Αλκοόλ, ναρκωτικά και Kids Wallet: Έχει ελπίδες επιτυχίας η απαγόρευση στο διαδίκτυο;

Στο «συρτάκι» των χωρών που βιάζονται να υιοθετήσουν μέτρα ανάλογα της Αυστραλιανής κυβέρνησης για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα social media προστέθηκε και η Ελλάδα, με το αμφιλεγόμενο μέτρο του Kids Wallet.

Η εφαρμογή, που θα εγκαθίσταται με γονική μέριμνα, μεταξύ άλλων θα επιτρέπει την αυτόματη πιστοποίηση της ηλικίας του χρήστη, ενώ το νομικό πλαίσιο περιλαμβάνει και άλλα εργαλεία, όπως η ιστοσελίδα parco.gov.gr, με οδηγίες για τους γονικούς ελέγχους που διαθέτουν οι περισσότερες φορητές συσκευές.

Εν αναμονή όμως αυτών των μέτρων, προκύπτει το εύλογο ερώτημα της πρακτικότητας, καθώς η κατά πολύ σκληρότερη εφαρμογή τους στην Αυστραλία παράγει ήδη έναν τεταμένο διάλογο για την αποτελεσματικότητα τέτοιων απαγορεύσεων.

Kids Wallet μέχρι ποταπαγόρευση: Μία ιστορική αναδρομή

Πολύ απλά, όπως αναφέρουν και πολλαπλά μέσα, το μέλλον τέτοιων μέτρων δεν προδιαγράφεται αισιόδοξο, αν συγκριθεί με παρόμοιες ιστορικά οριζόντιες απαγορεύσεις που δεν έλαβαν υπόψιν τη ρίζα του προβλήματος.

Όπως ανατρέχει το BBC, μία περιβόητη τέτοια περίπτωση είναι η περίοδος της ποταπαγόρευσης στις ΗΠΑ όταν, ομολογουμένως, είχε καταστεί επιτακτικός ο περιορισμός του αλκοολισμού, που έβλαπτε άμεσα τους άνδρες, με έμμεσα αλλά εξίσου υποφέροντα θύματα, τις γυναίκες και τα παιδιά τους.

Υπήρχαν αρκετές ομάδες που ήθελαν να απαγορευτεί το αλκοόλ από την αμερικανική κοινωνία, με κυριότερες:

• Κοινωνικές οργανώσεις που ανησυχούσαν για τον αντίκτυπο του αλκοολισμού, του εγκλήματος, της βίας και της ενδοοικογενειακής κακοποίησης
• Θρησκευτικές οργανώσεις όπως η Woman's Christian Temperance Union που αντιτάχθηκαν στο αλκοόλ για θρησκευτικούς και ηθικούς λόγους
• Πλήθος επιχειρηματιών που πίστευαν ότι το αλκοόλ μείωνε την αποτελεσματικότητα των εργαζομένων τους
• Η Anti-Saloon League, η οποία ήταν η πιο επιτυχημένη ομάδα που οργανώθηκε πολιτικά για να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση 

Ο Πρόεδρος Χέρμπερτ Χούβερ αποκάλεσε την Ποταπαγόρευση «το Ευγενές Πείραμα». Οι υποστηρικτές του πίστευαν ότι τα προβλήματα στην κοινωνία που προκαλούνται από το αλκοόλ θα μπορούσαν να λυθούν με κυβερνητικό παρεμβατισμό.

Το κύριο πρόβλημα; Η ποταπαγόρευση ήταν σοβαρά αντιδημοφιλής. Το αλκοόλ δεν ήταν παρά ελιξίριο για βαθύτερα κοινωνικά προβλήματα που οδηγούσαν τον κόσμο στη λήθη της μέθης.

Πολλοί παραβάτες έμεναν ατιμώρητοι. Ήταν πολύ δύσκολο να αποτραπεί το λαθρεμπόριο αλκοόλ στην Αμερική, καθώς η χώρα έχει απέραντα σύνορα. Πολλοί Αμερικανοί δεν υποστήριξαν την ποτοαπαγόρευση και εξακολουθούσαν να πίνουν κρυφά στο σπίτι.

Ωστόσο, το σοβαρότερο πρόβλημα ήταν η ανάπτυξη του οργανωμένου εγκλήματος. Ο περιορισμός μίας νόμιμης αγοράς, νομοτελειακά, δεν αφανίζει το αντικείμενό της, παρά το σπρώχνει στο σκοτεινό υπογάστριο της κοινωνίας, τη «μαύρη αγορά».

Πιο σημαντικά, μία τέτοια αγορά, δρώντας εκτός νομοθετικού πλαισίου, μπορούσε να παρακάμπτει ακόμα και τις ελάχιστες δικλείδες προστασίας του καταναλωτικού κοινού, διαθέτοντας ακατάλληλα και επικίνδυνα προϊόντα. 

Ακόμα και σήμερα, το βαρύ «σπιτικό» απόσταγμα για το οποίο είναι γνωστές οι κεντροδυτικές Πολιτείες, το γνωστό «Moonshine», φέρει στη γεύση, τον φτωχό ποιοτικό του έλεγχο, και την μεγάλη του περιεκτικότητα τις παρατυπίες εκείνων των ημερών, που έληξαν άδοξα το 1933, με την απόσυρση του νόμου.

Το παράδειγμα του «πολέμου στα ναρκωτικά»

Η δεύτερη επιδημία που αντηχεί μέχρι σήμερα τις ΗΠΑ είναι αναμφίβολα οι ναρκωτικές ουσίες. Αλλά ειρωνικά, μερικές από τις πιο προβληματικές ξεκίνησαν ως εγκεκριμένα σκευάσματα, και κατέληξαν στη μαύρη αγορά μετά την απόσυρσή τους (ηρωίνη, κοκαΐνη, μεθαμφεταμίνη).

Όπως αναφέρει το ινστιτούτο Cato, ο «Πόλεμος κατά των Ναρκωτικών», που ξεκίνησε υπό τον Πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον, συνεχίζει, σε αντίθεση με την ποταπαγόρευση, να επηρεάζει δυσανάλογα συνιστώσες της αμερικανικής κοινωνίας.

Το 1980, για παράδειγμα, 580.900 άτομα συνελήφθησαν με κατηγορίες που σχετίζονται με ναρκωτικά στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μέχρι το 2014, ο αριθμός αυτός είχε αυξηθεί σε 1.561.231. Περισσότερες από 700.000 από αυτές τις συλλήψεις το 2014 σχετίζονταν με τη μαριχουάνα, που με τη σειρά της βρίσκεται συχνότερα στην κατοχή φτωχότερων ατόμων, που ανήκουν σε φυλετικές μειονότητες.

Περίπου 50.000 με 60.000 φοιτητές στερούνται οικονομικού επιδόματος κάθε χρόνο, λόγω παλαιότερων καταδικαστικών αποφάσεων για ναρκωτικά, πολλές φορές απλά για προσωπική κατοχή και χρήση.

Οι μαύροι και οι Ισπανόφωνοι Αμερικανοί είναι πολύ πιο πιθανό να συλληφθούν για σχετικά εγκλήματα, σε σύγκριση με τους λευκούς, παρόλο που οι ομάδες τους χρησιμοποιούν και πωλούν ναρκωτικά σε παρόμοια ποσοστά.

Το νομισματικό κόστος της εσωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ για τα ναρκωτικά είναι εξίσου αξιοσημείωτο. Από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος κατά των ναρκωτικών πριν από περισσότερα από 40 χρόνια, η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει ξοδέψει περισσότερα από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε πολιτικές απαγόρευσης.

Σε υγειονομικό επίπεδο, ο αντίκτυπος της απαγόρευσης ουσιών έχει βρεθεί να φέρει ανάλογα ρίσκα με αυτή του αλκοόλ, καθώς η παράνομη διακίνηση έχει ως αποτέλεσμα:

• ελλιπή ενημερότητα των χρηστών σχετικά με τα περιεχόμενα και τη δράση των ουσιών
• κυκλοφορία ουσιών χαμηλότερης ποιότητας, με υψηλότερα ποσοστά νοθείας, με πολύ πιο επικίνδυνες ενώσεις
• μείωση της πιθανότητας ο χρήστης να αναφέρει βλαπτικά σκευάσματα, λόγω του φόβου της δίωξης
• αύξηση της δραστικότητας και συνεπώς της εθιστικότητας των ουσιών, καθώς οι διακινητές επιδιώκουν αύξηση του λόγου κέρδους τους
• οικονομικής εξάντληση των χρηστών
• στροφή ατόμων προς τη μαύρη αγορά και επικίνδυνα σκευάσματα, ελλείψει οικονομικών εναλλακτικών στη αγορά φαρμάκων

Διαδίκτυο και αστυνόμευση: Δύο ασύμβατες έννοιες

Επιστρέφοντας στο Αυστραλιανό «μοντέλο» και το Kids Wallet, φαίνεται πως η απαγόρευση της πρόσβασης στο διαδίκτυο μαστίζεται από προβλήματα που έχουν παρατηρηθεί στις ανάλογες ιστορικές καμπάνιες, όπως αναλύει το Anadolu Ajansi:

Ελλιπή μέσα περιορισμού: Η αστυνόμευση της διαδικτυακής δραστηριότητας και οριζόμενης εγκληματικότητας είναι έτι δυσκολότερη από τον περιορισμό της δημόσιας συμπεριφοράς

Χαμηλή δημοτικότητα στην ομάδα «στόχο»: Δεν είναι απρόοπτο πως τέτοιες πολιτικές δεν βρίσκουν έρεισμα στους περισσότερους νέους, για τους οποίους τα μέσα αποτελούν τόπους κοινωνικοποίησης και κοινωνικής «ύπαρξης».

Δευτερογενής αντίκτυπος: Θέλοντας να «προστατέψει» τα παιδιά από τα social media, ένα μέτρο που τα αποξενώνει πλήρως από έναν χώρο, στον οποίο μοιραία θα βρεθούν μεγαλώνοντας, μειώνει και το επίπεδο εξοικείωσης με αυτά τα μέσα και εμποδίζει την ανάπτυξη «στρατηγικών» διαχείρισής τους.

Κίνδυνος για τα βασικά δικαιώματα: Μία ακόμα ανησυχία, είναι πως η δυσκολία εφαρμογής του ελέγχου ταυτότητας θα οδηγήσει σε αυστηρότερα μέτρα κοινωνικού ελέγχου, με πιστοποιήσεις που θα απαιτούν ολοένα και πιο ευαίσθητα στοιχεία του ατόμου, όπως ο αριθμός ταυτότητας ή κοινωνικής ασφάλισης.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.