Τα σύγχρονα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα, αντιμετωπίζουν καθημερινά μια σειρά από προβλήματα τα οποία έχουν να κάνουν με τη δομή και τη λειτουργία τους και έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των κατοίκων τους.
Ιδιαίτερα το καλοκαίρι, οι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων βιώνουν φαινόμενα ακραίας ζέστης, με τις υψηλές θερμοκρασίες να παρατηρούνται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας και να μην υποχωρούν ούτε τις νυχτερινές ώρες.
Όλοι μας όμως έχουμε παρατηρήσει διαφορετικές θερμοκρασίες να σημειώνονται στα αθηναϊκά προάστια. Στους συνολικά 66 δήμους της Περιφέρειας Αττικής, μπορεί κανείς να διαπιστώσει σημαντική απόκλιση ως προς τη θερμοκρασία ακόμη και σε συνθήκες καύσωνα.
Απευθυνθήκαμε στον Κώστα Λαγουβάρδο, Μετεωρολόγο, Διευθυντή στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και Υπεύθυνο λειτουργίας της Υπηρεσίας Πρόγνωσης Καιρού (meteo.gr), για να μας σχολιάσει πώς διαμορφώνεται ο υδράργυρος και τη διαφορά στη ζέστη που μπορεί να έχουν οι δήμοι των βορείων με τα δυτικά προάστια ή το κέντρο.
Διαβάστε ακόμη: Ο Μάιος του 2025, ο δεύτερος θερμότερος που καταγράφηκε ποτέ στη Γη
Πώς διαμορφώνονται οι θερμοκρασίες εντός Αττικής - Ποιες είναι οι «κόκκινες» περιοχές
«Η Αθήνα έχει σημαντικές διαφορές στις θερμοκρασίες τις βλέπουμε στις γειτονιές της, όλες τις εποχες του χρόνου, κυρίως το καλοκαίρι και υπάρχουν περιοχές πολύ πιο θερμές. Αυτές είναι συνήθως οι περιοχές κοντά στο κέντρο, στον Πειραιά και στα δυτικά προάστια, όπου η θερμοκρασία ειναι υψηλότερη. Περιοχές που έχουν λιγότερο πράσινο απ' ότι στα βόρεια προάστια. Οι πιο νότιες περιοχές από την άλλη, έχουν επαφή με τη θάλασσα», εξηγεί στο Reader ο Κώστας Λαγουβάρδος, Μετεωρολόγος – Διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (meteo.gr).
Δεν είναι όμως μόνο θέμα υψηλής θερμοκρασίας. Οι περιοχές στα νότια προάστια, έχουν αυξημένη υγρασία λόγω θάλασσας κι έτσι η δυσφορία μπορεί να είναι πιο έντονη. Μπορεί η θερμοκρασία να μην ανεβαίνει σε πολύ υψηλά επίπεδα, αλλά, σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές υγρασίας, ανεβάζει αρκετά τον δείκτη δυσφορίας. Η αίσθηση της θερμοκρασίας μιας περιοχής επηρεάζεται και λόγω ανέμων. Όταν υπάρχουν βορειάδες, μελτέμια, οι περιοχές των βορείων ειναι πιο δροσερές αλλά τα νότια προάστια εχουν υψηλότερες θερμοκρασίες, όπως κατεβαίνει ο άνεμος, ελαφρώς "καταβάτης", περνάει πάνω απο την πολη και ζεσταίνει τις νότιες περιοχές.
Διαβάστε ακόμη: Ο φετινός Ιούλιος θα είναι θερμότερος από τα κανονικά επίπεδα
Αντιθέτως όταν έχουμε μέρες με αύρα, δηλαδή με ελαφρό αεράκι από τη θάλασσα που έρχεται από τον Σαρωνικό προς την Αθήνα, οι θερμοκρασίες ειναι πιο χαμηλές στις νότιες περιοχές αλλά με αυξημένη υγρασία και αντιθέτως είναι λίγο πιο υψηλές προς τα βόρεια. Η απόσταση από τη θάλασσα, η ύπαρξη πρασίνου και τα δυο αυτά παίζουν ρόλο στις θερμοκρασίες της πόλης. Ένα θέμα που παρατηρούμε και στις πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι ότι η θερμορκασίες παραμένουν υψηλές και τη νύχτα, με τη ζέστη να διατηρείται όλο το 24ωρο. Αυτό το βιώσαμε έντονα στους καύσωνες το καλοκαίρι του '23 και του '24».
Πού μπορεί να φτάσει η διαφορά στη θερμοκρασία εντός Αττικής
Όλοι μας αισθανόμαστε τη διαφορά στη θερμοκρασία ανάμεσα σε συγκεκριμένες περιοχές εντός Αττικής. Μπορούμε να αντιληφθούμε τη διαφορά στη θερμοκρασία στα βόρεια προάστια και τη δροσιά που έρχεται καθώς ανηφορίζουμε την Λεωφόρο Κηφισίας, με αποκορύφωμα το Κτήμα Συγγρού στο Μαρούσι. Αντίθετα, νιώθουμε τη θερμοκρασία να ανεβαίνει σε κεντρικές και νότιες περιοχές του αστικού ιστού.
«Τα πάρκα δημιουργούν σημεία δροσισμού, το έχουμε δει και με μετρήσεις που κάναμε γύρω απ' το Πεδίον του Άρεως. Οι θερμοκρασίες εκεί ήταν αισθητά χαμηλότερες απ' ότι είναι λίγο πιο πέρα, στην Κυψέλη.
Η διαφορά θερμοκρασίας εντός Αττικής μπορεί να φτάσει και τους 7 ή 8 βαθμούς, ανάμεσα στα βόρεια και τα νότια προάστια. Τη διαφορά άλλωστε των 3 ή 4 βαθμών τη βλέπουμε αρκετά συχνά τους καλοκαιρινούς μήνες», αναφέρει ο κος Κώστας Λαγουβάρδος.
Ζέστη ακόμη και το βράδυ
«Οι υψηλές αυτές θερμοκρασίες επιμένουν το βράδυ. Το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας υπήρχε πάντα μες τις πόλεις αλλά φυσικά τωρα γίνεται και πιο έντονο γιατί οι θερμοκασίες ανεβαίνουν και υπάρχει αύξηση των καυσώνων μεγάλης διάρκειας στη χώρα μας.
Η ύπαρξη πρασίνου βοηθά πολύ και ειδικά το βράδυ. Αντίθετα, οι περιοχές με έντονη δόμηση, με μεγάλες πολυκατοικίες, στενούς δρόμους, ψηλά κτίρια που δημιουργούν εμπόδιο στον αέρα (σε αντίθεση με περιοχή με χαμηλότερη δομηση), δεν ανακουφίζονται καθόλου μες το 24ωρο».
Διαβάστε ακόμη: Τι είναι η «αστική θερμική νησίδα» που απειλεί τους κατοίκους των πόλεων
Πώς μπορούν να θωρακιστούν οι πόλεις;
«Θα πρέπει να δημιουργηθούν όσο γίνεται περισσότεροι και μεγαλύτεροι χώροι πρασίνου» απαντά ο κος Λαγουβάρδος. Σε μια πόλη σαν την Αθήνα ειναι δύσκολο, αλλά τουλάχιστον θα πρέπει να μην καταστρέφονται άλλοι χώροι πρασίνου, ή να εγκατασταθούν χώροι πρασίνου σε περιοχές που δεν έχουν χτιστεί ακόμη, όπως ο Ελαιώνας. Να περιοριστεί επίσης το ύψος δόμησης για να μην μπλοκάρεται η κυκλοφορία του αέρα.
Kάτι που κοιτάμε τώρα είναι οι πράσινες στέγες, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Επίσης, καλύτερη θωράκιση των κτιρίων μας ενεργειακά, ωστε να προστατεύονται. Το πρόβλημα είναι φυσικά ότι οι ιδέες αυτές έχουν κόστος. Μάλιστα οι περιοχές με το μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως στο κέντρο της Αθήνας, είναι συνήθως πιο υποβαθμισμένες, όπου μένουν και άνθρωποι με χαμηλότερο εισόδημα, επομένως υπάρχει και γι αυτό δυσκολία να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο» καταλήγει ο κος Λαγουβάρδος.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
