Το όνομα του είναι Κλέσιο Μορέιρα ντος Σάντος και έχει το θράσος να αυτοπροσδιορίζεται ως διαιτητής και παράλληλα να έχει δημιουργήσει μια φανταχτερή περσόνα, τον «Μαργαρίτα». Τρέχει προς τα πίσω, κάνει ψαλιδάκια, βγάζει την κίτρινα κάρτα σαν να δίνει ακρόαση για να γίνει μέλος των μπαλέτων μπολσόι, είναι τρομερός τύπος.
Επαναλαμβάνουμε όμως, πώς έχει το θράσος να φοράει ροζ ρούχα και να είναι διαιτητής, δεν έχει δει τι παθαίνουν οι διαιτητές σε μια μικρή χώρα της Ευρώπης, κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού, γνωστή ως Ελλάδα; Εκεί οι διαιιτητές εξ`ορισμου υποφέρουν, τους κυνηγάνε παίκτες, προπονητές, τους χτυπάνε οι οπαδοί, είναι δηλαδή, μια κατηγορία επαγγελματιών που αποδέχονται τη μοίρα τους, να υποφέρουν σιωπηλά για κάθε τους απόφαση.
Ο Κλέζιο Μορέιρα ντος Σάντος δεν ενδιαφέρεται γι' αυτά. Νιώθει πως κάθε αγώνας ποδοσφαίρου στον οποίο σφυρίζει, είναι μέρος μιας αποστολής, έχει πάρει τη «φλόγα» από τον Χόρχε Χοσέ Εμίλιανο ντος Σάντος, γνωστό και ως «Μεγάλη Μαργαρίτα», μια εμβληματική φιγούρα της βραζιλιάνικης διαιτησίας τη δεκαετία του ’80.
Η σιωπηλή επανάσταση
Ο Χόρχε μεγάλωσε στην Κόπακαμπάνα, εκεί έμαθε να σφυρίζει σε αυτοσχέδια ματς στην άμμο, εμπνευσμένος από τον θρυλικό Αρμάντο Μαρκές. Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 διαιτήτευε ήδη σημαντικούς αγώνες, όπως το Guanabara Trophy στο Ρίο. Δεν χαριζόταν σε κανέναν και δεν επέτρεπε κρούσματα απειθαρχίας από τους ποδοσφαιριστές. Ήταν αρκετά αυστηρός.
Ταυτόχρονα, ήταν και ανοικτά ομοφυλόφιλος.
Στο τέλος της στρατιωτικης δικτατορίας, ο ακτιβιστής Λουίζ Μοττς, είχε ιδρύσει την ακτιβιστική ομάδα Grupo Gay da Bahia, μία από τις πρώτες στη χώρα που τέθηκαν στην κεφαλή της ενδυνάμωσης του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος στη χώρα. .
Παρόλα αυτά, η ομοφοβία παρέμενε βίαιη και συστημική. Ο Χόρχε δεχόταν συχνά ύβρεις από την εξέδρα. Ο πρόεδρος της ομοσπονδίας ποδοσφαίρου της Βραζιλίας σε δηλώσεις του έκανε σαφές πως παίκτες και διαιτητές ομοφυλόφιλοι δεν ήταν δεκτοί στους αγώνες.
Ο Χόρχε δεν έκρυβε ποιός είναι. «Ακούω αυτά τα σχόλια εδώ και 20 χρόνια. Γιατί να τους δώσω σημασία τώρα;» έλεγε στα media της χώρας. Ένας διαιτητής λίγο πιο φωτεινός και αρκετά πιο θαραλλέος, εξελισσόταν σε ίνδαλμα.
Δεν υπάρχει τέλος
Ο Χόρχε πέθανε στις 23 Ιανουαρίου 1995 από επιπλοκές του AIDS, λίγο μετά τη νίκη της Βραζιλίας στο FIFA World Cup. Δεν έφτασε ποτέ να διαιτητεύσει τελικό Μουντιάλ, κάτι που ονειρευόταν.
Σχεδόν 20 χρόνια αργότερα, ο διαιτητής Ιγκόρ Μπενεβενούτο έγινε ο πρώτος Βραζιλιάνος διαιτητής που δήλωσε δημόσια ότι είναι γκέι, λίγο πριν από το FIFA World Cup, σε μια χώρα όπου η ομοφυλοφιλία ποινικοποιείται. Τα λόγια του: «Αν πρέπει να αναλάβω μια τέτοια πρωτοβουλία για να αλλάξουν τα πράγματα, θα το κάνω.»
Ο Κλέζιο και η συνέχεια
Ο Κλέζιο είδε για πρώτη φορά τον Χόρχε στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Συγκινήθηκε από το θάρρος του και παρά το γεγονός ότι δεν ανήκει στο κίνημα ΛΟΑΤΚΙ, αποφάσιε να πάει την περσόνα του «Μεγάλου Μαργαρίτα» ένα βήμα παρακάτω. Φόρεσε ροζ ρούχα και ξεκίνησε να συμμετέχει σε ερασιτεχνικά πρωταθλήματα ποδοσφαίρου στην Βραζιλία. Συνέχισε με τα βήματα που θυμίζουν γαζέλα, με το θεατρικό στυλ, με την υπερβολή του προκατόχου του να συμμετέχει σε αγώνες ποδοσφαίρου. Συνέβαλε και ο Κλέζιο ώστε μια παρουσία που αποτελούσε στόχος χλευασμού, να μετατραπεί σε σημείο αναφοράς για την διεκδίκηση χώρου, για μια νέα ορατότητα για τα queer άτομα σε μια χώρα που μέχρι πρόσφατα τα ήθελε ή νεκρά ή στη φυλακή.
Σε ένα άθλημα που ταυτίστηκε με τον ετεροφυλόφιλο ανδρισμό, ο «Μαργαρίτα» τόλμησε να είναι ο εαυτός του δημόσια. Είναι κι αυτή μια (μεγάλη) νίκη.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
