Η φωνή του ανώνυμου πολίτη στα Μέσα ενημέρωσης

Όταν η δημόσια συζήτηση καθορίζεται από ισχυρούς θεσμούς και πρόσωπα με επιρροή, η φωνή του καθημερινού ανθρώπου σπάνια φτάνει στην επιφάνεια - και οι συνέπειες είναι βαθύτερες από όσο νομίζουμε.

Αναρωτιέμαι συχνά αν και πώς η φωνή του μέσου ανθρώπου, του ανώνυμου πολίτη, μπορεί πραγματικά να ακουστεί. Στην εποχή των μεγάλων δημοσίων συζητήσεων, από τα οικονομικά προβλήματα μέχρι τη δημόσια υγεία, οι καθημερινές ανάγκες και οι εμπειρίες του απλού κόσμου συχνά αγνοούνται. Στη δημόσια σφαίρα, τη φωνή τους δεν αναλαμβάνουν οι ίδιοι οι άνθρωποι που ζουν τις συνθήκες που περιγράφουν -χαμηλοί μισθοί, ακρίβεια, κακές εργασιακές συνθήκες- αλλά συχνά αναλύονται από άτομα που απέχουν πολύ από αυτές τις καταστάσεις.

Στο δημόσιο διάλογο, οι φωνές των ισχυρών, των πολιτικών, των δημοσιογράφων και των αναλυτών επικρατούν, ενώ η φωνή του μέσου πολίτη παραμένει περιθωριοποιημένη. Αυτό το φαινόμενο δεν αποτελεί απλώς μια συνέπεια του πώς λειτουργεί η δημοσιογραφία ή το πολιτικό σύστημα, αλλά αγγίζει βαθύτερα πολιτικά και κοινωνικά θέματα, που αφορούν τις ίδιες τις αξίες της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης.

Ποιος μιλάει πραγματικά για τον μέσο άνθρωπο; Οι άνθρωποι που παλεύουν να τα βγάλουν πέρα με τον μισθό τους ή να αντεπεξέλθουν στην ακρίβεια δεν βρίσκονται στις συσκέψεις πολιτικών και οικονομικών αναλυτών. Η καθημερινή τους πραγματικότητα αποδίδεται συχνά σε στεγνά στατιστικά στοιχεία και γενικεύσεις, αντί για τις αυθεντικές τους ανησυχίες. Η πραγματικότητα είναι ότι εκείνοι που διαμορφώνουν τις αποφάσεις σπάνια βιώνουν τις ίδιες δυσκολίες, κάτι που συχνά οδηγεί σε ελλείψεις στις λύσεις που προτείνονται και στις πολιτικές που τελικά εφαρμόζονται. Σκεφτείτε πόσο σπάνια ακούμε άμεσα τη φωνή ενός ανώνυμου πολίτη, ειδικά σε ζητήματα όπως η φτώχεια, η απασχόληση ή το κόστος ζωής. Τα ίδια τα Μέσα ενημέρωσης σπάνια αναζητούν τις πραγματικές εμπειρίες αυτών των ανθρώπων, προσφέροντας αντ' αυτού πλατφόρμες για φωνές που έχουν πρόσβαση, επιρροή και ειδικά συμφέροντα.

Η δημοσιογραφία, που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ο «μεταφραστής» των αναγκών της κοινωνίας, καταλήγει να παρουσιάζει μόνο μια αντανάκλαση της πραγματικότητας – και αυτή παραμορφωμένη. Τα παραδείγματα είναι πολλά, και κάθε κρίση τα κάνει πιο εμφανή. Από την πανδημία μέχρι την ενεργειακή κρίση και τις οικονομικές πολιτικές, όταν η πλειοψηφία δυσκολεύεται να ακουστεί, η κοινωνία αντιμετωπίζει κινδύνους διχασμού, αδικίας και αυξημένης δυσπιστίας απέναντι σε θεσμούς που, υποτίθεται, υπάρχουν για να την υπηρετούν. Η αποξένωση αυτών των φωνών δεν είναι απλώς μια αβλεψία· είναι σύμπτωμα ενός συστήματος που πρέπει να επαναξιολογηθεί. Η δημόσια ατζέντα διαμορφώνεται με έναν τρόπο που δεν αντανακλά πραγματικά τις ανάγκες και τις προκλήσεις της καθημερινής ζωής. Κάθε θεσμός που επιδιώκει να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα πρέπει να ακούσει, να κατανοήσει και να εκπροσωπήσει τους «αόρατους» πολίτες. Προς μια πιο ανοιχτή δημόσια σφαίρα

Αν θέλουμε να προχωρήσουμε σε μια ουσιαστική δημοκρατία, πρέπει να δημιουργήσουμε νέες δομές για να ακούγεται η φωνή των ανθρώπων που σήμερα δεν έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν. Στις μεγάλες συζητήσεις για τα κοινά ζητήματα, η φωνή τους δεν πρέπει να αγνοείται ή να παραγκωνίζεται. Σε αυτή την κατεύθυνση, τα Μέσα ενημέρωσης μπορούν -και πρέπει- να διαδραματίσουν έναν σημαντικό ρόλο. Δίνοντας περισσότερο χώρο στις ιστορίες των ανθρώπων, μπορούμε να φέρουμε τις εμπειρίες και τις ανάγκες τους πιο κοντά στη συζήτηση. Εξάλλου, αν οι πολιτικές αποφάσεις δεν βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων, είναι δύσκολο να επιτευχθεί η εμπιστοσύνη και η αποδοχή από το κοινό. Η φωνή των ανώνυμων, των καθημερινών πολιτών έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο. Η εμπειρία τους είναι αυθεντική και γεμάτη από προσωπικές θυσίες. Το να δώσουμε σε αυτούς τους ανθρώπους την ευκαιρία να ακουστούν, δεν είναι απλώς μια πράξη δικαιοσύνης, αλλά και μια ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη, πιο αληθινή δημοκρατία.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.