H στιγμή που η τηλεόραση παύει να είναι ένα γκάτζετ που «αράζει» τεμπέλικα στο σαλόνι και γίνεται πλατφόρμα καλλιτεχνικής έκφρασης, που προσκαλεί εκατοντάδες δημιουργούς και παραγωγούς με κινηματογραφικές ανησυχίες, είναι το ξεκίνημα της προβολής της σειράς "Sopranos" (1999), αυτό που ο James Gandolfini υποδύεται τον Tony Soprano, ένα μαφιόζο που παλεύει να σώσει την ψυχή του μέσα σε μια δυσλειτουργική οικογένεια.
Αυτό μας λέει ο δημοσιογράφος Chuck Klosterman στο βιβλίο του με τίτλο "Τhe Nineties" και δεν έχει άδικο. Λίγο πριν από εκείνη τη στιγμή, το Σεπτέμβρη του 1998, προβάλλεται για πρώτη φορά το "Dawson's Creek", μια πολύ παράξενη νεανική σειρά, η οποία «γέννησε» ένα σωρό ταλαντούχους ηθοποιούς, σεναριογράφους, δημιουργούς και κατάφερε, μέσα και από κάποιο πολύ αμήχανο meme - να κερδίσει το στοίχημα της με τη διαχρονικότητα.
Η εξαετής διαδρομή της στην αμερικάνικη τηλεόραση είναι γεμάτη από κάποια στοιχεία που σήμερα μοιάζουν πολύ μακρινά, σαν να μην υπήρξαν ποτέ στη μυθοπλασία της μικρής οθόνης. Ακόμα κι αυτό που νιώθουμε για τη σειρά, έχει πολύ μεγάλη απόσταση από αυτό που πραγματικά ήταν και από το πώς στέκεται σήμερα.
Τι ήταν το Dawson's Creek
Ήταν το 1996, όταν ο νεαρός σεναριογράφος Κέβιν Γουίλιαμσον είχε μόλις πουλήσει σε μεγάλο στούντιο κινηματογραφικών παραγωγών, το σενάριο της ταινίας "Scream". Αυτός ο ανερχόμενος δημιουργός είχε ζήτηση, ακόμα και σ' εκείνο το μέσο που απέφευγαν να «αγγίξουν» όλοι οι ανερχόμενοι δημιουργοί της εποχής, την τηλεόραση. Παρ' όλα αυτά, η Warner δεν μπορούσε να μην τον ρωτήσει αν είχε κάποια ιδέα μυθοπλασίας για κάποια νεανική σειρά.
Εκείνος δεν είχε τίποτα κατά νου, παρά μόνο μια αυτοβιογραφική ιστορία, από τα παιδικά του χρόνια σε μια κωμόπολη, σε ένα σπίτι δίπλα σε ποταμό, όταν το σχολείο είχε ελάχιστη αξία μπροστά στις ταινίες του Σπίλμπεργκ που εκείνος «έλιωνε» στο βίντεο.
Αυτή έμελλε να γίνει η βασική ιδέα για την παραγωγή του "Dawson's Creek", που ξεκίνησε να προβάλλεται το 1998. Δηλαδή, την εποχή που γυριζόταν τα πρώτα επεισόδια του "Sopranos". Πρωταγωνιστούσαν οι νεαροί ηθοποιοί Μισέλ Γουίλιαμς (Τζεν), Τζέιμς Βαν ντερ Μπικ (Ντόσον), Κέιτ Χολμς (Τζόι), Τζόσουα Τζάκσον (Πέισι). Υπάρχει φυσικά και ο Κερ Σμιθ, που υποδύεται τον Τζακ ΜακΦι, τον ομοφυλόφιλο χαρακτήρα της σειράς. Θα επιστρέψουμε κι εκεί.
Στο δωμάτιο των σεναριογράφων εμφανίστηκαν επίσης αρκετά νεανικά πρόσωπα, μάλλον άπειρα, οι οποίοι στη συνέχεια έγιναν περιζήτητοι στη «νέα εποχή» της αμερικάνικης τηλεόρασης. Μιλάμε για τους Τομ Καπίνος και Τζίνα Φατόρε (Californication), Γκρεγκ Μπερλαντι (Arrow, The Flash, Love Simon), Tζούλι Πλεκ (The Vampire Diaries).
Η σειρά θα έφτανε στην ελληνική τηλεόραση με τίτλο «Νεανικές Ανησυχίες». Ο κύκλος της θα έφτανε σε οριστικό τέλος το 2006.
H βασική ιστορία
Πέντε χρόνια χρόνια πριν το Dawson's Creek, στην ελληνική τηλεόραση ξεκινούσε η σειρά «Το Δις Εξαμαρτειν», εκεί όπου η δημοσιογράφος Άννα Ραγιά (Νένα Μεντή) καλούνταν να διαλέξει ανάμεσα στον Πέτρο (Αλέξανδρος Αντωνόπουλος) και τον Γιάννη (Χάρης Σώζος), δύο συναδέλφους της που την πολιορκούσαν ερωτικά. Σημαντική λεπτομέρεια: η Άννα ήταν και έγκυος και δεν γνώριζε την πατρότητα του παιδιού.
Στο Dawson's Creek υπάρχει επίσης ένα παρόμοιο δίλημμα: ο 15χρονος Ντόσον, που βαριέται την αληθινή ζωή και θέλει να γίνει κινηματογραφιστής, γνωρίζει τον Πέισι, που έχει χάσει την μαμά του από καρκίνο και ο πατέρας του είναι φυλακή και πιάνουν δουλειά σε βιντεοκλάμπ. Γίνονται αχώριστοι αμέσως, δηλαδή ως τη στιγμή που η όμορφη Τζόι θα έρθει στις ζωές τους.
Είναι σαφές πως στα τέλη της δεκαετίας του `90, το μοτίβο «μια γυναίκα - δύο άντρες, κομπολόι δίχως χάντρες» έπρεπε να είναι πολύπλοκο, μπερδεμένο και η κάθε του «λύση» να προκαλεί πόνο. Είχαμε ξεφύγει από τα τετριμμένα.
Oι καλύτερες στιγμές
Καταρχήν, αγαπάμε τις στιγμές του πρώτου κύκλου, όταν το σενάριο της σειράς «έκλεισε το μάτι» σε ταινίες όπως το "Breakfast Club" και το "Braveheart". Όλα ήταν πιο χαμηλόφωνα, πιο αγνά, πιο εφηβικά στον πρώτο κύκλο του Dawson. Από τον τρίτο κύκλο και μετά, οι ορμόνες της 90s εφηβείας είδαν κύκλους και τους ρώτησαν πως κάνουν αυτοί οι κύκλοι και κανείς δεν είχε χρόνο να εξηγήσει.
Συγκεκριμένα, στον τρίτο κύκλο ο Πέισι κάνει σαφές το ερωτικό του ενδιαφέρον για την Τζόι (που έχει ήδη φιληθεί στο στόμα με τον Ντόσόν στο δεύτερο κύκλο επεισοδίων) και κάπου εκεί γίνεται ξεκάθαρο πως ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙ. Όμως ο Πέισι της αγοράζει έναν τοίχο (!) και σκαρώνει ένα ρομαντικό γκραφίτι και γενικότερα, ο Πέισι είναι ξεκάθαρα ο άνθρωπος της ρε παιδιά.
Οι πιο άβολες στιγμές
Το brand της σειράς όσο περνούσαν τα χρόνια, ήταν σαφές: δραματικό-ερωτικές ιστορίες με αμφιλεγόμενο τόνο, αλλά και πολλά δάκρυα. Κάθε ολοκληρωμένη δραματιή πράξη, έφερνε ζήτηση γι' ακόμα περισσότερες και αυτό εικάζουμε πως άγχωνε πολύ τους σεναριογράφους, με αποτέλεσμα να επινοούνται μπόλικες υπερβολές.
Η ερωτική σχέση του Πέισι με την δασκάλα του είναι κάτι που συνέβη νωρίς στα επεισόδια της σειράς και θα μπορούσε μόνο σε μια 90ς σειρά να συμβεί χωρίς να ξεσπάσουν ακραίες αντιδράσεις. Ο τρόπος που ο Ντόσον προσπαθούσε να επηρεάσει την Τζόι, την Τζεν και κάθε γυναίκα που δεν ανταποκρινόταν στα ηθικά του standards ως προς την σεμνότητα, είναι επίσης πάρα πολύ περίεργος.
H «ανοικτή» σχέση των γονέων του Ντόσον, του Μιτς και της Γκέηλ ήταν μάλλον μη ρεαλιστική, όπως και ο θάνατος του πατέρα του, από αυτοκινητιστικό ατύχημα, ύστερα από διαφωνία με τον γιό του για τη σχολή κινηματογράφου στην οποία ήθελε να μπει.Η πλοκή με τον πατέρα της Τζόι, που καταδικάστηκε για εμπόριο ναρκωτικών και αποφυλακίστηκε χωρίς να της το πει, ήταν επίσης μια ιδέα μάλλον υπερβολική και καθόλου πιστευτή.
Όταν η σειρά «γέννησε» το πιο δημοφιλές gif meme
O Nτόσον που μαθαίνει ότι έχει απορριφθεί από την Τζόι και μπήγει τα κλάματα ξαφνικά, ήταν εξ'ορισμού μια πολύ αμήχανη εικόνα. Ο συγκεκριμένος χαρακτήρας γινόταν αρεστός όταν «μπόλιαζε» κάθε ιστορία του με ένα σωρό αναφορές σε ταινίες, όταν έδειχνε πόσο απαξιώνει τον κόσμο των μεγάλων και πόσο έτοιμος είναι να φτιάξει το δικό του μικροσύμπαν, έστω εντός των ορίων ενός κινηματογραφικού στούντιο. Ήταν λογικό εκείνη η χυλόπιτα να κερδίσει την ιντερνετική της αθανασία. Ο ηθοποιός Τζέιμς Βαν ντερ Μπικ σήμερα καμαρώνει για το συγκεκριμένο meme, καυχιέται πως ήταν μια στιγμή εντελώς εκτός σεναρίου που τον έκανε ιντερνετικά διάσημο για πάντα. Άδικο έχει;
Ήταν μια καλή σειρά το 'Dawson's Creek';
"Incredibly problematic" δηλαδή «απίστευτα προβληματικό» είναι ένας από τους πρώτους χαρακτηρισμούς που θα βρει όποιος επιχειρήσει ένα Google search της σειράς. Πρόκειται για ένα νήμα στο Reddit που αναλύει την πολύ κακή, σχεδόν πικρόχολη συμπεριφορά των σεναριογράφων προς τον χαρακτήρα της Τζεν, που υποδύθηκε η Μισέλ Γουίλιαμς, ηθοποιός που αργότερα έπαιξε σε οσκαρικές ταινίες όπως το "Brokeback Mountain" και το "Shutter Island".
Η Τζεν έγινε αλκοολική όταν ο Ντόσον έμαθε πως σε ηλικία 12 ετών είχε βιαστεί από συγγενή της και στη συνέχεια δέχθηκε έντονο συναισθηματικό bullying από τον ας πούμε «φίλο» της. Στην εξέλιξη της σειράς, μετατράπηκε σε μια μάλλον άβουλη προσωπικότητα, στη σκιά της Τζόι. Και δεν ήταν μόνο αυτή.
Η περίπτωση του χαρακτήρα του Τζακ επίσης μαρτυρά μια παράξενη, αμφιλεγόμενη εξέλιξη χαρακτήρα. Ο Τζακ έδειξε πως ένας έφηβος ομοφυλόφιλος μπορεί να είναι «έξω από τη ντουλάπα» και να συνεχίζει να νιώθει ενοχές και φόβους για τη σεξουαλικότητα του.
Κατά την ενηλικίωση του ο Τζακ εξελίσσεται σε ένα άντρα που δυσκολεύεται να δεσμευτεί ερωτικά, μπαίνει σε μια αδελφότητα κολεγίου όμως και νιώθει χαρά που συμβιώνει με τους «άλλους», αυτούς που ο κόσμος θεωρεί «νορμάλ». Γίνεται δάσκαλος αγγλικών και μπαίνει σε μια κρυφή (τι άλλο;) ερωτική σχέση με τον αδελφό του Πέισι. Ένας γκέι να νιώθει ενοχές τόσο στην εφηβεία όσο και στην ενήλικη ζωή του, τι πρωτότυπο.
Όσο για την Τζόι, τον χαρακτήρα της Κέιλι Χολμς που ήταν καταδικασμένη να υποδύεται την Παρθένα Μαρία στην ασέξουαλ ρομαντική φαντασίωση που υποκαθιστούσε τη ζωή του Ντόσον, ήταν κι αυτή μια δουλειά που άξιζε να ενταχθεί στην κατηγορία των βαρέων και ανθυγιεινών. Με εξαίρεση την απρόσμενα δυναμική Μπάφι, που σκότωνε βαμπίρια σε ένα σχολείο στην αμερικάνικη επαρχία, τα περισσότερα κορίτσια στις 90ς σειρές ήταν πλασμένα ως ομιλούσες κούκλες στις φαντασιώσεις των επίδοξων αγοριών τους.
Αφού ήταν τόσο χάλια, τότε γιατί τη νοσταλγούμε;
Στα 90ς η τηλεόραση ήταν το μέσο ψυχαγωγίας που όλοι συντονίζονταν όταν δεν υπήρχε κανένα άλλο μέσο ψυχαγωγίας διαθέσιμο.
«Τι είναι η τηλεόραση; Μια φριτέζα που πετάει εικόνες» έλεγε ο δημοσιογράφος Μαρκ Μάρον το 1993, σε μια δήλωση που εξέφραζε ιδανικά την απαξίωση για το μέσο, το πόσο «δεύτερη» ήταν σε σχέση με το σινεμά στα 90ς.
Πέντε χρόνια μετά τη δήλωση του Μαρκ Μάρον, την εποχή που προβλήθηκαν για πρώτη φορά οι «Νεανικές Ανησυχίες», στην Αμερική είχε ήδη λανσαριστεί η ζώνη της Must See TV, με σειρές όπως το "Frasier" και το "ER" να καταγράφουν μυθικά ρεκόρ τηλεθέασης (48 εκατομμύρια θεατές - στο επεισόδιο "Hell or High Water", σε σκηνοθεσία Κουεντίν Ταραντίνο ). Υπήρχε ακόμα η «σειρά που δεν έδειχνε απολύτως τίποτα», δηλαδή η θρυλική σίτ-κομ "Seinfeld", που προβάλλεται μέχρι και σήμερα σε επανάληψη. Το 1998 επίσης, για πρώτη φορά τα 'X-Files' μετακομίζουν από την μικρή στη μεγάλη οθόνη.
Παρ'ότι απαξιωμένη από την υψηλή διανόηση, η τηλεόραση σάρωνε, είχε τεράστια απήχηση και όλοι προγραμμάτιζαν την καθημερινότητα τους ώστε να προλάβουν να δουν το αγαπημένο τους επεισόδιο. Αν το έχαναν, θα έπρεπε να περιμένουν τις επαναλήψεις του καλοκαιριού.
Σε αυτή την εποχή βγαίνει η σειρά με τον Πέισι, τον Ντόσον, την Τζόι και τη Τζεν. Δεν υπάρχουν σαφείς απαντήσεις ως προς την καλλιτεχνική αξία της σειράς, μόνο αναμνήσεις, για μια εποχή που το «χαζοκούτι» αποκτούσε κάτι σαν κινηματογραφική μαγεία, κάτι σαν ξαφνική ενηλικίωση. Αυτή είναι η ενηλικίωσή τελικά, λίγο οδυνηρή, λίγο κριντζ, λίγο μαγική.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
