Ο θάνατος του Βαγγέλη Στεφανάκη πριν λίγες ημέρες, του καταδικασμένου για τη δολοφονία της συντρόφου του Φαίης Μπλάχα στη Νέα Μάκρη, έκανε τον γύρο του διαδικτύου, φέρνοντας μνήμες της τραγικής εκείνης υπόθεσης.
Ο καταδικασμένος σε ποινή ισόβιας κάθειρξης, εντοπίστηκε νεκρός στο σπίτι του στα Σπάτα, ενώ είχε βγει με άδεια από τη φυλακή, γεγονός που έφερε στον δημόσιο διάλογο ξανά, ένα ζήτημα που απασχολεί διαχρονικά την ελληνική κοινωνία. Το θέμα της χορήγησης άδειας στους κρατούμενους.
Διαβάστε ακόμη: Βαγγέλης Στεφανάκης: Το χρονικό της άγριας δολοφονίας της Φαίης Μπλάχα στη Νέα Μάκρη
Όταν η κοινή γνώμη συνταράσσεται από αποτρόπαια εγκλήματα - τα οποία και τιμωρούνται με τη μέγιστη ποινή φυλάκισης - συχνά διαμορφώνεται μια λανθασμένη αντίληψη ως προς τι ισχύει με τα δικαιώματα των κρατουμένων. Λ.χ. στην περίπτωση του Στεφανάκη, δεν έλειψαν τα σχόλια ως προς για ποιον λόγο επέτρεψαν σε έναν καταδικασμένο σε ισόβια, να περάσει την πόρτα του σωφρονιστικού καταστήματος.
Τι ισχύει με τις άδειες των κρατουμένων
Στον Ν.4985/2022 (ΦΕΚ203/Α/27-10-2022) επήλθαν σημαντικές αλλαγές στον Σωφρονιστικό Κώδικα (Ν.2776/1999), με τις βασικότερες μεταρρυθμίσεις να εντοπίζονται στις άδειες απουσίας των κρατουμένων.
Οι άδειες αφορούν όλους τους κρατούμενους και δεν πρόκειται για κάποιου είδους προνομιακή μεταχείριση. Ο σκοπός της χορήγησης άδειας καθορίζει και το είδος αυτής. Οι άδειες αποτελούν ένα από τα μέσα πραγμάτωσης της επικοινωνίας των κρατουμένων με τον έξω κόσμο.
Για κάθε είδος άδειας προβλέπεται μια διαφορετική χρονική περίοδος απουσίας από το κατάστημα κράτησης. Δεν υπάρχουν κρατούμενοι που αποκλείονται από το δικαίωμα της αίτησης για τη χορήγηση αδειών. Αν πληρούνται οι προϋποθέσεις, αυτή χορηγείται κανονικά.
Προβλέπονται τρία είδη αδειών απουσίας από τα Σωφρονιστικά Καταστήματα που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη σωφρονιστική πρακτική και χορηγούνται στους κρατούμενους: 1) Οι τακτικές 2) Οι έκτακτες και 3) Οι εκπαιδευτικές άδειες. Φυσικά ο χρόνος των αδειών θεωρείται χρόνος έκτισης της ποινής.
Εκπαιδευτικές Άδειες
Η εκπαιδευτική άδεια χορηγείται για τη φοίτηση κρατουμένων σε δημόσιες σχολές όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης, εφόσον στην περιοχή φοίτησης λειτουργεί αντίστοιχο προς την κατηγορία στην οποία ανήκουν οι ενδιαφερόμενοι Σωφρονιστικό Κατάστημα και η φοίτηση δεν δύναται να πραγματοποιηθεί με εξ αποστάσεως παρακολούθηση των μαθημάτων.
Μια τέτοια άδεια για παράδειγμα, δεν δόθηκε στον Μπάμπη Αναγνωστόπουλου, τον καταδικασμένο σε ισόβια κάθειρξη για το έγκλημα που συντάραξε την ελληνική κοινωνία, τη δολοφονία της συζύγου του Καρολάιν, ο οποίος σπουδάζει εξ αποστάσεως στη Νομική Σχολή Κομοτηνής, καθώς ο εισαγγελέας δεν του επέτρεψε να παίρνει άδειες από τις φυλακές για να παρακολουθεί τα μαθήματα και να εξετάζεται κατά την εξεταστική περίοδο.
Έκτακτες Άδειες
Οι έκτακτες άδειες, προβλέφθηκαν για πρώτη φορά στους Στοιχειώδεις Κανόνες του Ο.Η.Ε. για τη Μεταχείριση των Κρατουμένων. Σύμφωνα με τον νόμο, κάθε κρατούμενος δικαιούται να λάβει έκτακτη άδεια εξόδου κατ' ανώτατο όριο 24 ωρών.
Οι έκτακτες αφορούν οικογενειακούς (λ.χ. θάνατος ή νοσηλεία συγγενή 1ου ή 2ου βαθμού), επαγγελματικούς λόγους ή άλλες έκτακτες και απρόβλεπτες, εξαιρετικού χαρακτήρα, ανάγκες του κρατουμένου. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και με έγκριση του αρμοδίου δικαστικού λειτουργού, η έκτακτη άδεια μπορεί να υπερβαίνει τις 24 ώρες και να εκτείνεται στον απολύτως αναγκαίο χρόνο για την ικανοποίηση της αιτίας χορήγησής της, σε καμία περίπτωση όμως δεν δύναται να υπερβεί τις 48 ώρες.
Όπως σχολιάζει στο Reader, η Αγγελική Δημητρακοπούλου Δικηγόρος Αθηνών, στην ελληνική έννομη τάξη είναι πολύ δύσκολο να πάρει πράγματι κάποιος έκτακτη άδεια, ενώ μάλιστα αυτή δίνεται με την παρουσία ειδικών φρουρών. Οι Εισαγγελείς και οι Διευθυντές Φυλακών προσέχουν ιδιαιτέρως σε ποιον αλλά και πότε τις χορηγούν.
Τακτικές Άδειες
Με πολλαπλές και αλλεπάλληλες νομοθετικές μεταβολές έχει διαμορφωθεί το νομικό πλαίσιο για τις τακτικές άδειες, από την ψήφιση του ν. 2776/1999 μέχρι σήμερα. Οι τακτικές άδειες, είναι το είδος που χορηγείται κατά πλειοψηφία από το σύνολο των αδειών. Ο κρατούμενος παραμένει για ένα χρονικό διάστημα εκτός καταστήματος, χωρίς να επικαλεστεί μια ειδικής φύσης ανάγκη, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της έκτακτης και της εκπαιδευτικής άδειας.
Αυτές χορηγούνται εφόσον ο κατάδικος έχει εκτίσει το 1/8 της ποινής φυλάκισης ή περιορισμού, το 1/5 της ποινής κάθειρξης ή αν έχει εκτίσει πραγματικά 12 έτη σε ποινή ισόβιας κάθειρξης. Φυσικά λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι ο κατάδικος δεν πρόκειται να τελέσει νέα εγκλήματα κατά τη διάρκεια της άδειας, εκτιμάται ότι δεν υπάρχει κίνδυνος φυγής και πως δεν θα κάνει «κακή χρήση» της άδειάς του.
Η τακτική άδεια διαρκεί από 1 έως 6 ημέρες, στις οποίες συνυπολογίζονται οι Κυριακές και οι αργίες, ενώ μεταξύ δύο αδειών, θα πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον 2 μήνες από την έναρξη της προηγούμενης άδειας.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
