Η Κούβα έχει εισέλθει σε περίοδο απόλυτης αβεβαιότητας, με τις πιέσεις των ΗΠΑ να έχουν γίνει πλέον ασφυκτικές. Οι κάτοικοι βιώνουν τις δυσκολότερες, οικονομικά, στιγμές των τελευταίων δεκαετιών αν όχι όλης τους της ζωής.
Η εισβολή των αμερικανικών δυνάμεων στη Βενεζουέλα και οι απειλές στους άλλους περιφερειακούς συμμάχους για ενισχυμένους δασμούς εάν βοηθήσουν την Αβάνα, έχει αποστραγγίσει την κουβανέζικη οικονομία, που βλέπει το εναπομείναν πετρέλαιό της να στερεύει.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ θέλει να αναγκάσει - με στυγνή πυγμή - την Κούβα να προχωρήσει σε πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, που εκείνος θεωρεί απαραίτητες.
Πόσο θα αντέξει η Κούβα
Μέχρι και τον Ιανουάριο, το Μεξικό ήταν ο κύριος προμηθευτής πετρελαίου της Κούβας με σχεδόν 44% των εισαγωγών. Επόμενος, η Βενεζουέλα με 33% και ακολουθούσε η Ρωσία με 10% και η Αλγερία σε μικρότερο βαθμό.
Σύμφωνα με την Kpler, εταιρεία δεδομένων που επικαλείται για Al Jazeera, στις 30 Ιανουαρίου το νησί είχε πετρέλαιο επαρκές για 15-20 μέρες - με βάση τα τότε επίπεδα αναγκών.
Απαιτούνται περί τα 100.000 βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα, για να εξυπηρετηθούν όλες οι πτυχές της ζωής.
Μπροστά στην ολοένα και επιτεινόμενη κρίση, ο Κουβανός πρόεδρος, Μιγκέλ Ντίας Κανέλ, κάλεσε τον λαό του να «αντισταθεί δημιουργικά» και να υιοθετήσει μία πολεμική νοοτροπία ζωής.
«Θα τρώμε ό,τι μπορούμε να παράγουμε. Εάν υπάρχουν λιγότερα καύσιμα, η τροφή δεν θα μπορεί να μεταφερθεί από τη μία περιφέρεια στην άλλη».
Αλλά, η παραγωγή είναι ισχνή. Φρούτα και λαχανικά φτάνουν όλο και πιο δύσκολα στην πρωτεύουσα, από την επαρχία.
«Πληρώνουμε δύο και τρεις φορές περισσότερο για τις ανατροφοδοσίες, για να είναι ευχαριστημένος ο κόσμος» σημείωσε μία πωλήτρια, που θέλησε να τηρήσει την ανωνυμία της. «Δεν υπάρχει φαγητό. Ο αντίκτυπος θα είναι τρομερός. Δεν θα έχουμε τίποτα».
Η ζωή έχει σταματήσει στον χρόνο
Και καθώς η κρίση βαθαίνει, η ζωή στο νησί των 10 εκατομμυρίων κατοίκων φαίνεται σαν να «παγώνει» στον χρόνο.
Τα σχολεία έχουν σταματήσει τα μαθήματα για να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας, τα σχεδόν άδεια ξενοδοχεία καταρρέουν και οι διεθνείς πτήσεις από Ρωσία και Καναδά έχουν σταματήσει καθώς δεν υπάρχουν αρκετά καύσιμα για να πραγματοποιηθούν διεθνή δρομολόγια.
Ακυρώθηκε το ετήσιο φεστιβάλ πούρων Αβάνας, το οποίο αποφέρει έσοδα εκατομμυρίων δολαρίων, και η επιχείρηση εξορύξεων Sherritt International έχει παύσει τις εργασίες της λόγω έλλειψης πετρελαίου.
Πολλά κρατικά νοσοκομεία έχουν μειώσει τις διαθέσιμες υπηρεσίες και τα απορριμματοφόρα έχουν ακινητοποιηθεί, γεγονός που έχει γεμίσει τις γειτονιές με βουνά σκουπιδιών.
Η κυβέρνηση έχει ζητήσει από τους οδηγούς να χρησιμοποιούν ένα app για να κλείνουν ραντεβού με πρατήρια για την ανατροφοδότηση των οχημάτων τους, ώστε να αποφεύγονται οι περιττές καύσεις πετρελαίου.
Η τιμή φτάνει στα 1,3 δολάρια το λίτρο, ενώ η τιμή στη μαύρη αγορά αγγίζει τα 6 δολάρια. Για να γίνει αντιληπτό πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση πρέπει να αναφερθεί πως οι δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν μισθό λιγότερα από 20 δολάρια τον μήνα, υπό τις τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες μεταξύ πέσο και αμερικανικού δολαρίου.
Σε κάθε δρομάκι, κύριο θέμα συζήτησης είναι ο χρόνος και η διάρκεια των διακοπών ρεύματος. Τη νύχτα, στην Αβάνα, τα αστέρια είναι συχνά η μόνη πηγή φωτός στο απόλυτο σκοτάδι.
Η μετανάστευση μοιάζει πολύ γοητευτική λύση για όσους πασχίζουν να ανταπεξέλθουν στην καθημερινότητα.
Μακρινή ανάμνηση η συμφιλίωση του 2015
Η εικόνα αυτή δεν θυμίζει σε τίποτα το 2015, χρονιά που είχε γίνει ουσιαστική προσπάθεια αναδόμησης των διπλωματικών σχέσεων, υπό την προεδρία του Μπαράκ Ομπάμα.
Ο Μάντι Προύνα νοσταλγεί την περίοδο αυτή. Αμερικανοί τουρίστες συνέρρεαν στο νησί και ο ίδιος, οδηγός στο επάγγελμα, είχε εξυπηρετήσει μέχρι και celebrity, όπως ο Γουίλ Σμιθ, η Ριάνα και η Κιμ Καρντάσιαν. Επισκέπτονταν την Κούβα και επιθυμούσαν να βιώσουν μία παραδοσιακή ξενάγηση με το όχημά του.
Η Chevrolet του ήταν ένα από τα τρία vintage αμερικανικά αυτοκίνητα που βρέθηκαν στο φόντο της τελετής έπαρσης της σημαίας στην αμερικανική πρεσβεία στην Αβάνα, η οποία σηματοδότησε την επίσημη αποκατάσταση των δεσμών μεταξύ των δύο χωρών, μετά από δεκαετίες πικρής εχθρότητας.
«Όλα τα κοινωνικά στρώματα επωφελήθηκαν» είπε στο CNN ο Κουβανός επαγγελματίας, αναφερόμενος στο σύντομο αυτό διάλλειμα φιλίας. «Έβλεπες ανθρώπους να βάφουν τα σπίτια τους, να ανοίγουν νέες επιχειρήσεις. Για μένα ήταν φανταστικό. Ήταν η καλύτερη εποχή για τον τουρισμό στην Κούβα».
Σήμερα, όμως, όχι μόνο δεν υπάρχουν τουρίστες, αλλά τα νοικοκυριά παλεύουν για να ικανοποιήσουν βασικές ανάγκες.
«Χρειάζομαι καύσιμα για να μπορέσω να εργαστώ, χρειάζομαι τουρίστες για να δουλέψω» διαμαρτυρήθηκε και δήλωσε πως σκέφτεται σοβαρά να μεταναστεύσει στην Ισπανία με την οικογένειά του για ένα καλύτερο μέλλον.
Ο Τραμπ στέλνει τον Ρούμπιο για συζητήσεις (αλλά αυτός έχει μόνο έναν στόχο)
Η κυβέρνηση του Τραμπ έχει δηλώσει πως η Κούβα πρέπει να «ανοίξει» την οικονομία της, πριν καταρρεύσει ολοκληρωτικά.
«Δεν υπάρχει πετρέλαιο, χρήματα, δεν υπάρχει τίποτα» είπε ο Τραμπ προ ημερών και έκανε λόγο για επαφές του υπουργού Εξωτερικών του Μάρκο Ρούμπιο με την κομμουνιστική κυβέρνηση.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Κουβανός στην καταγωγή, είναι γνωστός αντιπαθών της τοπικής κυβέρνησης και στο παρελθόν έχει δηλώσει πως η μόνη διαπραγμάτευση που μπορεί να κάνει μαζί της, είναι για το πότε θα παραιτηθεί.
«Πρόκειται για καθεστώς που έχει επιβιώσει λόγω των επιδοτήσεων. Αρχικά από την Σοβιετική Ένωση και μετά από τον πρώην πρόεδρο της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες» είχε πει σε παλαιότερη τοποθέτησή του. «Για πρώτη φορά, δεν έρχονται χρήματα από κανέναν».
Η ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ κάλεσε την κυβέρνηση να τηρήσει την ίδια γραμμή. «Τέλος στον τουρισμό, τέλος στα εμβάσματα, τέλος στους μηχανισμούς που συνεχίζουν να χρηματοδοτούν και να συντηρούν τη δικτατορία».
Και παρότι παραδέχθηκε πως κανείς δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος μπροστά στις μητέρες που πεινούν για να φάνε τα παιδιά τους, «αυτό είναι και το βίαιο δίλημμα που αντιμετωπίζουμε: να επιλυθούν τα βραχυπρόθεσμα βάσανα ή να απελευθερωθεί η Κούβα για πάντα».
Ιστορικά τεταμένες σχέσεις ΗΠΑ - Κούβας
Από την περίοδο που ο Φιντέλ Κάστρο ανέτρεψε την φιλοαμερικανική κυβέρνηση το 1959, η χώρα βρίσκεται υπό συνεχές καθεστώς κυρώσεων από τις ΗΠΑ.
Δεκαετίες μέτρων έχουν οδηγήσει την Κούβα σε πλήρη απομόνωση από την παγκόσμια αγορά και ακόμα και η εισαγωγή φαρμάκων αποτελεί μάχη.
Ο Κάστρο είχε κρατικοποιήσει αμερικανικές ιδιοκτησίες, κυρίως τον πετρελαϊκό τομέα, και η Ουάσινγκτον απάντησε με εμπορικούς περιορισμούς που σύντομα μετατράπηκαν σε πλήρες οικονομικό εμπάργκο, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Οι ΗΠΑ έκοψαν και κάθε διπλωματικό δεσμό με την Αβάνα και τρία χρόνια αργότερα, μία πυραυλική κρίση έφερε τις ΗΠΑ και την πρώην ΕΣΣΔ, σύμμαχο της Κούβας, στα πρόθυρα πυρηνικού πολέμου.
Μετά το διάλειμμα της διακυβέρνησης Ομπάμα, ο Τραμπ οδήγησε σε πλήρη επαναφορά στο παρελθόν. Κατά την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο, το 2017, ακύρωσε όλες τις συμφωνίες του προκατόχου του. Έκτοτε, οι κυρώσει έχουν ενταθεί, οδηγώντας σε μία από τις χειρότερες κρίσεις στην ιστορία της - ήδη παθούσας - Κούβας.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
