Εθελοντές πυροσβέστες στην πρώτη γραμμή και χωρίς ωράρια: Μια μέρα στο Κέντρο Επιχειρήσεων Βύρωνα

Φτάνοντας στο Κέντρο Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος Βύρωνα, οι εθελοντές και πυροσβέστες ετοιμάζοταν να αποχωρήσουν από τον χώρο, προκειμένου να πάνε στην επιχείρηση κατάσβεσης στο Κορωπί, καθώς εκεί ξέσπασε φωτιά.

Η ψυχραιμία με την οποία αντιμετωπίζουν μια κατάσταση ανάγκης, δημιουργεί και μια σιγουριά γι' αυτούς που προστατεύουν τα δάση γύρω από τον αστικό ιστό. Αυτοί οι άνθρωποι από την μια πλευρά προστατεύουν τους λίγους πνεύμονες πρασίνου που έχουν απομείνει, από την άλλη προστατεύουν την περιουσία, την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών με ρίσκο την δική τους σωματική ακεραιότητα.

Το γεγονός ότι ένα προγραμματισμένο ρεπορτάζ έγινε η αφορμή να δούμε σε ζωντανό χρόνο την κινητοποίηση των εθελοντών, αποτέλεσε μίας πρώτης τάξεως ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε τη σημασία του έργου τους. Παράλληλα, δημιούργησε και νέα ερωτήματα για την κουβέντα που ακολούθησε. 

Μιλήσαμε τον Στέφανο Ζέρβα που είναι επικεφαλής Ομάδας Άμεσης Επέμβασης του Κέντρου Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος Βύρωνα και την Κατερίνα Καγκλή, που είναι μέλος της Ομάδας για την απαρχή της πρωτοβουλίας, την δομή αλλά και τα τεχνικά μέσα τα οποία διαθέτουν.

Τα βήματα μιας επιχείρησης κατάσβεσης

Ο Σ. Ζέρβας στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο των παρατηρητών, οι οποίοι «ανεβαίνουν στα βουνά, καθώς έχουμε 4 παρατηρητήρια, 2 επανδρωμένα, στα οποία κάνουν παρατήρηση με κυάλια, έχουν κάνει την σχετική εκπαίδευση σε χρήση ασυρμάτου, προσανατολισμό, και πως θα διαχειριστούν μια κατάσταση εάν και εφόσον προκύψει αναλαμβάνουν αυτό το κομμάτι.

Διαβάστε επίσης: Φωτιές στην Ελλάδα: Δυσβάσταχτο κόστος «βλέπουν» οι αυτοψίες στα πυρόπληκτα - 7 στα 10 σπίτια ακατάλληλα

Επιπλέον, συζητήσαμε και για την περίπτωση που πρέπει να στηθεί μια επιχείρηση κατάσβεσης, και τα «βήματα» που ακολουθεί η ομάδα. Συγκεκριμένα, σημείωσε χαρακτηριστικά πως καμία επιχείρηση δεν είναι ίδια με την άλλη.

«Εάν έχουμε ένα συμβάν εντός τομέα και το δουν οι παρατηρητές, κατευθείαν φεύγουν τα αυτοκίνητα, είτε από το κλιμάκιο είτε σε διάφορα μέρη του βουνού που κάνουν διασπορά. Ειδικά όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι στο 4 και στο 5 υπάρχει διασπορά των οχημάτων για να μην είναι όλα εντός της δομής».

Πρόσθεσε επίσης πως «τα οχήματα φεύγουν και κατευθείαν ειδοποιούν το 199, μεταφέροντας ότι ο παρατηρητής έχει ένδειξη και μεταβαίνουμε εκεί. Έτσι ξεκινάει και η Πυροσβεστική. Στην άλλη περίπτωση, αν υπάρχει τηλεφωνική κλήση, το κέντρο της Πυροσβεστικής φωνάζει εμάς».

Τα τεχνικά μέσα κατάσβεσης είναι αρκετά και παρέχονται από την στήριξη του Δήμου, όπως τα drones που έχουν καταλυτικό ρόλο αλλά δεν αντικαθιστούν την ανθρώπινη παρουσία.

«Διαθέτουμε 2 drone, το ένα πετάει το άλλο είναι back up, το οποίο πετάει σε συνδρομή των παρατηρητών που έχουμε στείλει. Το drone δεν κουράζεται, αλλά μπορεί να μην έχει σήμα, μπορεί να πρέπει να κάτσει γιατί δεν έχει μπαταρία, δεν μυρίζει, δεν ακούει, ενώ οι παρατηρητές τα κάνουν όλα αυτά.

Μας έχει βοηθήσει πάρα πολύ στις αχρείαστες εξόδους, δηλαδή μπορεί να δει κάτι ο παρατηρητής που μπορεί να είναι σκόνη ή καπνός, οπότε δεν χρειάζεται να στείλουμε κάποιο όχημα, θα σηκωθεί το drone και θα γίνει εξοικονόμηση δυνάμεων, καυσίμων. Το drone κάνει 10 δευτερόλεπτα, 1 λεπτό, ελέγχει αφού έχει θερμική, δίνει εικόνα και εφόσον δεν υπάρχει κάτι, επιστρέφει», ανέφερε ο επικεφαλής της Ομάδας.

40 άτομα κινητοποιήθηκαν για το Πόρτο Γερμενό 

Ο Σ. Ζέρβας μας περιέγραψε αναλυτικά και την διαδικασία που ακολουθείται όταν υπάρχει κάποιο συμβάν, και πώς συμβάλλει η ομάδα του Βύρωνα, όπως στην περίπτωση κατάσβεσης στο Πόρτο Γερμενό.

«Όταν τα συμβάντα είναι πολύ μακριά, όπως στο Πόρτο Γερμενό που δεν είναι καν Αττική αλλά Βοιωτία, πρέπει να κινητοποιηθούμε από υψηλά ιστάμενους. Συνήθως εμάς μας κινητοποιεί ο ΓΓ Πολιτικής Προστασίας. Υπάρχει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εθελοντικών Οργανώσεων Δασοπυρόσβεσης που έχει μέσα 45 ομάδες. 

Όταν υπάρχουν ανάγκες, επικοινωνούμε με την Ομοσπονδία, η οποία μεταφέρει τις ανάγκες και λέει ''θέλουμε οχήματα εκεί''. Γίνεται μια κινητοποίηση άμεσα, ποιες ομάδες μπορούν να στείλουν αμάξια και κόσμο, που όλοι είναι πιστοποιημένοι και εκπαιδευμένοι. Έτσι ξεκίνησε και εδώ, το μεσημέρι της Παρασκευής 31/07 γύρω στις 2.30 το μεσημέρι. Έφυγε και το δικό μας αμάξι, μαζί με άλλα οχήματα από άλλες ομάδες. Πήγαν στην αρχή στο Πόρτο Γερμενό, έκατσαν μέχρι το πρωί προσπαθώντας να γλιτώσουν τα σπίτια και μέχρι ενός σημείου το καταφέρανε και γυρίσανε την άλλη μέρα τα ξημερώματα.

Διαβάστε επίσης: Οι εικόνες που σοκάρουν από το Πόρτο Γερμενό: Το βίντεο που δείχνει την εξέλιξη της καταστροφικής φωτιάς

Ταυτόχρονα υπήρχε και η πυρκαγιά στη Περιφερειακή Αιγάλεω, που εκεί εφόσον ήταν εντός της Αττικής, το κέντρο μας κάλεσε κατευθείαν. Ταυτόχρονα λείπανε 2 από τα καλύτερά μας αυτοκίνητα εκτός τομέα, ένα 10τονο όχημα και το καλύτερο δασικό ''Βύρωνας 2''. Οπότε συνδράμαμε και εκεί.

Το Σάββατο το μεσημέρι λόγω του γέγονότος ότι η φωτιά είχε μπει στην Αττική, κινητοποιηθήκαμε πάλι. Έφυγε λοιπόν το ίδιο όχημα, πήγε στο συμβάν. Εκεί γινόταν κόλαση από την μεριά της Βένιζας. Εμείς κινητοποιηθήκαμε έτσι ώστε να εξασφαλίσουμε τον δικό μας τομέα για να μην είναι ακάλυπτος, ενώ το βράδυ συνδράμαμε με άλλα δύο αυτοκίνητα και συνολικά 10 άτομα.

Επιχειρήσαμε στην περιοχή της Βένιζας, σε κάποιες μονάδες κτηνοτροφικές και σε γεωργικές εκτάσεις, προκειμένου να γλιτώσει η περιουσία του κόσμου. Τα ξημερώματα πήγαμε προς το πεδίο βολής. Επιστρέψαμε 10 το πρωί και στις 12 μας ξανακάλεσε το κέντρο για να πάμε στα Βίλια. Ζητήσαμε να αποδεσμευτούμε για να υπάρξει μια εξοικονόμηση δυνάμεων και να ξεκουραστούν τα παιδιά. Είναι και τα παιδιά που είναι στην φωτιά αλλά και τα παιδιά που κάθονται πίσω, οι οποίοι ταλαιπωρούνται.

Την Κυριακή πάλι πήγε όχημα, και τη Δευτέρα πάλι υπήρξε κινητοποιήση καθώς η φωτιά έμπαινε στη Λούμπα και προς τα Μέγαρα. Συνολικά απασχολήθηκαν 40 άτομα όλο το τετραήμερο, εκεί συν αυτοί που έμειναν πίσω».

Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι η δουλειά του εθελοντή πυροσβέστη δεν γνωρίζει από ωράρια. Όσο προκύπτουν συμβάντα, εκείνος είναι στις επάλξεις.

Τα χαρακτηριστικά της Αττικής περιπλέκουν τις επιχειρήσεις

Σχετικά με τον τομέα ευθύνης, ο Σ. Ζέρβας διευκρίνισε ότι η χρέωσή τους αφορά τον Υμμητό, όπου είχε καεί ένα κομμάτι του Καρέα, και πιο νότια προς Ηλιούπολη «αλλά το κομμάτι του Βύρωνα είναι καθαρό».

Διαβάστε επίσης: Η φωτιά που άλλαξε για πάντα το Πόρτο Γερμενό: Τεράστια καταστροφή σε σπίτια και δασικό πλούτο

«Από τον Καρέα και νότια είναι καμμένος όλος, το Κορωπί είναι κάπως ''καραφλό''. Έχει και αυτό τις φωτιές του κατά περιόδους. Αλλά μην περιμένεις να δεις μια φωτιά 4 ημερών. Σε 5 ώρες θα έχουμε τελειώσει. Αν έχουμε μια φωτιά με καλό αέρα στην Αγ. Παρασκευή, θα περάσει και σε εμάς και θα φτάσει στα καμμένα, σε ακραίες περιπτώσεις», πρόσθεσε.

«Η Αττική έχει μεικτές ζώνες δάσους και αστικού ιστού και εκεί μπλέκονται τα πράγματα, γιατί αν κατέβει η φωτιά δυσκολεύει η υπόθεση. Δεν πας να προστατεύσεις το δάσος, πας να προστατεύσεις τα σπίτια και ότι σημαίνει αυτό: πανικός από πολίτες και εκκενώσεις», σημείωσε η Κατερίνα που είναι μέλος του Κέντρου Δασοπροστασίας.

«Μόνο με εκπαιδεύση μπαίνεις σε επιχείρηση κατάσβεσης»

Αναφορικά με την κινητοποίηση του κόσμου και την εισροή εθελοντών, ο Σ. Ζέρβας σημείωσε τα εξής:

«Ο κόσμος κινητοποιείται να γίνει εθελοντής όπου υπάρχουν μεγάλα συμβάντα είτε είναι στην Πάρνηθα, είτε στην Πεντέλη. Εμείς δεν μπορούμε να τους αξιοποιήσουμε εκείνη την στιγμή, γιατί δεν έχουν περάσει εκπαίδευση. Οι εκπαιδεύσεις γίνονται μια φορά τον χρόνο, τον Μάιο.

Όσοι μπαίνουν στα οχήματα είναι εκπαιδευμένοι από εμάς και πιστοποιημένοι από την Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα. Οπότε και να έρθει οποιοσδήποτε τώρα, δεν μπορούμε να τον εκπαιδεύσουμε άμεσα. Αλλά ακόμα και αν το κάνουμε, αν δεν πάρει πιστοποίηση δεν μπαίνει σε όχημα. Αυτό γίνεται για να είμαστε καλλυμένοι εμείς νομικά, αλλά και για την ασφάλεια του ατόμου.

Ο κόσμος πρέπει να έχει υπομονή, πρέπει να καταλάβει ότι η ασφάλεια είναι πάνω από όλα, αν δεν είσαι εσύ ασφαλής δεν μπορείς να βοηθήσεις.

Προτεραιότητα η υγεία

Ένα σημαντικό κομμάτι της δασοπυρόσβεσης, το οποίο πολλές φορές παραλείπεται από τον δημόσιο διάλογο, είναι ότι οι άνθρωποι που επιχειρούν βρίσκονται εκτεθειμένοι σε παράγοντες που είναι επιβλαβείς για την υγεία τους.

Η Κατερίνα, μέλος της πρωτοβουλίας, μας έδειξε τον χώρο όπου αφήνουν τα ρούχα τους την ώρα που επιχειρούν και τόνισε: « Τα αφήνουμε έξω τα ρούχα, τα άρβυλα και τα χιτώνια για να μην μεταδώσουμε τους καρκινογόνους παράγοντες που κουβαλάμε. Τα αφήνουμε σε εξωτερικούς χώρους, βάζουμε σε προτεραιότητα την υγεία μας γιατί όλα αυτά με τα χρόνια συσσωρεύονται».

Είναι γεγονός πως οι εθελοντές θέτουν σε κίνδυνο την υγεία τους προκειμένου να προστατεύονται τα δάση και ο αστικός ιστός. Όμως η στάση αλληλεγγύης που διατηρείται αλλά και η αίσθηση της ομάδας που κυριαρχεί εντός του Κέντρου, αποτελεί κινητήριος δύναμη.

Διαβάστε επίσης: Το νέο «deal» που έχουν ανάγκη η Ελλάδα και η Ευρώπη για τις φωτιές: Πόσο κόστισαν οι «megafires»

Το ιστορικό της Πρωτοβουλίας

Όπως μας ανέφερε χαρακτηριστικά ο Σ. Ζέρβας, «η ομάδα ξεκίνησε το 1985, είμαστε 41 χρόνια τώρα. Ξεκίνησε από κάποιους υπαλλήλους του Δήμου Βύρωνα που ήταν ευαισθητοποιημένοι με το θέμα των δασικών πυρκαγιών, φτιάξανε ένα πρόχειρο παρατηρητήριο στον Λόφο του Αράπη με σκηνές και ότι άλλα μέσα είχανε και κάνανε απλά παρατήρηση. Είχαν κυάλια και κοιτούσαν να δουν αν υπάρχει καπνός, έτσι ώστε να ειδοποιήσουν τα δασοκομάντο, την δασική υπηρεσία τότε, προκειμένου να πάνε στην φωτιά. Μετά όλο αυτό εξελίχθηκε στην αρχή με προσωπικά οχήματα, μηχανάκια και αυτοκίνητα, ότι είχε ο καθένας, με πυροσβεστήρες νερού της τότε εποχής».

Εξελίχθηκε, μετά έγινε νομικό πρόσωπο, και από το 2013 είναι ανεξάρτητο Σωματείο στο οποίο γίνονται εκλογές κάθε τρία χρόνια, με διοικητικό Συμβούλιο το οποίο εκλέγεται. «Δεν ανήκουμε στον Δήμο, αλλά είμαστε συνεργάτες με την Πολιτική Προστασία του Δήμου. Ο Δήμος μας στηρίζει πάρα πολύ, το service των αυτοκινήτων το κάνει ο Δήμος, ενώ μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τον αγοράζει και μας τον διαθέτει ο Δήμος. Επί της ουσίας είμαστε τα χέρια της Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Βύρωνα».

«Η Πολιτική Προστασία του Δήμου Βύρωνα βάζει τον εξοπλισμό και εμείς βάζουμε το προσωπικό που είναι εκπαιδευμένο και πιστοποιημένο για να συνδράμει σε όλο αυτό», εξήγησε ο επικεφαλής της Ομάδας.

Αναφορικά με την εσωτερική δομή, υπάρχει το ΔΣ, το οποίο έχει έναν επικεφαλής, και από εκεί και πέρα υπάρχουν δύο ομάδες. Η μια ομάδα είναι αυτή της Άμεσης Επέμβασης, η οποία είναι εκπαιδευμένη και πιστοποιημένη σε διάφορα αντικείμενα όπως αστικές, δασικές πυρκαγιές, πρώτες βοήθειες, σχοινοδιασώσεις, ορμητικά νερά και υπάρχει και η ομάδα της δασοπροστασίας, που όπως μας είπε χαρακτηρστικά «όλοι περνάμε από εκεί στα πρώτα μας βήματα ή κόσμος που δεν θέλει για τους δικούς του λόγους να ασχοληθεί με τις πυρκαγιές η οποία δραστηριοποιείται στο κέντρο επιχειρήσεων και στα παρατηρητήρια».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.