Μενού
  • Α-
  • Α+

Το απόγευμα της 1ης Μαρτίου 2022, λίγες ημέρες μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τα διεθνή Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, μετέδωσαν πως κατά τη διάρκεια πυραυλικής επίθεσης που εξαπέλυσαν οι ρωσικές δυνάμεις κατά του πύργου τηλεπικοινωνιών του Κιέβου επλήγη και η γειτονική πόλη Μπάμπι Γιαρ (βρίσκεται βορειοδυτικά της ουκρανικής πρωτεύουσας). Λίγοι ήταν αυτοί που έδωσαν σημασία στο όνομα αυτό. «Προς τον κόσμο: Ποιο το νόημα να λέμε ''ποτέ ξανά'' για 80 χρόνια, αν ο κόσμος παραμένει σιωπηλός όταν πέφτουν βόμβες στην πόλη του Μπάμπι Γιαρ. Τουλάχιστον πέντε οι νεκροί. Η ιστορία επαναλαμβάνεται» είχε γράψει στο Twitter, με μια δόση υπερβολής είναι η αλήθεια, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η αναφορά του αυτή, ωστόσο, έκανε πολλούς να ψάξουν τι είχε συμβεί σε αυτή την πόλη κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

The referenced media source is missing and needs to be re-embedded.

«Και ο Διάβολος ακόμα σώπασε για ν’ ακούσει»

Στις 19 Σεπτεμβρίου 1941 η 6η Στρατιά της Βέρμαχτ μαζί με τα περιβόητα SS κατέλαβαν το Κίεβο. Τότε η πόλη είχε 900.000 κατοίκους από τους οποίους οι περίπου 200.000 ήταν Εβραίοι. Στις 23 Σεπτεμβρίου, συντονισμένες βομβιστικές επιθέσεις κατέστρεψαν επιταγμένα από τους Ναζί κτίρια ανάμεσα στα οποία το αρχηγείο των Γερμανικών στρατευμάτων και το ξενοδοχείο Κοντινένταλ, κατάλυμα των ανώτερων Γερμανών αξιωματικών, ενώ καταστράφηκε και ένα τμήμα της πόλης. Ακολούθησε πυρκαγιά και κατά τη διάρκεια των προσπαθειών κατάσβεσης της συνελήφθη ένας Εβραίος, ο οποίος έκοψε μια από τις μάνικες εκτόξευσης νερού και ο οποίος εκτελέσθηκε επί τόπου.

Στις 26 Σεπτεμβρίου με εντολή του Χάινριχ Χίμλερ στον Στρατηγό  Φρίντριχ Γιέκελν ο οποίος με τη σειρά του ανέθεσε στον Συνταγματάρχη των SS Πάουλ Μπλόμπελ τη μαζική σφαγή των Εβραίων της περιοχής ως αντίποινα για τις βομβιστές επιθέσεις. Στις 28 Σεπτεμβρίου, οι Ναζί τοιχοκόλλησαν την παρακάτω ανακοίνωση σε κάθε γωνιά της πόλης:  «Όλοι οι Εβραίοι του Κιέβου και των περιχώρων διατάσσονται να παρουσιαστούν στις 8 το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου στη γωνία των οδών Μελνικόφσκι και Ντοκτούροφ, κοντά στο νεκροταφείο. Θα πρέπει να φέρουν μαζί τους οποιοδήποτε έγγραφο που να πιστοποιεί την ταυτότητά τους, καθώς και τα προσωπικά τους είδη. Όποιος παρακούσει τη διαταγή και βρεθεί σε άλλο μέρος της πόλης θα εκτελείται επιτόπου, όπως και κάθε πολίτης που θα εισέλθει σε κατοικία Εβραίου και συλληφθεί να κλέβει».

Όλοι θεώρησαν πως θα γίνει ότι και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Όσοι πάνε εκεί προφανώς στη συνέχεια θα οδηγηθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Όταν συγκεντρώθηκαν, οι Ναζί τους οδήγησαν στο φαράγγι του Μπάμπι Γιαρ. Μόλις έφθαναν, οι τρομαγμένοι άνθρωποι διατάσσονταν να γδυθούν και να στοιβάξουν τα ρούχα και τα υπάρχοντά τους και, στη συνέχεια, σε ομάδες των 10 ατόμων, οδηγούνταν στην άκρη της χαράδρας, όπου τους περίμεναν τα πολυβόλα. Γύρω περιπολούσαν ομάδες των SS και της ουκρανικής αστυνομίας. Για ένα 48ωρο η «χαράδρα της γιαγιάς» (όπως είναι στα ελληνικά) γέμισε με πτώματα, αίματα και κάλυκες. Σκηνές πόνου, φρίκης, πανικού. Μια πραγματική κόλαση.

Το δεύτερο μέρος της ανθρωποσφαγής

Η σφαγή ξεκίνησε μια ημέρα σαν σήμερα και ολοκληρώθηκε την επόμενη. Σύμφωνα με την αναφορά του τοπικού τμήματος των SS προς την κεντρική διοίκηση στο Βερολίνο, 33.771 Εβραίοι εκτελέστηκαν εκείνο το 48ωρο. Η λύσσα και η δίψα για αίμα, ωστόσο, των Ναζί εγκληματιών δεν σταμάτησε εκεί. Η «χαράδρα της γιαγιάς» συνέχισε για όλη τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής να γεμίζει με πτώματα. Υπολογίζεται πως εκτός από τους περίπου 34.000 Εβραίους που εκτελέστηκαν μέσα σε εκείνο το φρικτό 48ωρο, άλλοι 60.000 ομοεθνείς τους, αλλά και ρομά, αντιστασιακοί και αιχμάλωτοι των Ναζί, εκτελέστηκαν στο ίδιο σημείο!

Όταν άρχισε να φαίνεται πως η Γερμανία θα χάσει τον πόλεμο και οι ναζιστικές ορδές είχαν ξεκινήσει να σχεδιάζουν το πώς θα εγκαταλείψουν τις κατεκτημένες περιοχές και κυρίως πώς θα καλύψουν τα εγκλήματα που είχαν διαπράξει ο Πάουλ Μπλόμπελ γύρισε (το 1943) στο Κίεβο και με εργάτες (ανάμεσα τους και Εβραίοι) ξέθαψε τα πτώματα και τα έκαψε! Σύμφωνα με μαρτυρίες επί έξι εβδομάδες ξέθαβαν και έκαιγαν. Ο Μπλόμπελ έπρεπε να φύγει γρήγορα στην Πολωνία όπου επιτηρούσε στα στρατόπεδα συγκέντρωσης την εξόντωση εκατομμυρίων Εβραίων στους θαλάμους αερίων.

Μετά την παράδοση των γερμανικών δυνάμεων συνελήφθη και δικάστηκε. Του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για τον θάνατο 59.018 ανθρώπων! Καταδικάστηκε σε θάνατο από το αμερικανικό στρατιωτικό δικαστήριο της Νυρεμβέργης στη δίκη του Einsatzgruppen και κρεμάστηκε στις φυλακές Landsberg  λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 7ης Ιουνίου 1951. Ο έτερος υπεύθυνος της σφαγής Στρατηγός Φρίντριχ Γιέκελν συνελήφθη από τους Σοβιετικούς και αφού προσήχθη σε δίκη εκτελέστηκε στη Ρίγα της Λετονίας στις 3 Φεβρουαρίου 1946.

Η σφαγή στο Μπάμπι Γιάρ ενέπνευσε τον σπουδαίο Ουκρανό ποιητή Γιεβγένι Γεφτουσένκο να γράψει ένα ποίημα με τον τίτλο «Μπάμπι Γιάρ». Το μελοποίησε ο μεγάλος Ρώσος συνθέτης Ντμίτρι Σοστακόβιτς και το ενέταξε στη «Συμφωνία αρ. 13», που φέρει τον υπότιτλο «Μπάμπι Γιάρ». Το 1976 ανεγέρθηκε μνημείο για να θυμίζει τις ωμότητες που διαπράχθηκαν στο Μπάμπι Γιαρ. Για πολιτικούς λόγους αρχικά δεν αναφέρονταν ως εκτελεσθέντες Εβραίοι, η «παράλειψη» όμως αυτή επανορθώθηκε δεκαπέντε χρόνια αργότερα με την ανέγερση νέου μνημείου, το οποίο υπέστη υλικές ζημιές κατά τους πρόσφατους ρωσικούς βομβαρδισμούς.