Οι ταχύτητες των ενήλικων ζωών γίνονται όλο και πιο ζαλιστικές και αν υπάρχει ένας που την πληρώνει από κάτι τέτοιο, δεν είναι άλλος από την ανάγνωση. Και δη την ανάγνωση της λογοτεχνίας. Οι άνθρωποι που αγαπούν τη λογοτεχνία, λοιπόν, προσπαθούν να τη χώσουν μέσα στην ημέρα τους σε κενούς χρόνους και σε αναμονές ή τέλος πάντων στις άδειες των χριστουγέννων και του καλοκαιριού.
Για τους περισσότερους, ούτως ή άλλως, η ανάγνωση λογοτεχνίας έχει συνδεθεί με τα μεσημέρια του καλοκαιριού στα τέλη της παιδικής ηλικίας και στις αρχές της εφηβείας. Και επειδή ελάχιστα πράγματα είναι ισχυρότερα από τη νοσταλγία, προσπαθούν αν κρατήσουν αυτή τη διαδικασία ζωντανή. Επομένως, και αυτό το καλοκαίρι είναι μία καλή ευκαίρια να πάρουμε τον χρόνο με τον εαυτό μας.
Πέδρο Πάραμο, Χουάν Ρούλφο
Ο μύθος λέει ότι ο Γκάμπριελ Γκαρσία Μάρκεζ πέτυχε αυτό το βιβλίο τελείως τυχαία, όσο περίμενε στον οδοντίατρο. Μετά το πέτυχε και ο υπόλοιπος πλανήτης.
Επειδή ζούμε το ομηρικό καλοκαίρι, το βιβλίο ουσιαστικά αφορά την περιδιάβαση του Χουάν Πρεσιάδο (ως άλλου Τηλέμαχου), σε μία πόλη φαντασμάτων στην οποία ο τύραννος ήταν ο νεκρός πατέρας του.
Ένα από τα καλύτερα δείγματα του λεγόμενου μαγικού ρεαλισμού και μία καταβύθιση στον κόσμο των νεκρών, με ψυχαναλυτικές μεταφορές για τη σχέση πατέρα και γιου, για τη μνήμη και για την απώλεια.
Αν σε άλλους πολιτισμούς ατμοσφαιρικός είναι ο χειμώνας στα κατάφυτα δάση, στην Ελλάδα (και στη Λατινική Αμερική) τα φαντάσματα είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν στο μέσο ενός μεσημεριανού καύσωνα.
100 χρόνια Μοναξιά, Γκάμπριελ Γκαρσία Μαρκέζ
Για τους ίδιους ακριβώς λόγους με το Πέδρο Πάραμο, τα “100 Χρόνια Μοναξιά” είναι από εκείνα τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας που τους ταιριάζει περισσότερο να διαβαστούν στο απόκοσμο περιβάλλον της καλοκαιρινής ζέστης. Υπήρξε και μία από τις πρώτες πραγματικά εσωτερικευμένες εμπειρίες της ζωής μου.
“Στο Μακόντο, χώρο ξεχασμένο ακόμα και από τα πουλία, εκεί όπου η στάχτη και η ζέστη είχαν γίνει τόσο ισχυρά, ώστε ήταν αδύνατο να αναπνεύσεις […] σε ένα σπίτι όπου ήταν αδύνατο να κοιμηθείς από τον ήχο των κόκκινων μυρμηγκιών, ο Αουρελιάνο και η Αμαράντα Ούρσουλα ήταν τα μόνο δύο ευτυχισμένα πλάσματα, και τα πιο χαρούμενα σε ολόκληρη τη Γη”.
Έμφυτο Ελάττωμα, Τόμας Πίντσον
Η λογοτεχνία του Πίντσον μπορεί να σε πετάξει τελείως έξω. Αν σε βάλει όμως στον κόσμο της, δεν θα θες να βγεις ποτέ. Και αν αυτό ισχύει ας πούμε για το δυσκολοκατάβλητο “Ουράνιο Τόξο της Βαρύτητας”, το “Έμφυτο Ελάττωμα” είναι κάτι τελείως διαφορετικό.
Πρόκειται για ένα βολικό page turner που μπορεί να σε κάνει να λες περήφανος ότι διάβασες Πίντσον φέτος, χωρίς να έχεις όλη του δυσκολία που έχουν τα υπόλοιπα (υπέροχα) βιβλία του. Ίσως ο μόνος Πίντσον που διαβάζεται στην παραλία.
Φαπ, Τζιμ Ντοτζ
Από εκείνα τα βιβλία που αν σου τα προτείνει κάποιος, τον εμπιστεύεσαι μετά αιωνίως. Πολύ απλά γιατί ελάχιστοι γνωρίζουν αυτή την πάρα πολύ περίεργη ιστορία που έπλασε ο Τζιμ Ντοτζ και θυμίζει μαγικό ρεαλισμό συνδυασμένο με στοιχεία της πιο θελκτικής αμερικανικής λογοτεχνίας.
Αδιανόητος συνδυασμός κυνικού χιούμορ και τρυφερότητας στην αφήγηση μίας ιστορίας που είναι αδύνατο να αποδοθεί, έστω και στο ελάχιστο, στις γραμμές ενός τέτοιου άρθρου.
Πάρανταϊς, Φερνάντα Μελτσόρ
Δεν είμαι και από τους μεγαλύτερους φαν της αστυνομικής λογοτεχνίας. Εδώ όμως έχουμε μία τελείως ανανεωτική ιστορία στο είδος από τη Μεξικανή Φερνάντα Μελτσόρ. Η Μελτσόρ γράφει μία ιστορία στην οποία διαφαίνονται βίαιες εκδοχές του μισογυνισμού και της κουλτούρας του βιασμού με ταξικό όμως πρόσημο.
Η ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα πολυτελές οικιστικό συγκρότημα και πρωταγωνιστές είναι δύο έφηβοι, απόκληροι κιόλας από την εφηβική ηλικία, ακόμα και από την οικογένειά τους. Αυτό που ξεκινάει σαν μία καλοκαιρινή ιστορία εξελίσσεται σε μία ασύλληπτη τραγωδία.
Κατά τα Α.Γ. Πάθη, Κλαρίσε Λισπεκτόρ
Δεν είναι ακριβώς το βιβλίο παραλίας. Είναι μάλλον το βιβλίο που θα σε συνοδεύσει κάποια από τις μοναχικές βραδιές του καλοκαιριού. Πρακτικά, η πλοκή αφορά την ιστορία της ευκατάστατης γλύπτριας Α.Γ. η οποία επιλέγει να συγυρίσει το σπίτι ξεκινώντας από το δωμάτιο της πρώην υπηρέτριας της.
Δεν είναι καθόλου εύκολο να γράψεις για ένα βιβλίο του οποίου ο σκοπός είναι να μιλήσει για όσα δεν λέγονται. Παρόλα αυτά είναι από αυτά που θα τα διαβάσεις και θα τα κουβαλάς επάνω σου για καιρό μετά.
Φόβος και παράνοια στο Las Vegas, Χάντερ Τόμσον
Παραισθησιογόνα γραφή που γεννάει ένα ολόκληρο είδος γραφής που χιλιάδες γραφιάδες εκεί έξω προσπαθούν να μιμηθούν ακόμα και σήμερα. Η ιστορία αφορά ένα ταξίδι ενός δημοσιογράφου και ενός δικηγόρου που έχει απλά ως αφορμή την κάλυψη ενός βαρετού event και ως αποτέλεσμα ένα χαώδες σουρεαλιστικό ταξίδι.
Βιβλίο που διαβάζεται άνετα και στην παραλία καθώς σε αρπάζει μέσα στον κόσμο του και δεν σε αφήνει να βγεις από αυτόν. Πιθανότητα δεν θα χρειαστείτε περισσότερες από 1-2 μέρες για να το τελειώσετε. Ποτέ το αμερικανικό όνειρο δεν έμοιαζε τόσο χαμένο όσο σε αυτές τις γραμμές του Χάντερ Τόμσον.
O Μεγάλος Γκάτσμπι, Σκοτ Φιτζέραλντ
Το δεύτερο από τα κλασικά βιβλία της παρούσας λίστας είναι ο Μεγάλος Γκάτσμπι ο οποίος, νομίζω, στην Ελλάδα ξαναπήρε τη θέση που του ανήκε χάρη στην ομώνυμη ταινία του 2013. Για την αμερικανική λογοτεχνία ανέκαθεν ήταν βασικός πυλώνας.
Τα αμύθητα πάρτι της πλούσιας και λευκής τάξης του Μεσοπολέμου μέσα από την αφήγηση ενός ανθρώπου που έμενε δίπλα στη βίλα του Γκάτσμπι. Όλη η αφήγηση προϋποθέτει καλοκαιρινό περιβάλλον, τόσο για να μπεις μέσα σε όσα διαβάσεις, όσο (και κυρίως) για να απολαύσεις ένα από τα καλύτερα κλεισίματα σε βιβλίο του 20ού αιώνα.
James, Πέρσιβαλ Έβερετ
Έχοντας ως βάση το αρχέτυπο της αμερικανικής λογοτεχνίας, τις περιπέτειες του Χάκλμπερι Φιν, ο Πέρσιβαλ Έβερετ ξεκίνησε με ένα πολύ υψηλό στόχο που με προβλημάτιζε πολύ πριν πάρω το βιβλίο. Όπως θα με προβλημάτιζε κάθε τι που γράφεται σήμερα με μία αγωνία να γίνει αυτόματα κλασικό.
Τελικά, όταν κλείνεις και την τελευταία σελίδα καταλαβαίνεις ακριβώς γιατί αυτό το βιβλίο έχει πάρει τόσο πολλά βραβεία.
Δον Κιχώτης, Μιγκέλ Θερβάντες
Συνεχίζοντας σε βιβλία που ακολουθούν το λογοτεχνικό μοτίβο του αγαθού ήρωα. Ο Δον Κιχώτης δεν έπεσε στα χέρια μου στην εφηβεία. Για την ακρίβεια, έπεσε στα χέρια μου μετά τα 30, μέσα σε ένα εσωτερικό άγχος να καλύψω κενά που δεν είχα καλύψει από μικρότερος (τον “Φύλακα στη Σίκαλη” τον διάβασα στα 27).
Το βιβλίο, παρότι γραμμένο πάνω από 400 χρόνια πριν, μοιάζει πολύ ζωντανό και σήμερα. Όχι βέβαια γιατί ο Μιγκέλ Θερβάντες είχε κάποια μαγική μπάλα στην οποία έβλεπε τι θα διαβάζουν οι άνθρωποι το 2026. Πιθανότατα όμως γιατί το βιβλίο αυτό είναι τόσο σημαντικό για την ευρωπαϊκή λογοτεχνία, ώστε να μοιάζει ότι γράφτηκε χθες.
Διαβάζεται καλύτερα καλοκαίρι γιατί μάλλον είναι κάτι που θα έπρεπε να διαβάσω στην εφηβεία μου, στους 3 απέραντους μήνες που χώριζαν το τελευταίο από το πρώτο κουδούνι της χρονιάς.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
