Την Δευτέρα 15 Ιουνίου, το κουδούνι στο Δημοτικό Σχολείο του Ανθηρού, στον δήμο Αργιθέας, χτύπησε για τελευταία φορά μιας και, έχοντας μόνο δύο μαθητές, κλείνει, σβήνοντας ακόμη έναν ζωντανό πυρήνα της περιοχής.
Ο Ανδρέας Στεργίου, δήμαρχος Αργιθέας, μιλώντας στο Reader, αφού μας διαβεβαίωσε ότι η αναστολή λειτουργίας της μονάδας οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην έλλειψη μαθητών, μίλησε για το πόσο σημαντικός είναι ένας εκπαιδευτικός φορέας στην περιοχή αλλά και για το πόσες ευκαιρίες υπάρχουν στις ορεινές περιοχές για τους νέους ανθρώπους, οι οποίοι από την πανδημία και μετά φέρεται να «φλερτάρουν» με την εγκατάσταση στο βουνό.
«Ο δήμος Αργιθέας είναι ο πιο απομακρισμένος δήμος της χώρας, σύμφωνα με επίσημη μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Μάλιστα σε λίγες ημέρες, 11 Ιουλίου, έχουμε το εξειδικευμένο μεταπτυχιακό Τμήμα του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που ασχολείται με τα ορεινά, το οποίο φέτος έχει υιοθετήσει τον δικό μας δήμο, και θα κάνει μια παρουσίαση με φόντο τους δυνητικούς αναπτυξιακούς δείκτες», μας ενημέρωσε ο κύριος Στεργίου.
Υπάρχουν παιδιά και νέοι άνθρωποι στην περιοχή; Πώς θα εξυπηρετηθούν τα παιδιά που μένουν χωρίς σχολείο στο Ανθηρό;
«Υπάρχουν νέοι άνθρωποι. Δεν πρέπει να παρουσιάσουμε μια εικόνα ότι δεν υπάρχουν νέοι άνθρωποι. Υπάρχουν μαθητές. Απλώς επιλέγουν και για λόγους δραστηριοποίησης και λόγους κοινωνικοποίησης των παιδιών, να πηγαίνουν σε σχολικές μονάδες σε όμορους νομούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα παιδιά που έχουμε στα χωριά Αγγιανάκη και Αργύρι. Πηγαίνουν νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο στο χωριό Ραφτόπουλο, στην ορεινή Ευρυτανία, στον διπλανό και γειτονικό μας δήμο.
Συνεπώς και τα δύο παιδιά, που είναι τώρα στην δυτική Αργιθέα, που εν προκειμένω κλείνει το σχολείο του Ανθηρού, μετακινούνται σε άλλον διπλανό μας δήμο - που δεν είναι ορεινός - είναι η τελευταία κωμόπολη, στον δήμο Μουζακίου.
Έτσι λοιπόν θα πηγαίνουν εκεί. Άλλοι μαθητές θα ανεβοκατεβαίνουν, άλλοι θα πηγαίνουν σε ειδικές εστίες μαθητικές, που φιλοξενούνται εκεί για τις ημέρες που είναι στο σχολείο, ή άλλοι θα φιλοξενούνται σε συγγενικά πρόσωπα ή οι οικογένειες προσπαθούν να εγκατασταθούν στο Μουζάκι».
Μιλάμε για οριστική κατάργηση της σχολικής μονάδας ή για αναστολή λειτουργίας;
«Αναφορικά με τον Ανθηρό, σε πρώτη φάση είναι αναστολή της μονάδας. Είμαστε σε μια περιοχή που παρατηρείται η τάση που άνθρωποι και οικογένειες, οι οποίοι θέλουν να έρθουν στην περιοχή μας, απλά ακόμη ζυγίζουν τα θετικά και τα αρνητικά. Βεβαίως η συγκυρία είναι στενάχωρη αλλά εμείς τρέφουμε την ελπίδα, ότι στο επόμενο χρονικό διάστημα θα το αντιστρέψουμε, και θα ανοίξει η σχολική μονάδα.
Μάλιστα, να πω ότι το νηπιαγωγείο και το δημοτικό στο Αργύρι, που είχε γίνει η αναστολή πριν αρκετά χρόνια, εμείς τα καταφέραμε και το ξανανοίξαμε με δύο μαθητές. Μετά αποφάσισαν να το κλείσουν, αλλά για άλλους λόγους. Οπότε υπάρχει παράδειγμα που ξανανοίξαμε σχολείο .
Άρα εμείς, θεωρούμε ότι είναι ένας ρεαλιστικός στόχος να ξανανοίξει το σχολείο, αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτή τη στιγμή οι νέοι μαθητές επιλέγουν να πάνε σε όμορους νομούς ή μεγαλύτερες πόλεις».
Διαβάστε επίσης: Αλλαγές στα σχολεία από τη νέα χρονιά: Οι νέες μονάδες που ιδρύονται - Ποιες συγχωνεύονται
Αξίζει να σημιειωθεί ότι ο κύριος Στεργίου μας είπε ότι γυμνάσιο και λύκειο έχουν να ανοίξουν εδώ και πολλές δεκαετίες.
Μπορούμε πλέον να πούμε ότι ένας ολόκληρος δήμος στην καρδιά της Ελλάδας μένει χωρίς σχολείο;
Ναι. Αλλά δεν είμαστε ο μόνος. Και όχι μόνο στην Ελλάδα γενικά, αλλά και στην καρδιά της Ελλάδας. Δηλαδή και διπλανοί μας δήμοι δεν έχουν επίσης σχολεία.
Ένα σχολείο σε ένα χωριό, είναι κάτι παραπάνω από χώρος εκπαίδευσης;
Αδιαμφισβήτητα, με κάθε διάσταση. Είναι τα πάντα. Το σχολείο για εμάς, είναι πραγματικό κύτταρο ζωής και ελπίδας. Αν δείτε ακόμα και σε Εθνικές Επετείους, πολλές οικογένειες το θεωρούν μια διεκπεραιωτική υπόθεση, εδώ για εμάς έχει βαθιά και ουσιαστική σημασία και συμβολική. Για εμάς, έχει πολύ βαθύ νόημα που έκαναν παρέλαση μόνο δύο μαθητές. Ήταν πολύ ιδιαίτερη στιγμή. Για εμάς το σχολείο είναι τα πάντα. Ακούς παιδικά χαμόγελα, είναι το μέλλον. Είναι και ένας δείκτης ανάπτυξης αδιαμφισβήτητα.
Πάτα θέλαμε στο χωριό να γίνει ουσιαστική δουλειά. Να μην είναι ένα τυπικό σύστημα εκπαίδευσης. Θέλω να τονίσω ότι οι δάσκαλοι και οι εκπαιδευτικοί που ήρθαν τα τελευταία χρόνια, ήταν εξαιρετικοί. Έκαναν δουλειά πολλαπλή. Και κοινωνική και εκπαιδευτική.
«Μετά την πανδημία, τα βουνά έχουν γίνει η νέα τάση»
Γίνονται δράσεις, ώστε να έρθει νέος κόσμος στο χωριό;
Ειδικά μετά την πανδημία, τα βουνά έχουν γίνει μια νέα τάση. Όχι μόνο για εποχιακό τουρισμό αλλά για μόνιμη εγκατάσταση. Διαφόρων ηλικιακών ζωνών συμπολίτες μας από μεγαλουπόλεις μας τηλεφωνούν, θέλουν να λάβουν πληροφορίες για την περιοχή και αναζητούν δυνατότητες για να μπορέσουν να μείνουν μόνιμα και να αλλάξουν εντελώς το μοτίβο της ζωής τους. Για αυτό κρατάω ανοιχτό ένα παράθυρο αισιοδοξίας, και για επαναλειτουργία της σχολικής μονάδας. Γιατί υπάρχουν πολύ ''δυνατά'' τηλεφωνήματα από οικογένειες με μικρά παιδιά.
Εμείς από την πλευρά μας, τα στηρίζουμε αυτά στην πράξη με παροχή κινήτρων και αξιοποίηση όλων των μέσων προκειμένου να συμβάλλουμε κυρίως στην εύρεση εργασίας.
Δεν αρκεί βέβαια μόνο κάποιος να έχει δουλειά για να μετοκομίσει. Θα πρέπει να έχει σχολείο, πρωτοβάθμια υγεία, ψηφιακή σύνδεση, δρόμο, συγκοινωνία. Όλα αυτά ξεπερνάνε τα στενά όρια του δήμου ή μιας δημοτικής αρχής που έχει τη διάθεση να βάλει ''πλάτη'' προκειμένου να αποτελέσει μέρος της λύσης. Είναι ένα συνολικό και σύνθετο ζήτημα, που θέλει μια κεντρική στρατηγική μεταρρύθμιση από την Πολιτεία. όπως γίνεται, σε πάρα πολλές άλλες χώρες και της Ευρώπης και του πλανήτη.
«Η Ελλάδα είναι η πιο ορεινή χώρα της ΕΕ»
Η Ελλάδα, σύμφωνα με άλλη μελέτη το Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, είναι η πιο ορεινή χώρα της ΕΕ μαζί με την Σλοβενία. Είναι κάτι το οποίο πολλοί δεν γνωρίζουν. Πάνω από το 72% θεωρείται ορεινό, στην Ελλάδα. Είναι ένα στοιχείο που θέλουμε να αναδείξουμε και θέλουμε να αποτελέσει τον κορμό για νέες δημόσιες πολιτικές γύρω από τα ορεινά.
Τα ορεινά, προσφέρονται για ανθρώπους οι οποίοι θέλουν να αναζητήσουν κάτι διαφορετικό και αυθεντικό. Πραγματικά μπορούν να βρουν στα ορεινά, λύσεις σε προβλήματα της καθημερινής ζωής. Σε ένα ταξίδι χιλίων βημάτων, πρέπει κάποιος να κάνει το πρώτο βήμα. Ας ξεκινήσουμε...
Μια δασκάλα, δύο μαθητές
Όπως στον καλλιτεχνικό κόσμο λένε ότι για να γίνει θέατρο πρέπει να υπάρχουν δύο άτομα: ένας ηθοποιός και ένας θεατής, μάλλον το ίδιο ισχύει και για το σχολείο. Η μοναδική δασκάλα στην τελευταία σχολική μονάδα του χωριού, Κατερίνα Ζευγαρά, πέρασε μια χρονιά διδιάσκοντας μόνο για δύο μαθητές. Μίλησε στο Rader για την δική της εμπειρία από το χωριό του Ανθηρού.
Πώς ήταν να κάνετε μάθημα μόνο με δύο μαθητές;
Συνηθισμένη από τα σχολεία της Αθήνας όπου έχω όλη την προϋπηρεσία μου, ήταν σίγουρα μια πρωτόγνωρη συνθήκη που έπρεπε και εγώ να προσαρμοστώ σαν αρχάρια. Το να απαρτίζεται μια τάξη από μόνο δύο μαθητές την κάνει πιο οικεία, πιο άμεση και σίγουρα πιο ήσυχη! Το μάθημα τελείωνε με ευκολία και είχαμε περισσότερο χρόνο να ασχοληθούμε με τις δυσκολίες του καθενός . Από την άλλη σίγουρα τα παιδιά υπήρξαν στιγμές που θα ήθελαν λίγη περισσότερη παρέα! Ήταν σίγουρα μια μοναδική εμπειρία.
Τι θα συμβεί στη δική σας περίπτωση; Θα μετακινηθείτε σε όμορο δήμο;
Είμαι αναπληρώτρια εκπαιδευτικός οπότε η σύμβαση μου τελειώνει τον Ιούνιο. Θα ξανακάνω τον Αύγουστο την αίτηση μου και η αλήθεια είναι πως δεν γνωρίζω που θα είμαι, κάθε χρόνος είναι και μια νέα έκπληξη.
Πώς αντέδρασαν τα παιδιά, όταν έμαθαν ότι το σχολείο τους κλείνει;
Τα παιδιά όλη τη χρονιά ήξεραν ότι θα είναι οι τελευταίοι μαθητές. Είχαν συμβιβαστεί με αυτή την ιδέα και δεν τους φάνηκε ιδιαίτερα παράξενο. Αυτό που τους στεναχώρησε ήταν ότι αφήνουν το σχολείο τους που πέρασαν τόσα χρόνια και έλεγαν και ξαναέλεγαν πόσο θα τους λείψει η τάξη τους. Φεύγοντας γυρνούσαν και την κοιτούσαν συνέχεια.
Τι πρέπει να γίνει ώστε να επιστρέψουν νέες οικογένειες στην περιοχή;
Δυστυχώς οι δυσκολίες σε ένα τέτοιο τόπο είναι πολλές για μια νέα οικογένεια να πάρει την απόφαση να εγκατασταθεί σε ένα τέτοιο χωριό και μέρος! Σίγουρα πιστεύω πως οι άμεσες ανάγκες ενός σπιτιού όπως είναι ένα σουπερμάρκετ, ένα φαρμακείο, ένα περίπτερο αλλά και άλλα είναι από τα βασικά που θα έπρεπε να υπάρχουν σε ένα μέρος για να μπορεί να κάνει μια οικογένεια να δει πιο θετικά την ιδέα αυτή. Όμως είμαι σίγουρη πως και η κοινωνικοποίηση των παιδιών παίζει πολύ μεγάλο ρόλο και σε ένα μέρος με λίγα παιδιά και με λίγες ευκαιρίες για τα ίδια είναι αρκετά δύσκολο να το επιλέξουν νέες οικογένειες. Φυσικά αυτή είναι η δική μου άποψη.
Πιστεύετε ότι ένα σχολείο σε ένα μικρό χωριό, είναι κάτι παραπάνω από χώρος εκπαίδευσης;
Φυσικά κάθε φορά που κλείνει ένα σχολείο είναι απίστευτα στενάχωρο και επιτρέψτε μου να πω δυσοίωνο για διάφορους λόγους! Σε ένα χωριό το σχολείο εκτός από τόπος εκπαίδευσης είναι ένας τόπος που δίνει ζωή σε όλους όσοι ζουν εκεί. Οι φωνές των παιδιών δίνουν χαρά, διάθεση και αισιοδοξία με έναν τρόπο ότι όλα συνεχίζουν και προχωρούν, πως υπάρχει εξέλιξη, πως τίποτα δεν τελειώνει εδώ.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
