Είναι δεδομένο πως όλοι θυμόμαστε τι κάναμε όταν ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε το περίφημο δημοψήφισμα. Κανείς, επίσης, δεν μπορεί να αρνηθεί την ιστορικότητα της στιγμής. Τα δημοψηφίσματα στην ελληνική ιστορία γίνονταν πάντα για το πολιτειακό, την επιστροφή ή όχι του μονάρχη στον θρόνο του. Το καλοκαίρι του 2015 σημειώθηκε μια τομή στον ιστορικό χρόνο και από τότε, με διάφορους τρόπους, ζούμε στην μετά του 2015 εποχή. Πώς επηρεάζει αυτό την πολιτική του σήμερα και του αύριο; Το έχουμε αφήσει πίσω μας ή κάπως μας ακολουθεί;
Για τη Νέα Δημοκρατία είναι ο μπαμπούλας
Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το πότε θα γίνουν οι εκλογές. Αυτό το προνόμιο της γνώσης το έχει μόνο ένας. Ο άτυπος προεκλογικός αγώνας όμως έχει ξεκινήσει. Στα ψιλά γράμματα της επικαιρότητας, υπάρχουν σχεδόν καθημερινά ειδήσεις που αφορούν περιοδείες και ομιλίες στελεχών της κυβερνητικής παράταξης. Είναι εύκολο να υποθέσει κανείς το βασικό προεκλογικό μοτίβο που θα έχει η Νέα Δημοκρατία: ξορκίζουμε το παρελθόν, προχωράμε στο μέλλον.
Ο πρωθυπουργός κάνει λόγο για την Ελλάδα του 2030. Είναι δεδομένο πως έχοντας απέναντί του τον Αλέξη Τσίπρα οι αναφορές για το 2015 κυριαρχούν κατά κράτος. Είναι επίσης δεδομένο πως κάθε φορά που ένα κόμμα βρίσκεται στην εξουσία για καιρό εργαλειοποιεί τα λάθη του προηγούμενου. Και κυρίως, χρησιμοποιεί ένα τόσο κλασικό δίπολο που αγγίζει τα όρια του κλισέ: σταθερότητα ή πολιτική αστάθεια. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είναι η εξαίρεση. Λίγο να δούμε τους προεκλογικούς λόγους των πρωθυπουργών από το 1974, θα διαπιστώσουμε το ίδιο.
Για τη Νέα Δημοκρατία, τα γεγονότα του 2015 είναι ο μπαμπούλας, αυτό που πρέπει πάση θυσία να θυμόμαστε. Είναι μια επένδυση στο παρελθόν και μια επένδυση στο συναίσθημα. Όλες οι αναφορές σε ένα ελπιδοφόρο μέλλον βρίσκονται σε αντιδιαστολή με ένα ζοφερό παρελθόν. Η αξιοποίηση του 2015 είναι λογικό να έχει κεντρική θέση στην προεκλογική καμπάνια της Νέας Δημοκρατίας. Υπάρχει όμως ένα ερώτημα: μπορεί να κερδίσει κανείς εκλογές μόνο με τον φόβο;
Για την ΕΛ.Α.Σ. είναι ο ελέφαντας στο προεκλογικό δωμάτιο
Υπάρχουν κάποιες βασικές διαπιστώσεις. Αν δούμε τους συνεργάτες που έχει επιλέξει ο Αλέξης Τσίπρας στο νέο του ξεκίνημα, προφανώς καταλαβαίνουμε ότι δεν θέλει να έχει σχέση με το 2015. Ένα το κρατούμενο. Αν παράλληλα εστιάσουμε και στις ομιλίες του, επίσης είναι μηδαμινές οι αναφορές σε εκείνα τα γεγονότα. Και ακόμη και όταν υπάρχουν, είναι εξαιρετικά έμμεσες, σπάνια ονοματίζονται. Δύο τα κρατούμενα.
Μπορεί κανείς να ξεφύγει από το παρελθόν του; Μπορεί να κάνει rebranding και στο παρελθόν του; Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κάνει μια δυναμική επιστροφή χωρίς να «επεξεργαστεί» το αφήγημα που αφορά το 2015. Και ακόμη και χωρίς αυτό, βρίσκεται (δημοσκοπικά) στη δεύτερη θέση. Είναι αμφίβολο όμως, με τα τρέχοντα δεδομένα, αν μπορεί να ανατρέψει την κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας. Αν δεν καταφέρει να παρουσιάσει κάτι καινοτόμο, υπάρχει ο κίνδυνος του ξαναζεσταμένου φαγητού.
Πιθανώς προσπαθεί να κάνει ένα άλμα και να ξεφύγει από όλη αυτή τη συζήτηση για το δημοψήφισμα και τις επιπτώσεις του. Το ζητούμενο εν προκειμένω είναι να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη της μεσαίας τάξης. Ακόμη και όσοι δεν κρατάνε μανιάτικο το 2015 όμως, αυτό που δύσκολα μπορούν να συγχωρήσουν είναι η πλειάδα αποτυχημένων πολιτικών που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια του Αλέξη Τσίπρα στην εξουσία. Είναι όλα θέμα αξιοπιστίας στο τέλος της μέρας. Κι εδώ λοιπόν ξορκίζουμε το παρελθόν και κοιτάμε το μέλλον. Αναμένοντας.
Είναι πίσω μας το 2015;
Η πρόσφατη προβολή του ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ, που φαίνεται πως έχει πάρει μονότερμα τη συγκεκριμένη περίοδο, έφερε ξανά στο φως αυτές τις «πληγές». Το ντοκιμαντέρ δεν άλλαξε κάτι ουσιαστικό στην αντίληψη των γεγονότων. Όλοι παρέμειναν στις ιδεολογικές τους θέσεις. Για τους «Μένουμε Ευρώπη», το ντοκιμαντέρ ήταν η απόδειξη πως ο Τσίπρας και η παρέα του ήταν επικίνδυνοι. Για τους ψηφοφόρους του «Όχι», ήταν η απόδειξη πως η ελληνική κυβέρνηση εκβιάστηκε και στο τέλος έκανε τις απαραίτητες επιλογές χωρίς να έχει περιθώριο ελιγμού. Σαν ένα βαρετό ποδοσφαιρικό ματς που από την αρχή ξέρουμε το αποτέλεσμα δηλαδή.
Είναι η ιστορική αλήθεια κάπου στη μέση; Οι ίσες αποστάσεις ήταν χρήσιμες την εποχή της πανδημίας, για τέτοια ζητήματα είναι μάλλον άχρηστες. Το θέμα είναι πως παντοιοτρόπως το 2015 ρίχνει εν μέρει τη σκιά του στο πολιτικό σκηνικό. Συντηρείται από μια αίσθηση φόβου και από ορισμένους που εκμεταλλεύονται αυτό το συναίσθημα χωρίς να έχουν ουσιαστικές προτάσεις για το μέλλον. Από την άλλη, η αποφυγή δεν βοηθάει κανέναν. Το ερώτημα πάντως παραμένει αναπάντητο και χρειάζεται κάποια στιγμή να το δούμε κατάματα: πόσο μας επηρεάζει το 2015;
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
