Την περασμένη Τετάρτη (25/3) ο πρόεδρος της Γκάνας Τζον Μαχάμα, κάλεσε τον κόσμο να επικυρώσει ένα ιστορικό ψήφισμα. Ήταν το ψήφισμα για την αναγνώριση της διατλαντικής δουλείας ως το «σοβαρότερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» το οποίο και υιοθέτησαν τα Ηνωμένα Έθνη μετά από 123 ψήφους υπέρ.
Η είδηση της ψήφισής του, έκανε τον γύρο του κόσμου για αυτόν ακριβώς τον λόγο. Οι λεπτομέρειες της καταμέτρησης των ψήφων, αποκαλύπτουν έναν κόσμο που εξακολουθεί να είναι βαθιά διχασμένος σχετικά με τη διατλαντική δουλεία.
Το ψήφισμα - ορόσημο όπως χαρακτηρίστηκε από τα διεθνή μέσα, υπογραμμίστηκε ως απαραίτητο, καθώς οι συνέπειες της δουλείας, η οποία οδήγησε στην απαγωγή και πώληση τουλάχιστον 12,5 εκατομμυρίων Αφρικανών μεταξύ του 15ου και του 19ου αιώνα, επιμένουν και εξακολουθούν να υφίστανται μέχρι σήμερα.
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε το ψήφισμα με 123 θετικές ψήφους, ενώ 3 ήταν οι χώρες που ήταν κατά και 52 απείχαν από τη ψηφοφορία. Οι τρεις χώρες που το καταψήφισαν ήταν οι ΗΠΑ, Ισραήλ και Αργεντινή.
Να σημειωθεί πως σήμερα, η Ολλανδία παραμένει η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που έχει ζητήσει επίσημα συγγνώμη για τον ρόλο της στη δουλεία.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αποχή της από το ψήφισμα
Τόσο η ΕΕ όσο και οι ΗΠΑ εξέφρασαν ανησυχίες ότι το ψήφισμα θα μπορούσε να υπονοεί μια ιεράρχηση μεταξύ των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, αντιμετωπίζοντας ορισμένα ως πιο σοβαρά από άλλα, παρόλο που ο πρέσβης της Γκάνας Samuel Yao Kumah δήλωσε πριν τη ψηφοφορία ότι το ψήφισμα δεν επιχειρεί να δημιουργήσει μια νομική ιεραρχία εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας
Στις αποχές περιλαμβάνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση ( Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ελλάδα, Κύπρος) όπως επίσης και η Μεγάλη Βρετανία. Η εκπρόσωπος της ΕΕ, Γαβριέλλα Μιχαηλίδου, δήλωσε ότι η Ένωση θα είχε υποστηρίξει ένα ψήφισμα που θα τόνιζε την κλίμακα της φρικαλεότητας, αλλά έθεσε επίσης και νομικές ανησυχίες, όπως η αναδρομική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
Παράλληλα, ο Αμερικανός εκπρόσωπος Νταν Νεγκρέα δήλωσε ότι η χώρα του αντιτίθεται στην «κυνική χρήση των ιστορικών αδικιών ως μοχλός για την ανακατανομή των σύγχρονων πόρων σε ανθρώπους και έθνη που έχουν μακρινή συγγένεια με τα ιστορικά θύματα».
Το ψήφισμα της Γκάνας βασίστηκε στη Διακήρυξη της Αμπούτζα του 1993 (Η πρώτη Διάσκεψη για τις Αποζημιώσεις στην Αμπούζα της Νιγηρίας) και στη Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης του Ντέρμπαν (Σε αυτήν, η διατλαντική δουλεία αναγνωρίστηκε ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας).
*Αξίζει να αφιερώσετε λίγο χρόνο για να δείτε το πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ της DW για το πώς το εμπόριο ζάχαρης αποτέλεσε κινητήρια δύναμη τόσο της αποικιοκρατίας όσο και της υποδούλωσης εκατομμύρια Αφρικανών*
Η διατλαντική δουλεία δεν ήταν ένα μεμονωμένο ιστορικό γεγονός. Μεταξύ του 15ου και του 19ου αιώνα, πάνω από 12 εκατομμύρια Αφρικανοί εκδιώχθηκαν βίαια από τις πατρίδες τους. Ήταν ένα μαζικό, οργανωμένο σύστημα που άφησε τις αφρικανικές κοινωνίες αντιμέτωπες με μακροχρόνιες δημογραφικές, πολιτικές και οικονομικές αναταραχές.
Η κατάργηση της δουλείας δεν συνέβη ταυτόχρονα σε όλο τον κόσμο· συνέβη σταδιακά κατά τον 19ο αιώνα. Σε επίπεδο διεθνούς δικαίου πάντως, κηρύχθηκε παράνομη από την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα το 1948. Παρά τις νομικές καταργήσεις όμως, μορφές καταναγκαστικής εργασίας εξακολουθούν να υφίστανται σε ορισμένα μέρη του κόσμου.
Για τη σύγχρονη Αφρική, η αναγνώριση που φέρει το ψήφισμα, έχει ουσιώδεις επιπτώσεις. Οι συνέπειες της διατλαντικής δουλείας είναι ακόμη εμφανείς όπως λ.χ. σε θέματα εξωτερικής εξάρτησης και άνισης ενσωμάτωσης στις παγκόσμιες αγορές. Μια επίσημη αναγνώριση όπως αυτή από τα Ηνωμένα Έθνη ενισχύει τη βάση για αξιώσεις για επανορθωτική δικαιοσύνη.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
