Ο Χάρλαν Κόμπεν δεν είναι απλώς ένας επιτυχημένος συγγραφέας, που βρήκε ένα δεύτερο πεδίο δόξας στη μικρή οθόνη. Είναι ο δημιουργός ενός ολόκληρου τηλεοπτικού σύμπαντος, όπου συνηθισμένοι άνθρωποι μπλέκονται σε εξαιρετικά ασυνήθιστες καταστάσεις, με αποτέλεσμα να μένουν για εβδομάδες στα ΤΟΡ 10 του Netflix. Είναι ο χαμηλών τόνων Αμερικανός συγγραφέας, που βρίσκεται πίσω από τηλεοπτικά μυστήρια ευρείας παγκόσμιας κατανάλωσης, τα οποία συνδυάζουν το έγκλημα, τα οικογενειακά τραύματα και τα βαθιά κρυμμένα μυστικά των φαινομενικά γαλήνιων προαστίων με τόσες πολλές ανατροπές, που κάνουν το binge watching αυτονόητο.
Οι σειρές, που φέρουν την υπογραφή του στο Netflix, κινούνται στα όρια της μεγάλης επιτυχίας μέχρι της κορυφαίας επιτυχίας της χρονιάς (π.χ. το “Fool me once” ήταν ταυτόχρονα Νούμερο 1 σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία και στο ΤΟΡ 10 σε πάνω από 90 χώρες). Όποια γλώσσα κι αν μιλούν (έχουν μεταφερθεί σε αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, πολωνικά), κερδίζουν συστηματικά θέση στις πιο δημοφιλείς παραγωγές της πλατφόρμας, χωρίς καν να διεκδικούν τον τίτλο της σπουδαίας τηλεόρασης, αλλά κάτι ίσως πιο δύσκολο: το προνόμιο της συνήθειας.
Συνώνυμες της αποκαλούμενης “comfort tv”, δεν απαιτούν, δεν προβληματίζουν, ούτε απειλούν. Απλώς βλέπονται μονορούφι. Σε κρατούν ξύπνιο τις κρύες νύχτες και δεν έχεις καμία υποχρέωση να τις θυμάσαι το επόμενο πρωί.
Υπερβολικές ανατροπές -που τις ευχαριστιέσαι
Ο πολυγραφότατος μετρ του σύγχρονου μυστηρίου έχει γράψει 36 μυθιστορήματα και τα 12 από αυτά έχουν ήδη γίνει σειρές στο Netflix -από τον ίδιο- στο πλαίσιο μιας 9ετούς συμφωνίας για τη μεταφορά 14 βιβλίων (Safe, The stranger, The Woods, The innocent, Gone for good, Stay close, Hold Tight, Fool me once, Missing you, Just one look, Atrapados και πλέον πρόσφατο το Run away, που είναι σταθερά εγκατεστημένο στις κορυφαίες θέσεις και του ελληνικού ΤΟΡ 10 σε έναν πολύ ανταγωνιστικό μήνα).
Οι πλοκές τους, που συνήθως εξελίσσονται στα φιλήσυχα προάστια, ξεκινούν από μια δολοφονία ή μια εξαφάνιση, που διαταράσσει την ηρεμία της τοπικής κοινωνίας και γίνεται αντικείμενο έρευνας από ύποπτους έως διεφθαρμένους αστυνομικούς. Ακραία μυστικά του παρελθόντος έρχονται στο φως κι ύστερα από σοκαριστικές δολοφονίες ακόμα και βασικών ηρώων και καταιγιστικές ανατροπές καταλήγουμε στη μεγάλη τελική ανατροπή που συχνά δεν ξέρεις από πού σου ήρθε -και πώς. Ξέρεις, όμως, ακόμα κι αν αποφεύγεις να το παραδεχτείς, ότι το ευχαριστήθηκες.
Όλες οι σειρές του Κόμπεν είναι πολύπλοκες και υπερβολικές -και τις έχω δει όλες. Κι όσο κι αν δεν θεωρούνται τηλεοπτική μυθοπλασία υψηλών αξιώσεων, βρίσκουν τεράστια διεθνή απήχηση. Ως μια ανακουφιστική εναλλακτική στη σοβαροφάνεια της σύγχρονης tv ή έστω ως ένοχη απόλαυση, που προσφέρει αγωνία χωρίς άγχος, δράμα χωρίς βαθιά πληγή, σκοτάδι χωρίς τρόμο -παρά τα αποτρόπαια γεγονότα που εκτυλίσσονται, το πιο τρομακτικό πράγμα είναι ενίοτε η υποκριτική.
Η μικρή κοινότητα με τα μεγάλα μυστικά
Ο 64χρονος σήμερα Χάρλαν Κόμπεν βλέπει την πραγματικότητα να ξεπερνά τα πιο τρελά του όνειρα. Τα μυθιστορήματα του, που ανταποκρίνονται πλήρως στους όρους “must read” και “page turner”, έχουν παραμείνει για εβδομάδες στις λίστες των best seller -με δεκαετή συνεχή παρουσία στο Νο 1 των New York Times, έχουν πουλήσει πάνω από 90 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως κι έχουν μεταφραστεί σε 46 γλώσσες. Ως συγγραφέας, έχει κατακτήσει πολυάριθμες διακρίσεις κι ήταν ο πρώτος που κατάφερε να κερδίσει και τα τρία βραβεία, Edgar, Shamus και Anthony Award.
Γεννημένος στα προάστια του Νιου Τζέρσεϊ παραμένει κάτοικος της περιοχής. Σήμερα ζει σε μια βικτοριανή έπαυλη με εννιά κρεβατοκάμαρες στο εύπορο Ρίτζγουντ, με την παιδίατρο σύζυγο του και τα τέσσερα παιδιά του. Μεγάλωσε, όμως, σε ένα άλλο προάστιο, της μεσαίας τάξης, το Λίβινγκστον. Στην οικογένεια “των φτωχών Εβραίων του χωριού”, με γονείς που ενθάρρυναν τη φιλοδοξία του, σε μια εποχή (‘60s), που οι αλλαγές έτρεχαν όπως οι ανατροπές στις σειρές του.
Η ζωή στο Λίβινγκστον επηρέασε και ενέπνευσε αργότερα τα βιβλία του: “Όταν μεγάλωνα σε μια φαινομενικά συνηθισμένη γειτονιά, υπήρχαν δύο παράξενες φήμες για την περιοχή. Η μία ήταν ότι πίσω από το Δημοτικό Σχολείο, πέρα από τις πινακίδες “Απαγορεύεται η Είσοδος” κι ένα φράχτη με αγκαθωτό σύρμα, υπήρχε μια μυστική βάση πυραύλων. Η άλλη ότι στα περίχωρα, σε ένα απομονωμένο σημείο, που κανείς δεν πλησίαζε, ζούσε ένας θρυλικός αρχηγός της Μαφίας, που ξεφορτωνόταν πτώματα σε ένα φούρνο στην ιδιοκτησία του. Όταν μεγάλωσα, έμαθα ότι και οι δύο ήταν αληθινές. Ίσως, λοιπόν, υπάρχει κάτι σε αυτό: η ιδέα ότι τα μυστικά κρύβονται σε δημόσια θέα, ότι τίποτα δεν είναι ακριβώς όπως φαίνεται”.
Let me entertain you...
Η αγάπη του στη συγγραφή αναπτύχθηκε σε νεαρή ηλικία. Σπούδαζε Πολιτικές Επιστήμες στο Amherst College, όταν αποφάσισε να δουλέψει για ένα καλοκαίρι στην Κόστα Ντελ Σολ στην Ισπανία
“Ήταν λίγο άγρια εμπειρία. Είδα κάποιες σκηνές, κάποια βία, που θα ήθελα να ξεχάσω. Δούλευα σε μια ντισκοτέκ κι έμενα σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου με άλλα πέντε άτομα. Όμως όλο αυτό ενέπνευσε την πρώτη μου προσπάθεια. Έγραψα ένα ολοκληρωμένο μυθιστόρημα, με ήρωα έναν cool ξεναγό και τους παράξενους πελάτες του. Ήταν άθλιο. Πομπώδες και επιτηδευμένο. Όμως από εκεί και μετά κόλλησα το μικρόβιο”.
Ο στόχος του από την αρχή δεν ήταν να γράψει θρίλερ ή αστυνομική λογοτεχνία. “Ήθελα να γράψω τις ιστορίες που αγαπούσα να διαβάζω. Άλλοι τα λένε θρίλερ, άλλοι αστυνομικά. Εγώ τα λέω “βιβλία της βύθισης”. Το είδος, δηλαδή, που το παίρνεις μαζί σου στις διακοπές και τελικά σε κάνει να μη θες να εγκαταλείψεις το δωμάτιο του ξενοδοχείου. Γιατί το πιο σημαντικό για σένα εκείνη τη στιγμή είναι να μάθεις τι γίνεται μετά”.
Στις σειρές του, οι προθέσεις του γίνονται ακόμα πιο ξεκάθαρες: “Αυτό που πραγματικά θέλω είναι να σας διασκεδάσω σε βαθμό, που να μην μπορείτε να σταματήσετε να βλέπετε. Όταν κάποιος μου λέει ότι είδα τη σειρά σου σε τρεις μέρες, η αλήθεια είναι πως τσατίζομαι λίγο”.
Στην κριτική ότι οι ανατροπές -ιδίως όταν από το πουθενά εμφανίζει είτε μια εγκληματική οργάνωση, είτε μια μυστική αίρεση- δεν είναι και για χόρταση, έχει απαντήσει: “Η μόνη συνταγή που ακολουθώ είναι ότι συνεχώς αναρωτιέμαι “κι αν;”. Είναι μια δίκαιη κριτική ότι το παρακάνω με τις ανατροπές. Όμως, αν δεν σου αρέσουν οι ανατροπές, σίγουρα δεν είμαι ο τύπος σου. Εγώ αυτό που προσπαθώ, είναι να κάνω σε κάθε σελίδα, σε κάθε παράγραφο, σε κάθε πρόταση και κάθε λέξη πιο επιτακτική την ανάγκη, να προχωρήσεις παρακάτω”.
Παραγωγικός δημιουργός και υπερήφανος πατέρας,
Εξαιρετικά παραγωγικός, από το 2010 εκδίδει ένα καινούριο βιβλίο το χρόνο. “Δεν έχω ζωή, δεν έχω άλλα ενδιαφέροντα ή χόμπι πέρα από το γράψιμο” δηλώνει σε συνεντεύξεις του. “Όταν δεν γράφω, νιώθω τρομακτικές ενοχές, είμαι εντελώς εκτός ισορροπίας”.
Στο παρελθόν συνήθιζε να γράφει στο πίσω κάθισμα των ταξί (εκεί ολοκλήρωσε το “The Stranger”) ή σε πολύωρες πτήσεις στο αεροπλάνο. Σήμερα, διασκευάζει τα βιβλία του για την τηλεόραση με τη βοήθεια της κόρης του, Σαρλότ, η οποία είναι η μόνη από τα παιδιά του, που ασχολείται με τη συγγραφή -”οι υπόλοιποι πήραν από τη μαμά τους, την αγάπη στην επιστήμη. Ο γιος μου έπιασε δουλειά στη NASA ενώ η κόρη μου κάνει μεταπτυχιακό στη βιοπληροφορική, που δεν έχω ιδέα τι είναι, αλλά νιώθω περήφανος…”.
Αν και πέρα από την ευρεία συμφωνία με το Netflix, έχει διασκευάσει έργα του και για την Apple+ και την Amazon, δεν μοιάζει να ενδιαφέρεται για τον τίτλο του μεγάλου δημιουργού, που αλλάζει τους όρους του τηλεοπτικού θρίλερ. Δεν υπόσχεται ιστορίες που θα μας στοιχειώνουν για χρόνια, δεν ζητά πίστη κι αποθέωση. Ζητά απλώς να πατήσουμε “επόμενο επεισόδιο”. “Υπάρχουν παρά πολλά θρίλερ και σειρές μυστηρίου εκεί έξω” λέει. “Αν επιλέξεις τη δική μου, θα χαρώ. Αν τη δεις σε μία δόση, να ξέρεις πως έβαλα τα δυνατά μου για να το πετύχω...”.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
