Μπαίνεις στην Αγιά Σοφιά και περιμένεις να δεις μωσαϊκά που λάμπουν, τον τεράστιο θόλο που μοιάζει να αιωρείται, την αίσθηση του ιερού. Αυτό που δεν περιμένεις είναι να βρεις… γκράφιτι.
Και μάλιστα όχι οποιοδήποτε γκράφιτι, αλλά χαραγμένο με ρουνικούς χαρακτήρες από Βίκινγκς!
Μα… τι γύρευαν οι Βίκινγκς στην Πόλη;
Τι δουλειά είχαν οι Βίκινγκς εδώ; Γιατί ένας πολεμιστής από τον Βορρά χάραξε το όνομά του σε έναν χώρο τόσο ιερό για τον βυζαντινό κόσμο; Οι απαντήσεις δεν είναι απλές. Μας οδηγούν σε εμπορικούς δρόμους που ένωναν Σκανδιναβία και Μαύρη Θάλασσα, σε διπλωματικά παιχνίδια εξουσίας και σε μια απίστευτη συνάντηση πολιτισμών.
Οι Σκανδιναβοί ταξίδεψαν με πλοία και ποτάμια, έφτασαν μέχρι την Κωνσταντινούπολη – την «Miklagard», όπως την ονόμασαν: «Η Μεγάλη Πόλη». Δεν ήταν απλοί επισκέπτες. Κάποιοι έγιναν η προσωπική φρουρά του αυτοκράτορα, η περίφημη Βαράγγεια Φρουρά.
«Halvdan ήταν εδώ»
Σε ένα κιγκλίδωμα της άνω στοάς, ένας Βάραγγος άφησε το όνομά του: «ᚼᛅᛚᚠᛏᛅᚾ» – Halvdan. Κυριολεκτικά, «Ο Halvdan ήταν εδώ». Χωρίς ημερομηνία, χωρίς τίτλους. Μόνο μια υπογραφή που άντεξε πάνω από χίλια χρόνια.
Ένα μήνυμα από το παρελθόν, σαν να σου ψιθυρίζει: «Μην ξεχνάς, κι εγώ πέρασα από εδώ».
Κι όμως, δεν ήταν μόνος. Μια δεύτερη επιγραφή, λιγότερο ορατή, αποδίδεται σε κάποιον Ári. «Ári χάραξε αυτούς τους ρούνους». Δύο απλές φράσεις, δύο σιωπηλές υπογραφές που μας ανοίγουν ένα παράθυρο σε έναν κόσμο όπου οι Βίκινγκς δεν ήταν πια μόνο πειρατές, αλλά μισθοφόροι, ταξιδιώτες, φύλακες του Βυζαντινού θρόνου.
Μιλάμε για μια σιωπηλή υπογραφή που δείχνει πώς μπλέκονται οι πολιτισμοί. Ένας Βίκινγκ σε έναν ορθόδοξο ναό. Ένα «ήμουν εδώ» που κάνει την Αγία Σοφία όχι μόνο μνημείο πίστης, αλλά και μνημείο συνάντησης κόσμων.
Φεύγοντας από την Αγία Σοφία, δεν ένιωσα ότι είχα δει μόνο μάρμαρα και μωσαϊκά. Είχα περπατήσει μέσα σε ιστορία καμμένη, σε παράδοξα που ξεπροβάλλουν απρόσμενα, σε κομμάτια Ιστορίας που ξαναγράφονται με τον πιο απλό τρόπο: μια χαρακιά πάνω στο μάρμαρο.
Ένα όνομα, ένα σύμβολο, μια σιωπηλή υπογραφή που γίνεται κομμάτι της μνήμης του κόσμου.
Και δεν ήταν μόνο οι ρουνικές επιγραφές των Βίκινγκς. Στην Αγία Σοφία σώζονται επίσης χαραγμένα σύμβολα στα ελληνικά και στα ρωμαϊκά, μικρά σημάδια που δείχνουν ότι άνθρωποι διαφορετικών εποχών και πολιτισμών θέλησαν να αφήσουν το ίχνος τους.
Άλλοτε μια λέξη, άλλοτε ένα όνομα, άλλοτε ένα θρησκευτικό σημάδι. Όλα μαζί φτιάχνουν ένα μωσαϊκό μνήμης που κάνει την Αγία Σοφία όχι μόνο μνημείο πίστης, αλλά και μνημείο ανθρώπινης παρουσίας.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
