Επέστρεψα στην Κεφαλονιά μετά από πολλά χρόνια με αφορμή το Wine Hub, μια πρωτοβουλιά των οινοπαραγωγών της Κεφαλλονιάς σε συνεργασία με την Άνθεια Κώτση. Η φετινή ημερίδα ήταν αφιερωμένη στην Ρομπόλα, που είναι η βασίλισσα της αμπελουργικής ζώνης του νησιού.
Είχα να επισκεφτώ το νησί του Ιονίου από τότε που σπούδαζα οινολογία, τότε είχαμε έρθει ως φοιτητές για να δούμε οινοποιεία, να γνωρίσουμε τη ρομπόλα και να δοκιμάσουμε κρασιά. Θυμάμαι τον συναιτερισμό, αν και οργανωμένος, η ποικιλία φαίνεται ότι δεν βοηθούσε πολύ στην εξωστρέφεια του. Τώρα η αλλαγή και η εξέλιξη είναι καθολική.
Ο συναιτερισμός έχει γίνει σημείο αναφοράς και οι οινοπαραγωγοί έχουν συμβάλει με έρευνες, πειράματα, πολύ δουλειά, συνέργεια και η Ρομπόλα έχει γίνει αυτό που της αξίζει. Ένα σπουδαίο σταφύλι, που έχει έντονη προσωπικότητα. Να το πω ίσως καλύτερα ήταν πάντα έτσι αλλά τώρα αυτό επισφραγίζεται, επικοινωνείται και διαδίδεται με διάφορους τρόπους και κυρίως από αντιπροσωπευτικές ετικέτες.
Στην δική μου εμπειρία μετά από τέσσερις μέρες, μέσα στα οινοποιεία με πολλές δοκιμές σε φρέσκες και παλαιωμένες ρομπόλες, από διαφορετικά αμπελοτόπια κατάλαβα στην πράξη πόσο ενδιαφέρον έχει, πόσες διαστάσεις, πόσες δυνατότητες.
Ειδικά οι παλαιωμένες ρομπόλες ήταν συγκλονιστική έκπληξη. Ποτέ δεν περίμενα ότι της πάει τόσο πολύ ο χρόνος, ότι μπορεί να ωριμάσει και να αποκτήσει τόσες επιπλέον αρωματικές και γευστικές αρετές, να στρογγυλέψει, να γίνει ακόμα πιο σύνθετη, πιο θελκτική διατηρώντας παράλληλα μια αναπάντεχη νεανικότητα.
Είναι πολύ λίγες οι λευκές ποικιλίες που μπορούν να το κάνουν αυτό. Εμείς στην Ελλάδα είχαμε για σίγουρο χαρτί το Ασύρτικο φαίνεται όμως τώρα ότι μπαίνει πολύ ισχυρά η Ρομπόλα για να μας ιντριγκάρει και να αλλάξει το οινικό κατεστημένο προτείνοντας κάτι καινούργιο.
Το συνέδριο με θέματα πανελλαδικού ενδιαφέροντος
Το Wine Hub γίνεται για πέμπτη χρονιά με την Άνθεια, που γνωρίζουμε μέσα από επιτυχημένα project, όπως το Lemnos Φίλεμα, να βρίσκεται στο διοργανωτικό τιμόνι και να συμπορεύεται για την διεξαγωγή του μαζί με τους ανθρώπους από τα οινοποιεία Gentilini, Sarri, Πετρακόπουλο, Sclavo και Χαριτάτο που αποτελούν και τον σύνδεσμο ΣΟΚ ( σύνδεσμος οινοποιών Κεφαλονιάς).
Τις προηγούμενες χρονιές πιάστηκαν με πολύ κέρια ζητήματα του κλάδου, σαν την λειψυδρία, την βιοδυναμική και τις νέες τεχνικές στο αμπέλι. Αυτή την χρονιά πολύ καλά έκαναν και στράφηκαν στην γηγενή κυρίαρχη ποικιλία του νησιού του Ρομπόλα, προσεγγίζοντας την γευστικά, οινολογικά και αμπελουργικά.
Η ημερίδα ήταν άψογα συντονισμένη και οι διακεκριμένοι ομιλητές, Γιάννης Καρακάσης, Σπύρος και Πάνος Ζουμπούλης κατάφεραν να μεταδώσουν την πληροφορία και τις προοπτικές. Εγώ πέρα από τις παρουσίασεις και τις συζητήσεις που αποτελούν σπουδαίο υλικό για όλο τον οινικό χώρο και δεν περιορίζονται μόνο για την Κεφαλονιά εντυπωσιάστηκα με την συμμετοχή, το ενδιαφέρον αλλά και με την επικοδομητική συνεργασία των οινοπαραγωγών. Μακάρι να βλέπουμε αντίστοιχες ενέργειες και πρωτοβουλίες και σε άλλες ζώνες και περιοχές.
Τώρα όσα άκουσα για τις δυνατότητες της ποικιλίας τα επιβεβαίωσαν και με το παραπάνω οι επισκέψεις στα οινοποιεία που είναι τόσο οργανωμένα στο κομμάτι του οινοτουρισμού, που μας δείχνουν ξεκάθαρα ότι η Σαντορίνη δεν είναι η μόνος προορισμός για να ζήσει κάποιος μια ολοκληρωμένη εμπειρία οινικής φιλοξενίας. Ίσως αυτός είναι ένας ακόμα παράγοντας για να απαντήσουμε την αρχική μας απορία, για το αν μπορει η ρομπόλα να αποκτήσει το ρεύμα, την δημοφιλία και την διεθνή καριέρα του Ασύρτικου.
Για εμένα οι απαντήσεις δίνονται εύκολα στα οινοποιεία και βρεθήκαμε σε όλα.
Τα οινοποιεία πρότυπα στον οινοτουρισμό
Εδώ σε όλο το νησί, τα οινοποιεία έχουν χαρακτήρα και κάνουν πράξη την έννοια του οινοτουρισμού, προσφέροντας μια καθαρόαιμη και αυθεντική εμπειρία. Σε κάθε ένα βρίσκεις οικογένειες που έχουν αφιερωθεί στο αμπέλι και στο σταφύλι, έχουν δημιουργήσει φιλόξενους χώρους και υποδέχονται τους επισκέπτες συνθέτοντας στιγμές πολλαπλών ταχυτήτων, σε καθοριστικούς αμπελώνες, στις αίθουσες παραγωγής των κρασιών, σε αυλές και κήπους.
Ειδικά οι δοκιμές των κρασιών γίνονται σε πανέμορφους χώρους εσωτερικούς ή εξωτερικούς με καθοδηγητές τους ανθρώπους που εμβαθύνουν στην τοπικότητα και δίπλα στην πολυδυναμική ρομπόλα φέρνουν νοστιμότατα pairings από εκπληκτικά τυριά μέχρι επιτυχημένα ελληνικά tapas.
Οινοποιείο Gentilini
Με το που προσγειωθείς στο νησί, δίπλα στο αεροδρόμιο και στο Αργοστόλι βρίσκεται το οινοποιείο που γράφει ιστορία από το 1984 όταν ο Σπύρος Κοσμετάτος γύρισε από το Κέιπ Τάουν και θέλησε στην πατρίδα του να παράγει κρασιά σαν αυτά που γεύτηκε εκεί με ποιότητα και παγκόσμια κλάση.
Ξεκίνησε φυτεύοντας τοπικές ποικιλίες σαν το τσαούσι και κατάφερε σύντομα να συνδέσει το όνομα του με τις πολύ καλές ελληνικές ετικέτες εντός και εκτός συνόρων. Την άξια δουλειά του συνέχισε η επόμενη γενιά η κόρη του Μαριάννα Κοσμετάτου και ο οινολόγος και σύζυγος της Πέτρος Μαρκαντωνάτος.
Ο Πέτρος είναι από τους δραστήριούς και επιδραστικούς ανθρώπους του χώρου και έχει αναλάβει εξολοκλήρου το αμπέλι φροντίζοντας για την ποιότητα των σταφυλιών και την βιώσιμη και οργανική τους καλλιέργεια.
Ο χώρος τους είναι παραμυθένιος και απόλυτα φροντισμένος, κατά την περιήγηση μας σταθήκαμε στην καταπράσινη αυλή για δοκιμές, μετά διασχίσαμε τους αμπελώνες έχοντας από ψηλά στο κάδρο μας τα νερά του Ιονίου και φτάσαμε μέχρι το σπίτι τους εκεί που καλοκαίρι και χειμώνα γίνονται πολλά τραπέζια με ανοίγματα φιαλών. Η θέα από εκεί είναι συγκλονιστική είναι σαν να κρέμεσαι κυριολεκτικά πάνω από τον Ιόνιο.
Οι ρομπόλες που δοκιμάσαμε
Στο ξύλινο τραπέζι κάτω από τα δέντρα και γύρω από τα αμπέλια βγήκαν διαφορετικού τύπου ρομπόλες με highlights τις παλιές εσοδειές του 2015 και του 2016. Ο Πέτρος πειραματίζεται πολύ με τα στιλ, τις θερμοκρασίες, τις εκχυλίσεις και δημιουργεί μοντέρνες εκδοχές που αξιοποιούν όλα τα χαρακτηριστικά της ποικιλίας. Τα κρασιά που ξεχώρισα πέρα από τις κλασικές ρομπόλες Gentilini που είναι πάντα φινετσάτες είναι η εκδοχή wild path ( παλιότερ wild fermet).
Σε αυτή την περίπτωση ο Πέτρος δουλεύει πολύ με τις γηγενείς άγριες ζύμες, κάνει ζύμωση σε δεξαμενές και δρύινα βαρέλια και κάνει batonage. Το αποτέλεσμα είναι ένα συμπυκνωμένο κρασί με πλούσια ορυκτότητα και φρούτο. Εμείς γευτήκαμε τις ετικέτες 2015, 2016 και 2025 και τις εντυπώσεις κέρδισαν οι δυο παλιές γιατί διατηρούσαν με ευφάνταστο τρόπο την ζωηράδα και την στρογγυλάδα τους.
Sarris Wines
Ανάμεσα στην αλμύρα της παραλίας Άβυθου και τις μυρωδιές των ελαιώνων Σβορωνάτων βρίσκεται το οινοποιείο Σαρρή που δημιούργησε ο Πάνος Σάρρης. Ο γνωστός sommelier ξεκίνησε να ασχολείται με την εστίαση αλλά γρήγορα τον κέρδισε το κρασί και έριξε όλο το βάρος του εκεί.
Αφού έλαβε τίτλους, διακρίσεις και γύρισε το εξωτερικό δοκιμάζοντας και δουλεύοντας σε αξιοσημείωτα μαγαζιά επέστρεψε στην γενέτειρα του και κατάφερε γρήγορα να αναβιώσει ένα παλιό σπίτι σε μικρό αλλά σύγχρονο οινοποιείο.
Μόλις φτάσαμε εκεί η οικογένεια μας υποδέχτηκε με θέρμη και μας οδήγησε στην βεράντα με την απαράμιλλη θέα στην παραλία και στα αμπέλια. Κάτω ακριβώς βρίσκονται οι δεξαμενές και το εμφιαλωτήριο.
Τα κρασιά Σαρρή έχουν καταφέρει να μας συστήσουν με τον καλύτερο τρόπο την ανανεωμένη έννοια της φυσικότητας. Ο Πάνος κάνει τις μικρότερες δυνατές παρεμβάσεις στα κρασιά αφήνοντας τις άγριες ζύμες να αναδείξουν τα προτερήματα του όρους Αίνος, όπου μεγαλώνει η Ρομπόλα.
Οι ρομπόλες που δοκιμάσαμε
Tόσο η κλασική εκδοχή η sarris robola of kefalonia όσο και η premium version από το panochori, έχουν πρoσωπικότητα. Η πρώτη καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στην φρεσκάδα και στα αρώματα αχλαδιού και μήλου και να φέρει κοντά την οξύτητα με την αλμύρα ενώ η δεύτερη που προέρχεται από υπέργηρα κλήματα έχει λιπαρότητα, δομή, ορυκότητα και μεγάλη επίγευση.
Κτήμα Χαριτάτου
Επόμενη στάση σε ένα οινοποιείο που είναι πολλά περισσότερα, είναι κέντρο πολιτισμού, παράδοσης, ιστορίας και τέχνης. Μπορεί να έχω επισκεφτεί πολλά κτήματα, αμπελώνες και οινοποιεία της Ευρώπης και του εξωτερικού αλλά αυτή η οικογένεια έχει σμιλεύσει ένα μέρος μαγικό. Μπαίνεις και δεν ξέρεις αν είσαι σε ένα κτήμα στην Τοσκάνη ή κάπου άλλου, παντού συνομιλεί η τέχνη με το σταφύλι.
Σε 120 στρέμματα είναι σαν να ξυπνάει η παράδοση και η πορεία μας οικογένειας, που συνδέθηκε άρρηκτα με το κρασί. Στο επίκεντο είναι οι αμπελώνες περικυκλωμένοι από κυπαρίσσια, ελαιώνες, ροδακινιές, κερασιές, μποστανικά, δεκάδες φυτά και ένα αγροτόσπιτο που έχει διασωθεί και μέσα φωλιάζει κειμίλια αιώνων.
Τα αδέλφια Χαριτάτου, η Ιωάννα, ο Κωνσταντίνος και ο Χαρίτος παραμένουν φύλακες της κληρονομιάς τους και επάξιοι συνεχιστές, έχοντας ο καθένας τον ρόλο του. 'Ετσι δίπλα στο πατητήρι έχουν δημιουργήσει ένα boutique οινοποιείο που παράγει κρασιά αποκλειστικά απο βιολογική καλλιέργεια.
Τα κρασιά που δοκιμάσαμε
Εμείς κάτσαμε στο τραπέζει κάτω από τα δέντρα δίπλα στην παραδεισένια αυλή με τις αιώρες και τα αγάλματα και δοκιμάσαμε τα κρασιά τους ήπιας παρέμβασης. Αν και δεν έχουν ρομπόλα έχουν ένα πολύ καλό βοστυλίδι πλούσιο με λαχταριστές νότες εσπεριδοειδών και μελιού, αλλά και διαφορετικές εκδοχές της Μαυροδάφνης από φρέσκια, ροζέ, μέχρι παλαιωμένη.
Sclavos Wines
Ο Ευρυβιάδης Σκλαβος είναι εμβληματική προσωπικότητα στο χώρο του κρασιού. Αν και ο ίδιος είναι ήρεμος, λιγομίλητος, μαζεμένος, ντρομπαλός μιλάνε για εκείνον ασταμάτητα οι ετικέτες του.
Μια συλλογή κρασιών που δεν μπαίνει σε φόρμες αλλά έχουν σαν κατεύθυνση τις αντισυβματικές και πρωτοποριακές προτάσεις του. Είναι λοιπόν από τους πρώτος που εφάρμοσε μετά την βιολογική καλλικέργεια την βιοδυναμική και μίλησε για κρασιά φυσικά πολύ πριν τα μάθουμε και γίνουν trend.
Μόλις φτάσαμε στο οινοποιείο λίγο έξω από το Ληξούρι και αντικρύσαμε τα αμπέλια αμέσως καταλάβαμε πόσο δουλεύει με αυτά. Μας περίμενε και με τον διακριτικό τρόπο που τον διακρίνει μας γνώρισε όλους τους χώρους του οινοποιείου.
Στο τέλος κάτσαμε στο μεγάλο ξύλινο τραπέζι της αυλής κοιτώντας το εντυπωσιακό μαύρο άλογο της οικογένειας να βολτάρει μέσα στον αμπελώνα και αφού μάθαμε περισσότερα πράγματα για τα αυτόριζα και τις τοποθεσίες φυτεύσεων της ρομπόλας και τις διαφορές μεταξύ τους αρχίσαμε να δοκιμάζουμε κρασιά που είναι το πραγματικό terroir.
Οι ρομπόλες που δοκιμάσαμε
Αν και η γκάμα του είναι εντυπωσιακή εμείς επικεντρωθήκαμε στις δυο εκδοχές της Ρομπόλας την Vino de Sasso και την Lacomatia και δοκιμάσαμε δυο χρονιές τους τo 2025 και το 2024. Η Vino de sasso μεταφράζεται ως το κρασί της πέτρας και της ταιριάζει απόλυτα γιατί είναι κοφτερή, δροσερή μεέντονο ορυκό χαρακτήρα και λεμονάτη επίγευση.
Η Lacomatia προέρχεται από έναν συγκεκριμένο εκλεκτό βιοδυναμικό αμπελώνα έχει πολύ μικρή παραγωγή και είναι εκρηκτική και πολυσύνθετη με νότες που ξεκινούν από άνθη και ξετυλίγονται σε νύξεις βοτάνων, ζύμης και καπνού.
Petraκopoulos wines
Ολοκληρώνουμε το hopping στα οινοποιεία με το κτήμα Πετρακόπουλου που βρίσκεται στην νότια πλευρά της Κεφαλλονιάς. Μετά από μια ωραία διαδρομή μέσα από τα βουνά, τα πεύκα και τα κυπαρίσσια φτάνουμε σε ένα πέτρινο στολίδι.
Εκεί η οικογένεια με πολύ φροντίδα κανακεύει τις τοπικές ποικιλίες και δίνει κρασιά που εκφράζουν τον καθαρό χαρακτήρα τους. Οδηγός σε αυτό είναι η οινολόγος τους η Κική Σιαμέλη. Η Κική είναι μαζί τους από τότε που ξεκίνησε το οινοποιείο το 2006 και μέσα από τα κρασιά φαίνεται και η δική της εξέλιξη αλλά και οι γνώσεις της γύρω από την Ρομπόλα.
Εμείς ζήσαμε όλη την εμπειρία της επίσκεψης είδαμε τους χώρους παραγωγής, τα αμπέλια, πήγαμε μέχρι και στο διάσημο αμπελώνα τους με φόντο το ιόνιο και την Ζάκυνθο και δοκιμάσαμε τα κρασιά μέσα από ένα πολύ ψαγμένο pairing Ελληνικών tapas.
O Nίκος Πετρακόπουλος, που αυτή τη στιγμή είναι πρόεδρος στην ΣΟΚ, μας έκανε να ασθανθούμε απόλυτα καλοδεχούμενοι, σαν να συναντάμε φίλους. Έτσι παρέα κάναμε πικ νικ μέσα στον αμπελώνα με πιάτα της Κεφαλονίτηκης παράδοσης και ανοίξαμε φιάλες ακόμα και αυτές με τις οποίες πειραματίζονται και κάνουν μικροοινοποιήσεις.
Οι ρομπόλες που δοκιμάσαμε
Έχουν τρεις εκφάνσεις την δροσερή και φρέσκια Ορεινά Αρμάκια, την premium Παλιά Αρμάκια από παλαιά κλήματα, η οποία είναι πιο στιβαρή και πληθωρική και τέλος την πολυσυζητημένη και ανάρπαστη Θυμάρι πέτρας, που γεννιέται από ένα single αμπέλι και παντρεύει αρμονικά την βοτανικότητα με την ορυκτότητα.
Συνοψίζοντας: Αν δεν έχετε ακόμα σκεφτεί που θα αποδράσετε για το καλοκαίρι και θα θέλατε κάτι διαφορετικό εγώ θα σας πρότεινα ανεπιφύλακτα την Κεφαλλονιά και το tour στα οινοποιεία. Λένε ότι ο οίνος ευφραίνει καρδίαν το ίδιο θα πω και εγώ γι αυτούς τους παραγωγούς, η φιλοξενία και ο τρόπος που έχουν επενδύσει και έχουν αφιερωθεί πάνω στο κρασί ευφραίνει με ένα ξεχωριστό τρόπο. Βέβαια η Κεφαλονιά έχει και άλλα προικιά, είναι αδάμαστη, ακατέργαστη, μέσα στο πράσινο, στις εναλλαγές των τοπίων και στις αυθεντικές γεύσεις.
Για φαγητό:
Εδώ είναι τρεις διευθύνσεις που τσεκάραμε, φάγαμε πολύ καλά και σας τις προτείνω
Avithos: δίπλα στο κύμα της ομώνυμης παραλίας, ο Πάνος Σαρρής έρχεται μετά το οινοποιείο κατευθείαν εδώ, ελέγχει την κουζίνα, που έχει πολλά από τα καλούδια της μητέρας του, σερβίρει και με διάθεση μιλάει με τον κόσμο.
Αξίζει να πάτε θα βρείτε παραδοσιακό Κεφαλονίτικο φαγητό και τις καλύτερες πρώτες ύλες. Δοκιμάστε σίγουρα το τηγανητό καλαμάρι είναι best seller, τις κοκκινιστές μελιτζάνες με κεφαλονίτηκη φέτα ( είναι από τις καλύτερες που έχω φάει), το ντόπιο λουκάνικο και την κρεατόπιτα
Παλιά Πλάκα: ένα από τα πιο παλιά εστιατόρια- μαγειρία του Αργοστολίου. Είναι το μέρος που τρώνε οι ντόπιοι και πολύ γρήγορα ανακαλύπτουν οι επισκέπτες. Μέσα έχει βιτρίνα για να επιλέξετε τα μαγειρευτά ημέρας και η αλήθεια είναι ότι τα βλέπεις και τα θέλεις όλα . Εσείς μην χάσετε τους κοκκινιστούς γίγαντες είναι λιχουδιά, την μπακαλιαρόπιτα μια άλλη εκδοχή της τοπικής πίτας, τον κόκορα με τις μακαρούνες και το λαγωτό κουνέλι.
Saint Peter: το εστιατόριο αυτό βρίσκεται στο Κάτω Κατελειό στο άλλο άκρο από το Αργοστόλι στα Νότια αξίζει όμως να φτάσετε μέχρι εκεί γιατί θα γευτείτε κάτι διαφορετικό. Η σεφ Ναταλία Γάσπαρη χρησιμοποιεί πολύ καλές πρώτες ύλες και με βάση την παράδοση δημιουργεί πολύ δημιουργικά πιάτα με πρωταγωνιστή την θάλασσα. Δοκιμάστε οπωσδήποτε το arranchiki και το πιάτο με τις αχιφάδες.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
