Είκοσι δύο χρόνια από εκείνη την Κυριακή της 7ης Μαρτίου και τις εκλογές του 2004. Τότε που η Ελλάδα ήταν μια χώρα που έμοιαζε απέραντο, γυαλιστερό λούνα παρκ. Τότε που νομίζαμε ότι πιάσαμε το τζόκερ της παγκόσμιας ιστορίας.
Ας κάνουμε λοιπόν μια μικρή αναδρομή, με την πρέπουσα ειρωνεία που αρμόζει σε κάθε εθνική μας αυταπάτη, αλλά και με την ιστορική ακρίβεια που απαιτεί η μνήμη.
Βρισκόμαστε στις αρχές του 2004. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες απέχουν πέντε μήνες, τα μπετά πέφτουν με ρυθμούς πολυβόλου, το Euro της Πορτογαλίας ετοιμάζεται να μας κάνει να πιστέψουμε στα θαύματα, και ο μέσος Έλληνας ζει το απόλυτο όνειρο: ξοδεύει λεφτά που δεν έχει, για να αγοράσει πράγματα που δεν χρειάζεται, για να εντυπωσιάσει ανθρώπους που δεν συμπαθεί.
Σε αυτό το κλίμα της απόλυτης, σχεδόν ναρκωτικής ευφορίας, πάμε σε εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ, μετά από 11 χρόνια αδιάλειπτης εξουσίας, νιώθει το έδαφος να χάνεται. Ο Κώστας Σημίτης, ο αρχιερέας του εκσυγχρονισμού, παραδίδει το περίφημο «δαχτυλίδι» στον Γιώργο Παπανδρέου.
Ο Γιώργος με έναν αέρα Αμερικής, έσυρε τον χορό μιας εσωκομματικής εκλογής.
Από την άλλη, ο Κώστας ο Καραμανλής, ο ανιψιός, ο «καταλληλότερος» κατά τις δημοσκοπήσεις και του γαλάζιους κατέβηκε ως ο ήρεμος ηγέτης.
Τα συνθήματα: Πώς πουλάς ελπίδα σε χορτασμένους
Η Νέα Δημοκρατία έκανε προεκλογικό αγώνα με ένα σύνθημα που έγραψε ιστορία: «Υπάρχει καλύτερη Ελλάδα και τη θέλουμε». Ε, φυσικά και τη θέλαμε!
Ο Καραμανλής πούλησε την εικόνα του αντι-ελιτιστή, του «δικού μας» ανθρώπου, του χαλαρού ηγέτη που θα έκανε την «επανίδρυση του κράτους». Λίγο αργότερα, καθιέρωσε και το θρυλικό «Σεμνά και ταπεινά» – το πιο σύντομο, ίσως, ανέκδοτο της δεκαετίας.
Το σύνθημα για το ΠΑΣΟΚ ήταν «νίκη νέα από την νεολαία» και «Γιώργο, άλλαξέ τα όλα».(Κι όμως, τα άλλαξε όλα, λίγα χρόνια αργότερα στο Καστελόριζο).
Ήταν μια αγωνιώδης προσπάθεια να πείσουν τους ιθαγενείς ότι το κόμμα που κυβερνούσε 11 χρονια συνεχόμενα ήταν ξαφνικά η «αλλαγή». Ο Γιώργος προσπάθησε να φέρει έναν αμερικανικό αέρα ανοιχτών διαδικασιών, αλλά η πράσινη μηχανή είχε ήδη μείνει από καύσιμα. Το «πάρτι στις 7 του Μάρτη» κα σαν υπόσχεση αλλά μάλλον όχι σε αρκετούς.
Σε ρεπορτάζ της εποχής βλέπουμε ότι στις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις και των δύο κομμάτων, η «δημοκρατία» κόστιζε 2 ευρώ-όσο δηλαδή μια κόρνα και το σουβλάκι. Ενώ υπήρχε περιπλανώμενος πωλητής με τις κονκάρδες της ΝΔ με τα φωτάκια LED, κόστους 25 ευρώ.
Τον δικομματισμό μου μέσα
Το 2004 δύο κόμματα μαζί συγκέντρωναν το εξωφρενικό 85,91%. Η χώρα χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα που, αν και φαινομενικά συγκρούονταν, υπηρετούσαν το ίδιο μοντέλο.
Ο δικομματισμός μοιάζει με λύση εκείνη την εποχή, γιατί έδινε στον λαό τον οπαδισμό που χρειάζεται, και το λυπηρό είναι ότι έδινε και πίστη, ελπίδα.
Η επόμενη μέρα: Τα πρωτοσέλιδα
Το βράδυ της 7ης Μαρτίου, η κάλπη μίλησε. Η Νέα Δημοκρατία σάρωσε με 45,36%, αφήνοντας το ΠΑΣΟΚ στο 40,55%.
Τη Δευτέρα το πρωί, 8 Μαρτίου, τα περίπτερα στέναζαν από το βάρος των διθυράμβων.
«Αλλαγή Σελίδας», ούρλιαζαν οι συντηρητικές εφημερίδες. «Ιστορική Νίκη – Νέα Εποχή», έγραφαν τα ρεπορτάζ, παρουσιάζοντας τον Καραμανλή ως τον Μωυσή .
Στο αντίπαλο στρατόπεδο, η κεντροαριστερή δημοσιογραφία έκανε ψυχανάλυση: «Γιατί χάσαμε», «Το τέλος μιας εποχής».
Οι Δημήτρης Αβραμόπουλος από τη Νέα Δημοκρατία και ο Κώστας Σκανδαλίδης από το ΠΑΣΟΚ έρχονται πρώτοι σε σταυρούς στην Α' Αθηνών, επιβεβαιώνοντας πως ο κόσμος ήθελε «βαριά ονόματα» για νιώθει ασφάλεια.
Το «Cult» της υπόθεσης
Γιατί λοιπόν σήμερα, 22 χρόνια μετά, κοιτάμε αυτές τις εκλογές και χαμογελάμε με μια δόση ένοχης νοσταλγίας; Γιατί είναι απόλυτα, αθεράπευτα cult.
Στο παρασκήνιο, η χώρα δεν ψήφιζε για το μέλλον της. Οι ψηφοφόροι πίστευαν ειλικρινά ότι η Ελλάδα είχε γίνει μια τεράστια, πανίσχυρη ευρωπαϊκή μητρόπολη που απλώς έτυχε να βρέχεται από το Αιγαίο.
Είναι cult γιατί η αισθητική της εποχής -τα μαλλιά με τις ανταύγειες, τα oversized κοστούμια, οι οπαδοί με τις σημαιούλες που πανηγύριζαν έξω από τη Ρηγίλλης- μοιάζει πλέον με χρονοκάψουλα μιας εγκληματικής αθωότητας.
Τελικά, τι ακριβώς συνέβη εκείνη τη μέρα; Μήπως η 7η Μαρτίου του 2004 ήταν απλώς η κορύφωση του εθνικού μας κιτς, το απόλυτο cult ενσταντανέ της σύγχρονης ιστορίας μας γεμάτο σημαιάκια, φραπέ και υποσχέσεις;
Ή μήπως ήταν το πρελούδιο, η φαντασμαγορική και αλαζονική αρχή του τέλους, που μας έστειλε συστημένους και αδιάβαστους στις αγκάλες των μνημονίων λίγα χρόνια αργότερα;
Αυτό, με όλη την αγάπη και τον σεβασμό στην ιστορική σας μνήμη, θα το αφήσω να το κρίνετε εσείς
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
