«Μαθητές Γυμνασίου στα Βόρεια Προάστια, πέρσι (2023) κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, 'για πλάκα' σήκωσαν το δεξί τους χέρι και χαιρέτησαν ναζιστικά».
«Υπάρχουν παιδιά που γυρνούν με ζωγραφιές του Χίτλερ στο χέρι τους, για πλάκα. Για αστείο. Αυτά είναι πραγματάκια που κακώς τα αφήνουν οι οποιοιδήποτε να εδραιώνονται και να συνεχίζονται».
Τα βόρεια προάστια δεν είναι Κερατσίνι, Πέραμα ή κέντρο της Αθήνας, όπου εκτυλίχθηκε στο πλήρες φάσμα του ο δολοφονικός χαρακτήρας της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής και παρεμφερών ακροδεξιών και φασιστικών ομάδων, με αποκορύφωμα τις δολοφονίες Μάναν, Λουκμάν, Φύσσα (χρονολογικά την τελευταία δεκαετία).
Τα βόρεια προάστια, από την άλλη, παρά τον διαρκή αγώνα και την επαγρύπνηση για την αντιμετώπιση της νεοναζιστικής βίας, είναι -και αυτά- πεδίο δραστηριοποίησης οργανώσεων όπως η Propatria, η οποία παρά την προσπάθειά της να παρουσιαστεί ως «αυτόνομη ομάδα εθνικιστών», συνδέεται με τον κεντρικό πυρήνα της Χρυσής Αυγής ως μικρότερο «αδερφάκι» της.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ανάλογης δράσης αποτελούν τα γεγονότα της 3ης Οκτωβρίου του 2021 στο Νέο Ηράκλειο, όταν μέλη της νεοναζιστικής Propatria επιτέθηκαν σε ολιγομελή ομάδα μελών της ΚΕΕΡΦΑ και τούς ξυλοκόπησαν. Ο 30χρονος συλληφθείς, που παραδέχθηκε τις πράξεις του, αποδείχθηκε πως ήταν στη Χρυσή Αυγή.

Τα περσινά γεγονότα στο Γυμνάσιο και η συσπείρωση
Επιστρέφοντας στα περσινά γεγονότα σε Γυμνάσιο των Βορείων Προαστίων και τους μαθητές που χαιρετούσαν ναζιστικά στην αρχή της σχολικής χρονιάς, όπως αποκάλυψε στο Reader κάτοικος της ευρύτερης περιοχής, στόχος «προσέλκυσης» τέτοιων ομάδων είναι τα παιδιά και οι πρώιμοι ενήλικες καθώς μέσα σ' αυτούς βλέπουν τους στρατιώτες του μέλλοντος, οι οποίοι θα κάνουν την «έκδυσή» τους και θα παρουσιαστούν στο εκλογικό κοινό με ίδιο ή διαφορετικό μανδύα.
Στην απέναντι πλευρά, παρά τις προσπάθειες του κυρίαρχου και μη λόγου να την εξισώσει κλείνοντας πονηρά το μάτι σε χρυσαυγίτες κάθε λογής, βρίσκεται κόσμος που αντιδρά. Αυτό είναι δεδομένο, ωστόσο αυτό που δεν ήταν, τουλάχιστον για ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν γνώση της περιοχής, ήταν το πώς έφτασαν οι ακροδεξιές ομάδες να «μπαίνουν» στα σχολεία και να εκμεταλλευτούν την ημιμάθεια των γονιών για να προπαγανδίσουν ναζιστικές ιδέες στα παιδιά τους.
Χρειάζεται να ψάξει τα προσχήματα για εθνική «συσπείρωση», αποτέλεσμα πολιτικών, αθλητικών και μουσικών γεγονότων.
Και όταν μιλάμε για μουσική, βασική αιτία συσπείρωσης ατόμων και αφορμή του εν λόγω άρθρου, στεκόμαστε στα γεγονότα του φετινού φθινοπώρου όπου αποκαλύφθηκε πως πολύ γνωστός ράπερ της περιοχής, με έντονα αντιφασιστικό στίχο και ιδιαίτερα αγαπητός στις μικρότερες ηλικίες, είχε κάνει τατουάζ τον μαίανδρο.
Ο ίδιος παραδέχθηκε πως το «χτύπησε» όταν ήταν 16 ετών χωρίς να έχει, όπως είπε, κάποια πολιτική συνείδηση, το στίγμα για την περιοχή έμεινε και έδωσε «τροφή» για σχόλια σχετικά με το τι γίνεται τελικά στα σχολεία των βορείων.
Ας αρχίσουμε από τις ελληνικές «χρυσές δεκαετίες»
Αρχικά, αυτό που πρέπει να διευκρινιστεί, προτού αναζητηθούν οι αφορμές για συσπείρωση, είναι ότι όταν μιλάμε για ναζιστικές και ακροδεξιές ομάδες, είναι γνωστό ότι, ιστορικά, λειτουργούν «κάθετα».
Σπάνια έχουν παρατηρηθεί «αυτόνομες» ενέργειες, καθώς η παρουσία αρχηγού είναι απαραίτητη τόσο για τη μετάδοση της εντολής στους πυρηνάρχες και από εκεί στους ανθρώπους που θα εκτελέσουν το όποιο καθήκον όσο και για να «εμπνεύσει» τα μέλη της οργάνωσης.
Η περίπτωση του 23χρονου Παντελή Καζάκου, ο οποίος δολοφόνησε δύο μετανάστες και τραυμάτισε άλλους επτά, παρά την προσπάθεια αποποίησης ευθύνης από πλευράς Χρυσής Αυγής, είχε χαρακτηριστεί ως «αυτόβουλη πράξη», τα επιχειρήματα της πολιτικής αγωγής όμως κατέρριψαν τον ισχυρισμό.
Ο Παντελής Καζάκος κρατούσε πανό της νεοναζιστικής οργάνωσης σε πορεία.

Οι οργανώσεις τέτοιου είδους έχουν ανάλογους πυρήνες με «πιστά» μέλη, ωστόσο για να κάνουν το επόμενο βήμα και να ακουστούν ή για να τραβήξουν περισσότερα άτομα και να επιβιώσουν, πρέπει να έχουν μία φιλική, διαμορφωμένη στα δικά τους μέτρα, βάση όπου θα μπορέσουν να προπαγανδίσουν πιο εύκολα τις ιδέες τους.
Για τα Βόρεια Προάστια, μεταξύ άλλων, το Μακεδονικό Ζήτημα το 1992 και η κατάκτηση του Euro το 2004 ήταν η κατάλληλη ευκαιρία, και την άρπαξαν.
«Θεωρώ ότι εδώ πάντα ήταν πιο οργανωμένοι, εμφανιζόντουσαν, αλλά επειδή δεν αριθμούσαν πολλά μέλη, φρόντιζαν κάποιοι άνθρωποι που αντιδρούσαν να μην είναι αρεστοί, ανεκτοί. Το θέμα είναι ότι αριθμητικά άρχισαν να αυξάνονται από μία χρονική περίοδο και μετά. Και δεν είναι το 2012. Ξεκίνησε από το Μακεδονικό Ζήτημα η όλη κατάσταση», εξηγεί κάτοικος των Βορείων Προαστίων στο Reader για τις απαρχές της ναζιστικής προπαγάνδισης στις περιοχές.
«Από το 1990. Αν μπορώ να πω ότι η παρουσία έγινε πιο έντονη στην περιοχή, ήταν από τότε. Εκεί δηλαδή, με άλλα προσχήματα, άρχισαν να βγαίνουν πιο μπροστά και πάντα καλύπτονταν. Προσέγγιζαν κατά βάση νεαρές ηλικίες, αλλά η λογική τους, από πάντα, ξεκινούσε με τον πατριωτισμό, με το Μακεδονικό, το Euro, καθώς μέσα στους φιλάθλους της εθνικής ομάδας υπήρχε οργανωμένο τάγμα, η Γαλάζια Στρατιά» συνεχίζει ο κάτοικος των Βορείων περιγράφοντας τους βασικούς άξονες προσέγγισης νεοναζιστικών ομάδων, όπως η Χρυσή Αυγή.
Οι ελληνικές χρυσές δεκαετίες, τουλάχιστον στον αθλητισμό, είχαν μία μαύρη κηλίδα που φάνηκε 14 χρόνια μετά την κατάκτηση του Euro. Παιδιά, τα οποία θα είχαν γεννηθεί το 2004 ή λίγα χρόνια πριν, στρατολογήθηκαν και «σήκωσαν» στον αγώνα της Εθνικής με την Εσθονία στο ΟΑΚΑ σημαία με τον μαύρο ήλιο των SS και της Χρυσής Αυγής.
Η Χρυσή Αυγή κι άλλες οργανώσεις είχαν πετύχει δύο βασικούς τους στόχους ξεκινώντας από τη δεκαετία του '90: Μπήκαν στα γήπεδα, χαιρετώντας ναζιστικά, με δεκάδες χιλιάδες ζευγάρια μάτια να τούς βλέπουν κι είχαν βγάλει μπροστά τον νέο τους στρατό, χωρίς να φανούν πουθενά τα επιφανή μέλη.
«Οπότε, ενώ παρουσία υπήρχε πριν από το '90, εμφανίζονται περισσότερο με αφορμή αυτά τα γεγονότα και σιγά-σιγά αυξάνονται. Μία μεγάλη αύξηση που είχε παρατηρηθεί στην περιοχή, το εννοώ ως εκδηλώσεις, βλέπαμε να πλησιάζουν μαθητές στα σχολεία και στα γυμναστήρια, πράγματα που τα έκαναν και σε άλλες περιοχές», τονίζει ο κάτοικος των προαστίων.

Οι κερασμένοι καφέδες, τα όπλα και οι σύνδεσμοι
«Είδα ένα παιδί να φτιάχνει έναν στόχο και όταν το ρώτησα τι είναι αυτό, απάντησε μαθηματικό σύμβολο. Τού λέω κάνεις πλάκα τώρα, μιλάμε για ένα παιδί Α και Β Γυμνασίου και κυριολεκτικά δεν ήξερε τι έφτιαχνε».
Είναι ένα ακόμη περιστατικό που καταγράφηκε σε σχολείο των Βορείων Προαστίων, όπως μάς είπε ο κάτοικος της περιοχής ο οποίος τύχαινε να ήταν «παρών» εκείνη τη στιγμή. Η γενική στάση από τους ανωτέρους του μαθητή; «Δεν ακούω, δεν βλέπω, δεν μιλάω», η λεγόμενη ομερτά.
«Απλά, αυτά τα φαινόμενα δεν ήταν ευρέως γνωστά, είτε προσπαθούσαν να το καλύψουν ενδοσχολικά, είτε άμα ήταν σε μια πλατεία, μία γειτονιά, να λυθεί εκεί η παρεξήγηση που πολλές φορές δεν λυνόταν» συνεχίζει ο κάτοικος των βορείων για τα όσα γίνονται, αλλά σπάνια βγαίνουν στη δημοσιότητα.
Στόχος του «φιδιού», όπως πολύ λανθασμένα έχει αποδοθεί αλληγορικά η δράση των ανθρώπων, είναι να «τυλίξει» τα 14χρονα και τα 15χρονα, βλέποντας σε αυτούς τον «μελλοντικό στρατιώτη, τον πολεμιστή», κοινώς να αναπαράξει τη ναζιστική λογική περί ανώτερης φυλής και σωματικής διάπλασης.
Λαμβάνοντας ως γνώμονα τις ηλικίες, μεμονωμένα μέλη της Χρυσής Αυγής κι άλλων ομάδων άρχισαν να εμφανίζονται πολύ στα Λύκεια, να κερνούν καφέδες σε συγκεκριμένες καφετέριες, οπλοφορώντας, στους συνδέσμους ποδοσφαιρικών συλλόγων υποσχόμενοι εισιτήρια αγώνων, σε αγώνες μποξ και, φυσικά, στα γυμναστήρια.
«Στόχος ήταν τα παιδιά, οι νεαροί, δηλαδή από 14-15 και πάνω, και τους πλησίαζαν σε γυμναστήρια, σύνδεσμους ομάδων και σχολεία. Σε αυτές τις περιοχές είχαν τρομερή παρουσία στα Λύκεια. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι στην περιοχή μένει ο Ιωάννης Γιαννόπουλος», εκπαιδευτής και ένας από τους υπαρχηγούς της Χρυσής Αυγής.
«Είναι πολύ συγκεκριμένα ονόματα και σε συγκεκριμένες καφετέριες, που τους έχουμε δει να οπλοφορούν, προσεγγίζουν πιτσιρίκια για να τους κεράσουν τους καφέδες τους κοτζάμ μαντραχαλαίοι και τους δίνουν τζάμπα εισιτήριο».
Εφαρμόζοντας την παρουσία τους στο τρίπτυχο «σχολείο, γυμναστήριο, γήπεδο», δύο πολύ κοινές ασχολίες σε τέτοιες ηλικίες και μία υποχρέωση, οι ομάδες των νεοναζί συνεχίζουν να προσεγγίζουν ανηλίκους με όποιον τρόπο μπορούν, η απάντηση όμως είναι και θα είναι πιο σκληρή.

Η χαρτογράφηση τότε και σήμερα
Γυρνώντας στο βασικό σημείο ενδιαφέροντος, που δεν είναι άλλο από τη χαρτογράφηση νεοναζιστικών ομάδων στα Βόρεια Προάστια και πώς προσεγγίζουν/σαν μαθητές, η ιστορία αρχίζει και τελειώνει με τον αρχηγό.
«Καταρχάς, μιλάμε για μία περιοχή όπου ο ίδιος ο Μιχαλολιάκος κατοικεί χρόνια. Το σπίτι του είναι στα σύνορα Πεύκης με Λυκόβρυση, κοντά στο γήπεδο της Πεύκης, δηλαδή σαν χαρτογράφηση για την περιοχή, το τι συμβαίνει, εδώ πέρα υπήρχαν πυρήνες πολύ πριν την είσοδο της Χρυσής Αυγής στη Βουλή. Το δημιούργημα μέχρι να μπει στο Κοινοβούλιο και να εκλεχθούν για να ακουστούν πολύ παραπάνω, δεν είναι κάτι ξένο», συμπληρώνει ο κάτοικος των Βορείων Προαστίων.
Η δραστηριότητα ήταν πολύ έντονη στα σύνορα Λυκόβρυση, Πεύκη Μαρούσι, Ηράκλειο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα να αποτελούν τα γραφεία της Χρυσής Αυγής στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη των βορείων προαστίων στη συμβολή της Λεωφόρου Κηφισίας και οδού Γράμμου. Η «μετακόμιση» στο Ηράκλειο έγινε όταν «έπεσαν» τα κονδύλια για το κτίριο από την είσοδο του κόμματος στη Βουλή το 2012.
Τα γραφεία ήταν κοντά στο Αστυνομικό Τμήμα, γνωστή εξάλλου η προτίμηση των Σωμάτων Ασφαλείας σε ανάλογες οργανώσεις, και κοντά στο σπίτι του αρχηγού τους, ο οποίος θα επιτηρούσε από κοντά τους πυρήνες του.

Με τη Χρυσή Αυγή στο Κοινοβούλιο, τα πράγματα άλλαξαν στα Βόρεια Προάστια, αλλά δεν έφτασαν στο σημείο των συμπλοκών που παρατηρήθηκαν στο κέντρο της Αθήνας και σε περιοχές κατ' εξοχήν εργατικές. Εξάλλου, πάντα υπάρχει κόσμος ο οποίος θα τους έδιωχνε, πράττοντας το μίνιμουμ όσον αφορά το ιστορικό του καθήκον.
«Έχουμε δει κι αυτά τα φαινόμενα, δηλαδή να κυκλοφορούν, να πετούν τρικάκια με τα μηχανάκια, να προκαλούν και λίγο. Παρόλα αυτά, τις πρωινές ώρες δεν ήταν ίδια η κατάσταση με τις βραδινές. Δηλαδή όταν εμφανιζόντουσαν το πρωί, πιο παλιά όχι τώρα πρόσφατα, ήταν λίγο πιο προπαγανδιστικά, πιο 'κυριλέ'. Κάποια εποχή, το μόνο που έχω πετύχει ήταν σε λαϊκή αγορά, όπου υπήρξαν διαπληκτισμοί, και μικροί σε ένταση και λεκτικοί, μετά τους έδιωξαν» δηλώνει ο κάτοικος, για να συμπληρώσει:
«Αυτά τα φαινόμενα, το εμφανίζομαι μαζικά και κυκλοφορώ, σε αυτές τις περιοχές ήταν λίγο πιο προσεκτικοί. Όχι, ότι δεν γινόντουσαν, αλλά ήταν πιο πολύ σε προπαγανδιστικό επίπεδο. Γινόντουσαν συγκεντρώσεις, έχουμε πετύχει για παράδειγμα να βγαίνουν από κάποια στενά και πολυκατοικίες, και μεγαλύτεροι σε ηλικίας άνθρωποι. Δεν ήταν κάτι το οποίο είχαν προπαγανδίσει».
«Βλέπαμε την άλλη, παραδείγματος χάρη, βαμμένους τοίχους, στόχους, σβησίματα από άλλα συνθήματα» αναφέρει ακόμη.
Σε ό,τι αφορά το σήμερα, στα Βόρεια Προάστια υπάρχουν ακόμη πυρήνες, η επίθεση της Propatria στα μέλη της ΚΕΕΡΦΑ το 2021 είναι ενδεικτική, αλλά δεν είναι τόσο φανεροί ακόμα. Μην ξεχνάμε πως μιλάμε για ομάδες ιεραρχικά δομημένες, οπότε η παράταση φυλάκισης της ηγεσίας της Χρυσής Αυγής στέκεται εμπόδιο στα επόμενα δολοφονικά τους σχέδια.
Καταληκτικά, η άγνοια και η έλλειψη ιστορίας, είναι μερικά από τα «θεσμικά» πράγματα που χρησιμοποιεί η (κάθε) Χρυσή Αυγή, για να προσεκλύσει κόσμο. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για ανθρώπους, οι οποίοι έχουν εκδηλώσει την αντιπάθειά τους στο πολιτικό σύστημτα, βαφτιζόμενοι ως «αντισυστημικοί».
Ο αντιφασιστικός αγώνας, όμως όπως είπε ο κάτοικος, θα πρέπει να είναι διαρκής, εκπληρώνοντας στο μίνιμουμ το ιστορικό καθήκον:
«Δεν έχει, ούτε θα εξαλειφθεί αυτό το φαινόμενο όσο υπάρχουν αυτές οι νοοτροπίες. Ιστορικά εάν το δεις, είναι από πάντα, δεν είναι τωρινό, απλά εκδηλώνεται με έναν ακραίο και ξεδιάντροπο τρόπο».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.