Τέλος το θρυλικό «Αλυσίδα» στη Θεσσαλονίκη: Τα αθλητικά παπούτσια ελβιέλες που φορούσαν οι πάντες

Τέλος εποχής για το ιστορικό κτήριο της «Αλυσίδας» στην περιοχή της Χαριλάου στη Θεσσαλονίκη, με το κουφάρι του εργοστασίου να αποτελεί υγειονομική βόμβα και να μην θυμίζει σε τίποτα το ένδοξο παρελθόν, τις φωνές και τους κόπους των εργατών για να βγουν τα ιστορικά σπορ παπούτσια της Ελλάδας, οι θρυλικές «ελβιέλες».

Τελευταία ενημέρωση που υπήρξε ήταν πως το είχε αγοράσει ο Μασούτης Διαμαντής, ωστόσο από κει και πέρα, άγνωστη η όποια εξέλιξη. Οι κάτοικοι διαμαρτυρόντουσαν για το ότι ήταν παρατημένο στην τύχη του και αποτελούσε υγειονομική βόμβα.

Μετά από αίτηση της εταιρίας «Αλυσίδα ΑΒΕΕ» για ακύρωση της πράξης χαρακτηρισμού ως χώρου πρασίνου, του ακινήτου στην περιοχή Χαριλάου Θεσσαλονίκης, επί της οδού Αλεξ. Παπαναστασίου, σύμφωνα με απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, το οικόπεδο αποχαρακτηρίστηκε.

Ελβιέλα πριν τα Sportex και τα sneakers 

Η εταιρεία «ελβιέλες» (ΕΛ-ληνικηΒΙ-ομηχανίαΕΛΑ-στικού) ιδρύθηκε το 1928 στην Αθήνα και είχε το μονοπώλιο στο αθλητικό παπούτσι με τον λαστιχένιο πάτο. Όλη η Ελλάδα αυτά φορούσε, πριν εισβάλλουν αρχικά τα γαλλικά Sportex και στη συνέχεια τα αμερικάνικα sneakers και περιθωριοποιήσουν τα ελληνικά αθλητικά παπούτσια. 

Η «ελβιέλα» είχε ιδρυθεί στην Καλλιθέα στην Αθήνα, αλλά όταν έκλεισε, τη δεκαετία του '50 την αγοράσε η «Αλυσίδα», το εργοστάσιο υποδημάτων που λειτουργούσε στη Θεσσαλονίκη από το 1934, όταν ιδρύθηκε από μια ομάδα τα βιοτεχνών και εγκαταστάθηκε στο γνωστό εγκαταλειμένο κτίριο που πλέον είναι «τροφή» για μπουλντόζες. 
Μέχρι τότε, η «Αλυσίδα» έβγαζε παπούτσια στρατού. Ιδρυτής του εργοστασίου Αλυσίδα ήταν μια ομάδα εφτά βιοτεχνών, οι Σωτήριος Στυλιανού, Περικλής Χαλκιάς, Φώτης, Παναγιώτης και Δημήτρης Δεληγκάρης, Σταύρος Νόλκας και Ευάγγελος Βασδέκης που ασχολούνταν με το παπούτσι και εμπορεύονταν και κατεργαζόταν καουτσούκ. Αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους το 1934. 

Επιτάχθηκε από τους Γερμανούς 

Στη διάρκεια της κατοχής το εργοστάσιο επιτάχθηκε και επαναλειτούργησε το 1945, με μεγάλη αύξηση της παραγωγής και 300 εργαζόμενους. Μετά το 1950 απέκτησε και την κυριότητα της βιομηχανίας «Ελβιέλα» και το 1980 μεταφέρθηκε σε καινούργιες εγκαταστάσεις στην Θέρμη. Παρήγαγε επαγγελματικά, παιδικά και αθλητικά παπούτσια από καουτσούκ, αρχικά χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων.

Το εργοστάσιο «Αλυσίδα» είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μοίρα του εργοστασίου ΕΛ.ΒΙ.ΕΛΑ στην Καλλιθέα που έκλεισε οριστικά το 1961, αντιμετωπίζοντας σοβαρά οικονομικά προβλήματα, όντας εκτεθειμένη σε τράπεζες και πιστωτές, και ενώ ο συνιδρυτής, Νίκος Αγνιάδης, είχε αποσυρθεί λόγω ηλικίας. 

Η Αλυσίδα ήταν για πολλά χρόνια βασικός προμηθευτής αθλητικών παπουτσιών του ελληνικού στρατού, τα οποία διανέμονταν στους νεοσύλλεκτους για τη γυμναστική. 

Τότε τα παπούτσια αυτά έβγαιναν μόνο σε άσπρο χρώμα και τα φορούσαν μόνο τα μικρά παιδιά στη Γυμναστική και στις παρελάσεις. Επειδή εκείνη την εποχή αυτά ήταν τα μόνα αθλητικά παπούτσια που κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα, και δεν υπήρχε άλλη εταιρεία που να κατασκευάζει τέτοιου είδους παπούτσια, επικράτησε ο όρος ελβιέλες εννοώντας τα αθλητικά.

Στα μέσα του 1970 ιδρύθηκε στην Ελλάδα η «Sportex», αντιπροσωπεία γαλλικής εταιρείας αθλητικών υποδημάτων, η οποία άρχισε να εισάγει σε μεγάλες ποσότητες αντίστοιχα παπούτσια στη χώρα μας. Τα παπούτσια που εισήγαγε η αντιπροσωπεία της Sportex όπως και εκείνα που παρήγαγε η Ζίτα Ελλάς, που ήθελε να ανταγωνιστεί τις ελβιέλες, έβγαιναν σε μεγάλη ποικοιλία χρωμάτων και όχι μόνο σε άσπρο και μπλε όπως οι ελβιέλες και είχαν μεγαλύτερη ζήτηση. 

Τα παπούτσια εξακολουθούσαν να αποκαλούνται ελβιέλες μέχρι τις αρχές του 1983, όταν εισήχθησαν για 1η φορά στην Ελλάδα τέτοια παπούτσια κατασκευασμένα από την αμερικανική εταιρεία Converse.

Στις αρχές της δεκαετίας του ενενήντα ένα τμήμα της Αλυσίδας μετατρέπεται σε προχωρημένο κλαμπ που θυμίζει Βερολίνο. 

* Με πληροφορίες από parallaxi, Eυφροσύνη Ρούπα – Η Βιομηχανία «Αλυσίδα».
 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.