Μπορεί κάθε χρόνο η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου να αποτελεί ορόσημο και κύρια έκφραση καταδίκης της Χούντας και εναντίωσης στην καταπίεση και στον φασισμό, με κορύφωση τη μεγάλη πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία, ωστόσο, αυτό που ίσως λίγοι θυμούνται, είναι ότι αντίστοιχες συγκεντρώσεις πραγματοποιούνταν κάθε 21η Απριλίου τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης.
Αυτές οι «ξεχασμένες» συγκεντρώσεις και πορείες έλαβαν χώρα τα έτη 1975, 1976 και 1977 με πιο γνωστή και μαζική από αυτές εκείνη στις 21/4/1075 όταν σημειώθηκαν τα επεισόδια και η εισβολή διαδηλωτών στην πρεσβεία των ΗΠΑ.
Διαβάστε ακόμα: Η Χούντα, η Κύπρος και η ιστορία της Ελλάδας: Στο φως χιλιάδες αρχεία του ΥΠΕΞ
Με αφορμή τη «μαύρη» επέτειο της εγκαθίδρυσης της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, το Reader.gr «ξεφυλλίζει» τον Τύπο των μέσων της δεκαετίας του 1970, ψηλαφώντας άγνωστες στους νεότερους σελίδες της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας.
Οι «ξεχασμένες» πορείες ενάντια στη Χούντα
Η επεισοδιακή πορεία στις 21 Απριλίου 1975
Η πρώτη από αυτές τις πορείες διεξήχθη την 21η Απριλίου 1975 και χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερη μαζικότητα, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής, ενώ σε αυτήν καλούσε κοινοβουλευτικά και εξωκοινοβουλευτικά κόμματα και άλλοι φορείς και σωματεία.
Ωστόσο, κατά την ολοκλήρωσή της, έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ, σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια. Συγκεκριμένα, ενώ η κινητοποίηση είχε ολοκληρωθεί και οι διαδηλωτές τύλιγαν τα πανό, ομάδα συγκεντρωμένων -500 έως 1.000, όπως αναφέρει Το Βήμα της 22ας Απριλίου 1975- κινήθηκαν προς το κτίριο της πρεσβείας.
Τότε ο χώρος δεν διέθετε περίφραξη, ενώ η παρουσία της αστυνομίας ήταν ισχυρή. Εκεί η μερίδα αυτή των διαδηλωτών συγκρούστηκε με τις δυνάμεις καταστολής, με αποτέλεσμα τα επεισόδια να γενικευτούν και να χτυπηθούν και συμμετέχοντες που αποχωρούσαν εκείνη την ώρα.
Η περιοχή «πνίγηκε» στα χημικά, ενώ μάλιστα προκλήθηκε μικρή εστία φωτιάς στο ισόγειο της πρεσβείας, όπου στεγαζόταν το αμερικανικό προξενείο, χωρίς ωστόσο να πάρει διαστάσεις.
Μεγάλες εφημερίδες της εποχής έκαναν λόγο για «αιματηρά επεισόδια» που προκλήθηκαν από «εξτρεμιστές», ενώ τα πρωτοσέλιδα κατακλύζονταν από φωτογραφίες που αποτύπωναν τις οδομαχίες και τα οδοφράγματα που είχαν στηθεί.
Η ευθύνη για την είσοδο στην πρεσβεία «χρεώθηκε» στην οργάνωση ΕΚΚΕ, ενώ τα επεισόδια καταγράφηκαν και σε βίντεο:
Τα γεγονότα στην πρεσβεία των ΗΠΑ καταδικάστηκαν από τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις της εποχής και όχι μόνο. Μάλιστα, ο Ριζοσπάστης έκανε λόγο για «οργανωμένη προβοκάτσια ανευθύνων στοιχείων και επίδειξη δύναμης των Αρχών για να πτοήσουν τον λαό».
Η συγκέντρωση στις 21 Απριλίου 1976
Την 21η Απριλίου 1976 πραγματοποιήθηκαν δύο συγκεντρώσεις φοιτητικών κυρίως παρατάξεων, προσκείμενων σε εξωκοινοβουλευτικές πολιτικές δυνάμεις.
Η μία πραγματοποιήθηκε στα Προπύλαια από την οργάνωση ΕΚΚΕ -με τη συμμετοχή και άλλων εξωκοινοβουλευτικών οργανώσεων- και η δεύτερη στο Πολυτεχνείο από τις ΠΠΣΠ και ΠΕΣΠ -φοιτητική και εργατική παράταξη αντίστοιχα- της ΟΜΛΕ.
Και οι δύο συγκεντρώσεις, σύμφωνα με το δημοσίευμα της Ελευθεροτυπίας, έληξαν χωρίς επεισόδια, ωστόσο η παρουσία της αστυνομίας ήταν έντονη, με ισχυρές δυνάμεις και «αύρες» να κάνουν την εμφάνισή τους στο κέντρο της Αθήνας, με φόντο τα επεισόδια της προηγούμενης χρονιάς.
21 Απριλίου 1977
Συγκέντρωση, μαζικότερη πιθανότατα από εκείνη του 1976, πραγματοποιήθηκε και στις 21 Απριλίου 1977, επίσης στα Προπύλαια, στην οποία, σύμφωνα με την Ελευθεροτυπία, συμμετείχαν οι ΑΑΣΠΕ (φοιτητική παράταξη του ΕΚΚΕ), ΠΠΣΠ (φοιτητική παράταξη του ΚΚΕ [μ-λ], καθώς είχε προηγηθεί η διάσπαση της ΟΜΛΕ), με τη συμμετοχή και άλλων παρατάξεων, καθώς και του βουλευτή του ΚΚΕ Κώστα Κάππου και του δημάρχου Δημήτρη Μπέη.
Και σε αυτή τη συγκέντρωση η παρουσία της αστυνομίας ήταν ιδιαίτερα έντονη, καθώς πλήθος από κλούβες περικύκλωσαν το τετράγωνο των Προπυλαίων.
Πέραν ωστόσο των τριών πρώτων χρόνων από την πτώση της Χούντας, δεν εντοπίζεται στον Τύπο της περιόδου κάποια άλλη απόπειρα για κινητοποίηση κατά της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών στην επέτειο της 21ης Απριλίου.
Αντίθετα, η καταδίκη του απριλιανού πραξικοπήματος και η εναντίωση στον φασισμό εκδηλώνεται κάθε χρόνο εδώ και 50 έτη με τον τριήμερο εορτασμό της επετείου της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και τη μεγάλη πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία στις 17 Νοεμβρίου.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
