Στις 4 Νοεμβρίου 1995, ο τότε Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Yitzhak Rabin, δολοφονείται με πιστόλι τύπου Beretta 84F. Δύο σφαίρες τον πλήττουν, και λίγο αργότερα ο ίδιος αναφέρει ότι έχει τραυματιστεί, αλλά πιστεύει πως δεν είναι σοβαρά. Δέκα λεπτά μετά, μεταφέρεται στο νοσοκομείο χωρίς σφυγμό. Οι γιατροί δεν καταφέρνουν ποτέ να τον επαναφέρουν.
Τις προηγούμενες ημέρες, ο κεντροαριστερός Πρωθυπουργός δεχόταν απειλές κατά της ζωής του, λόγω της προσπάθειάς του –με τη διαμεσολάβηση και των ΗΠΑ– να προωθήσει μία δίκαιη λύση για το Μεσανατολικό. Η πρωτοβουλία του χαρακτηρίστηκε «προδοσία» από εξτρεμιστικούς ισραηλινούς κύκλους.
Ο δολοφόνος του πράγματι προερχόταν από αυτούς τους χώρους: ο Yigal Amir, ένας υπερσυντηρητικός φοιτητής, φανατικός πολέμιος οποιασδήποτε πιθανής συμφωνίας ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης. Κατά μία έννοια, ο Amir έκανε πράξη τις απειλές που εκτοξεύονταν εις βάρος του Rabin. Ένας από τους ανθρώπους που συμμετείχαν σε αυτές τις απειλές ήταν ο Itamar Ben-Gvir.
Η ακροδεξιά στην ισραηλινή εξουσία
Οι εκλογές του 2022 αποτέλεσαν καθοριστική στιγμή στην ιστορία του Ισραήλ και, φυσικά, για τον ίδιο τον Benjamin Netanyahu. Έπειτα από σύντομη πολιτική «εξορία», επέστρεψε επιδιώκοντας να ανακτήσει την πρωθυπουργία. Οι εκλογές διεξάγονται τον Νοέμβριο του 2022.
Το Likud, το κόμμα του Netanyahu, έρχεται πρώτο με περίπου 23%, ποσοστό που δεν του εξασφαλίζει αυτοδυναμία. Στην προσπάθειά του να σχηματίσει κυβέρνηση, στρέφεται προς έναν ακραίο εξτρεμιστικό συνασπισμό, προϊόν της συνεργασίας μεταξύ του Otzma Yehudit και του επίσης ακροδεξιού RZP του Bezalel Smotrich.
Ο συνασπισμός των δύο αυτών κομμάτων κατακτά την τρίτη θέση στην Knesset, με 14 έδρες. Η ακροδεξιά αποκτά πλέον ρυθμιστικό ρόλο, και ο Netanyahu δεν δυσκολεύεται να προσεγγίσει τους παλιούς του πολιτικούς αντιπάλους, παρά το γεγονός ότι λίγο καιρό πριν απέφευγε ακόμη και να φωτογραφηθεί μαζί τους.
Με οριακή διαφορά ψήφων, ο συνασπισμός του Netanyahu επικρατεί και αποκτά κοινοβουλευτική πλειοψηφία, επιστρέφοντάς τον στην εξουσία. Αυτή τη φορά, όμως, η κυβέρνησή του εξαρτάται απόλυτα από τις διαθέσεις των ακροδεξιών εταίρων του.
Το εξτρεμιστικό παρελθόν του Ben-Gvir
Ο Itamar Ben-Gvir είναι επικεφαλής του Otzma Yehudit, ενός υπερσυντηρητικού, ακροδεξιού κόμματος που στηρίζεται στις αρχές του Καχανισμού, μιας ακραίας, θεοκρατικής και ρατσιστικής ιδεολογίας που έχει απαγορευτεί στο παρελθόν από την Knesset ως αντιδημοκρατική.
Ιδεολογικός του πατέρας είναι ο ραβίνος Meir Kahane, που πίστευε ότι οι περισσότεροι Άραβες στο Ισραήλ αποτελούν εχθρούς των Εβραίων και πρότεινε ένα θεοκρατικό κράτος στο οποίο οι μη-Εβραίοι θα στερούνταν πολιτικά δικαιώματα.
Το Otzma Yehudit του Ben-Gvir αποτελεί συνέχεια του απαγορευμένου κόμματος Kach. Αν και πλέον δεν ζητά ευθέως την απέλαση όλων των μη-Εβραίων από το Ισραήλ, συνεχίζει να μιλά για ανωτερότητα της εβραϊκής φυλής. Έχει χαρακτηριστεί «εβραϊκό φασιστικό κόμμα», χαρακτηρισμό που το ίδιο το κόμμα αρνείται, όχι ιδιαίτερα πειστικά.
Ο ίδιος ο Ben-Gvir έγινε ευρύτερα γνωστός ως δικηγόρος κατηγορουμένων για εξτρεμισμό και τρομοκρατία. Επιπλέον, έχει καταδικαστεί 8 φορές για υποκίνηση σε ρατσιστική βία και υποστήριξη τρομοκρατικών οργανώσεων.
Σάλο προκάλεσε και μια εικόνα που διατηρούσε στο σαλόνι του: το πορτρέτο του Baruch Goldstein, του Αμερικανοϊσραηλινού που το 1994, ντυμένος με στρατιωτική στολή, σκότωσε 29 Παλαιστίνιους (ανάμεσά τους και παιδιά) στο Ibrahimi Mosque, τραυματίζοντας άλλους 125.
Ο Ben-Gvir θεωρείται υπεύθυνος για πολλά βίαια επεισόδια, όπως εκείνα στην περιοχή Sheikh Jarrah το 2021, μεταξύ εποίκων και Παλαιστινίων.
Η πίεση στον Netanyahu
Με την είσοδό του στην κυβέρνηση Netanyahu, ο Ben-Gvir επιχειρεί να επιβάλει τις ακροδεξιές του θέσεις. Η φρικιαστική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, του έδωσε περισσότερο πολιτικό χώρο. Πλέον, βρίσκεται στη θέση του Υπουργού Εθνικής Ασφαλείας.
Στις 18 Ιανουαρίου 2025, απειλεί με παραίτηση, όταν διαρρέει ότι ο Netanyahu συμφώνησε σε ειρηνευτικό σχέδιο τριών φάσεων για τη Γάζα – μια από τις ελάχιστες ελπιδοφόρες στιγμές των τελευταίων ετών. Πράγματι, παραιτείται την επόμενη μέρα.
Ωστόσο, επιστρέφει δύο μήνες μετά, όταν η συμφωνία κατάπαυσης πυρός καταρρέει και οι ισραηλινές δυνάμεις ξεκινούν εκ νέου βομβαρδισμούς στη Γάζα. Σε ερώτηση για την επιβολή πείνας στους Παλαιστίνιους, δηλώνει:«Δεν υπάρχει καμία πραγματική πείνα στη Γάζα. Αν πεινούσαν, θα είχαν επιστρέψει τους ομήρους σπίτι», προσθέτοντας: «Υποστηρίζω το να αφήνεις τη Χαμάς να πεινάει στη Γάζα».
Παρά την επιστροφή του, ο Ben-Gvir συνεχίζει να πιέζει την κυβέρνηση. Έφτασε στο σημείο να χαρακτηρίσει τον Netanyahu «ηθικά χρεοκοπημένο», επειδή επέτρεψε περιορισμένη ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα.
Ένας εξτρεμιστής, παράγοντας στη Μέση Ανατολή
Ο Ben-Gvir θεωρείται κομβικός παράγοντας για την πολιτική του Ισραήλ, τόσο εσωτερικά όσο και σε σχέση με τον στρατηγικό του ρόλο στη Μέση Ανατολή. Κάθε απόφαση του Netanyahu λαμβάνεται υπό τον φόβο της αποχώρησης των ακροδεξιών συμμάχων.
Στην πρώτη φάση του πολέμου, ο Netanyahu πιεζόταν εσωτερικά για μία όσο το δυνατόν σκληρότερη γραμμή κατά της Γάζας και εξωτερικά από τη διεθνή κοινότητα – κυρίως τη Δύση – που ζητούσε τερματισμό των εχθροπραξιών.
Αυτή η ισορροπία ανετράπη μετά την εκλογή του Donald Trump, ο οποίος ευθυγραμμίστηκε απόλυτα με την πολιτική του Ισραήλ. Πλέον, ο Netanyahu έχει έναν πανίσχυρο σύμμαχο (τις ΗΠΑ) και ουσιαστική αντιπολίτευση μόνο από την εγχώρια ακροδεξιά.
Έτσι, φαίνεται ότι σε μεγάλο βαθμό, η μοίρα του παλαιστινιακού λαού εξαρτάται από τις διαθέσεις ενός ανθρώπου που έχει καταδικαστεί 8 φορές για προτροπή σε ρατσιστική βία. Και το πιο ανησυχητικό: ο ίδιος ο Ben-Gvir βρίσκεται συχνά στο στόχαστρο του έτερου ακροδεξιού συμμάχου του, του Bezalel Smotrich.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
