυ «φιλοξενεί» από σπόντα στο ταξί του έναν πληρωμένο δολοφόνο (Τομ Κρουζ). Στο «παιχνίδι» μπλέκονται μία γυναίκα και ο «γάτος» αστυνομικός (Μαρκ Ράφαλο) στο κατόπι των άσπονδων εχθρών-ποντικών.

Ο σκηνοθέτης χτίζει εδώ μια ατμόσφαιρα νυχτερινής αστικής «σαπίλας» και μια ολόκληρη πόλη σε πλήρη παρακμή, για να μιλήσει για μια κοινωνία τυχαιοτήτων, μοιραίων συμπτώσεων και ηθικής αλλοτρίωσης. 

Προηγούμενο
Επόμενο
7
Memento (2000)

Στην αυγή του 21ου αιώνα, ο Νόλαν στις προ-Χόλιγουντ εποχές του μας χάρισε μία από τις καλύτερες και πλέον αινιγματικές ταινίες του. Εδώ, μας μεταφέρει την ιστορία του Λέοναρντ (Γκάι Πιρς) ο οποίος, υποφέροντας από βραχυπρόθεσμη απώλεια μνήμης κυκλοφορεί με δεκάδες τατουάζ στο σώμα του και σημειώματα στα χέρια του ως πειστήρια των στιγμών που πράγματι ζει. Ενώ, ταυτόχρονα προσπαθεί να εξιχνιάσει αυτό που θυμάται ως δολοφονία της γυναίκας του.

Ένας απόκληρος από ατυχία Γκάι Πιρς και δύο εξαιρετικοί δευτεραγωνιστές (Κάρι Αν Μος, Τζο Παντολιάνο) σε μια ταινία που μιλάει για το κακό και το καλό ως όψεις του ίδιου νομίσματος. 

Προηγούμενο
Επόμενο
6
Το κορίτσι που εξαφανίστηκε (Gone girl, 2014)

Δια χειρός Ντέιβιντ Φίντσερ προσγειώθηκε στις αίθουσες το 2014 μία από τις καλύτερες αμερικάνικες ταινίες της τελευταίας πενταετίας. Η σύζυγος (Ρόζαμουντ Πάικ) του Νικ (Μπεν Άφλεκ) εξαφανίζεται. Κι ενώ ο Νικ επιδίδεται σε θρήνο ειλικρινή, ξαφνικά οι υποψίες στρέφονται στο πρόσωπο του. Και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης βρίσκουν πρόθυμα νέο θύμα αποδιοπομπαίο τράγο. 

Δύο, τελικά, γυναίκες (Ρόζαμουντ Πάικ και Έμιλι Ραταϊκόφσκι) μοιραίες και ένας άντρας πιασμένος στη φάκα τους. Ένα φιλμ νουάρ γεμάτο μυστικά και ψέματα και μια ιστορία για όλα αυτά που (επιλέγουμε να) θάβουμε. 

Προηγούμενο
Επόμενο
5
Νυχτόβια πλάσματα (Nocturnal animals, 2016)

Εάν υπάρχει κάτι που ονομάζεται πηγαίο στυλ, ο Τομ Φορντ είναι ένας από τους βέβαιους κατόχους του. Σχεδιαστής μόδας ο οποίος εξελίσσεται σε στυλιζαρισμένο σκηνοθέτη περιωπής, γράφει και σκηνοθετεί εδώ μία ιστορία προσωπικών και λογοτεχνικών φαντασμάτων και μας χαρίζει ένα εξαίσιο και αγωνιώδες δείγμα συμβολικού εγκιβωτισμού ιστοριών σε ιστορίες.

Μία εύπορη ιδιοκτήτρια γκαλερί (Έιμι Άνταμς), λοιπόν, παντρεμένη με έναν πανέμορφο πλην απόντα άντρα λαμβάνει το χειρόγραφο του νέου μυθιστορήματος ενός έρωτα των νεανικών της χρόνων (Τζέικ Τζίλενχαλ). Η ανάγνωση του βιβλίου προχωρά με γοργούς ρυθμούς, με τις αναμνήσεις της περασμένης σχέσης να ξυπνούν ως ηφαίστειο απ’ όνειρο βαθύ και να καλούν σε παροντικές συνειδητοποιήσεις και παρελθοντικές αναπολήσεις. Και, φυσικά, η εκδίκηση έρχεται σαν πιάτο που, τελικά, τρώγεται μάλλον καυτό, όταν τα περασμένα μεγαλεία αρχίζουν να μοιάζουν με μονόδρομο. 

Προηγούμενο
Επόμενο
4
Ο άνθρωπος που δεν ήταν εκεί (The man who wasn't there, 2001)

Ένα από τα – σχεδόν – αριστουργήματα των αδερφών Κοέν που η κινηματογραφική ιστορία έθαψε στο χρονοντούλαπο της. Ο Μπίλι Μπομπ Θόρτον ερμηνεύει ένα κουρέα που κατά τη διάρκεια μίας υπαρξιακής κρίσης διαρκείας αντιλαμβάνεται ότι η γυναίκα του (Φράνσις Μακ Ντόρμαντ) διατηρεί δεσμό με το αφεντικό της. Και, αυτοστιγμεί, αποφασίζει να εκβιάσει το αφεντικό ώστε να αποσπάσει ένα ικανό χρηματικό ποσό το οποίο θα επενδύσει σε ένα «πρωτοποριακό», για την εποχή, κατάστημα στεγνού καθαρίσματος. Η μοίρα θα βάλει και εδώ το χεράκι της, και ο θύτης κουρέας θα μετατραπεί με χαρακτηριστική άνεση σε θύμα κατάδικο. Οι αδερφοί Κοέν υπογράφουν μία εξαίσια παραβολή για το παράλογο της ανθρώπινης ζωής και για την οδυνηρή στιγμή της συνειδητοποίησης του.

Προηγούμενο
Επόμενο
3
Οδός Μαλχόλαντ (Mulholland Dr., 2001)

Κάθε προσπάθεια κατάταξης ταινίας του Ντέιβιντ Λιντς σε κατηγορία είναι εξ’ ορισμού της αποτυχημένη. Βέβαια, η ιστορία μίας γοητευτικής μελαχρινής γυναίκας (Λόρα Χάρινγκ) η οποία, μετά από ένα ατύχημα, χάνει κάθε ίχνος μνήμης και ουσιαστικής επικοινωνίας με τον κόσμο, και «προσγειώνεται» στο σπίτι μιας γοητευτικής ξανθιάς (Ναόμι Γουότς) μπορεί – φυσικά – να είναι φιλμ νουάρ. Η συνέχεια περιλαμβάνει ένα μυστηριώδες μπαρ, φιλοδοξίες για μια καριέρα μεγάλης ηθοποιού, έναν γοητευτικό σκηνοθέτη και μια σωρεία (μάλλον) παραισθήσεων.

Ο Λιντς χτίζει εδώ την ίσως πλέον ατμοσφαιρική ταινία του 21ου αιώνα. Ένα αριστούργημα ερωτικό, έξω από κινηματογραφικές νόρμες και φόρμες που χτίζει ένα σύμπαν ναυαρχίδα στο σουρεαλιστικό σινεμά του Λιντς.

Προηγούμενο
Επόμενο
2
Πριν ο διάβολος καταλάβει ότι πέθανες (Before the devil knows you're dead, 2007)

Ένα αριστουργηματικό κύκνειο άσμα που έκλεισε ιδανικά την τεράστια πορεία του Σίντνει Λιούμετ. Δύο αδέρφια (Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν και Ίθαν Χοκ) σε απεγνωσμένη οικονομική δυσπραγία οργανώνουν και εκτελούν με κυνισμό τη ληστεία του κοσμηματοπωλείου των γονιών τους. Όμως, ο νόμος του Μέρφι ή μια κάποια νέμεσις καραδοκούν και καταστρέφουν το κατά φαντασίαν τέλειο σχέδιο.

Μια ιδανική σκιαγράφηση μιας υποκριτικής κοινωνίας ηθών που αυτοκαταστράφηκαν από τα σπάργανα τους, δύο πρωταγωνιστές αδέρφια που τρώνε τις σάρκες τους χωρίς έλεος και η οριστική καταστροφή της αγίας αμερικανικής οικογένειας. Μια ταινία σκληρή που ξεκινά ως – άλλη μία – αποτυχημένη ληστεία για να καταλήξει σε πορτρέτο μιας ολόκληρης εποχής.

Προηγούμενο
Επόμενο
1
Το νησί της αποπλάνησης (Serenity, 2019)

Στη νέα ταινία του Στίβεν Νάιτ (δημιουργός της σειράς «Peaky Blinders», μεταξύ άλλων), ο Μάθιου Μακόναχι διαθέτει σκοτεινό παρελθόν, αλλά και τη διάθεση να το αφήσει πίσω, στο βωμό μιας καινούριας ζωής ως καπετάνιος ψαράδικου αναψυχής στην Καραϊβική. Το δέλεαρ της πλεκτάνης στην οποία προσφέρεται να τον μπλέξει η πρώην σύζυγος του (Αν Χάθαγουεϊ), θα αποδειχτεί, όμως, εμπόδιο μπροστά στην αγνή του πρόθεση να «αγιάσει». Του προσφέρει 10 εκατ. δολάρια για να πάρει με το σκάφος τον πλούσιο, σαδιστή σύζυγό της, να τον μεθύσει και να τον πετάξει τους καρχαρίες... Παραλλαγή της υπόθεσης δεκάδων φιλμ νουάρ, που όμως κάπου στη μέση ανατρέπεται εντελώς και η ταινία γίνεται κάτι εντελώς, μα εντελώς διαφορετικό!

Προηγούμενο