Για να δημιουργήσουμε μια λίστα με τους πιο επιδραστικούς hip hop δίσκους της Ελλάδας στη δεκαετία του 1990, θα πρέπει καταρχήν, να δούμε το ιστορικό πλαίσιο, να χρωματίσουμε την εικόνα της γέννησης και της διαμόρφωσης του ελληνικού hip hop από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 κι έπειτα. Τίποτα δεν ήταν εύκολο, τίποτα δεν χαρίστηκε σε κανέναν κι όλα ξεκίνησαν από ένα αμήχανο πάρτι, σε μια ντισκοτέκ.
Ένα «Πάρτι Νεολαίας» που διοργανώθηκε στις 19 Ιανουαρίου 1989 από τον Όμιλο Νέων Αθήνας στη Disco B52, με κοπή πίτας και ζωντανή εμφάνιση από το συγκρότημα των F.F.C, ήταν η πρώτη, επίσημη παρουσίαση hip hop μουσικής σε ελληνικό κοινό. Είχε προηγηθεί μια εμφάνιση του συγκροτήματος Run D.M.C στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο, μαζί με την Bonnie Tyler στην εκδήλωση «Μαραθώνια Συναυλία Κατά του AIDS» που είχε διοργανώσει η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς.
Ήταν μια εκδήλωση που περιλάμβανε όλα τα αρχετυπικά στοιχεία μιας hip hop παρουσίασης: breaking (breakdance), turntablism (δημιουργία μουσικής μέσα από τεχνικές «σκρατσαρίσματος» και μείξης ήχου βινυλίων) και rapping. Το ακρώνυμο του σχήματος F.FC παρέπεμπε ακόμα στις λέξεις "Funky Fresh Concept" (μετέπειτα αυτοπροσδιορίστηκαν ως Fortified Concept) και κανείς δεν μπορούσε να περιγράψει τι θα συνέβαινε στα χρόνια που θα ακολουθούσαν με το ελληνικό hip hop.
Ακολούθησε μια θρυλική πια, ραδιοφωνική εκπομπή, με τίτλο "Breathless" στον Space FM, από ένα παιδί που αγαπούσε το hip hop και αναζητούσε κι άλλα παιδιά που μοιράζονταν την ίδια αγάπη. Τον έλεγαν Δημήτρη Μεντζέλο. Το 1992 πια, μια συναυλία από ένα σχήμα που ο ορισμός «θρυλικό» έιναι λίγος. Ήταν οι Public Enemy στο Κατράκειο Θέατρο. Εκείνο το βράδυ ήρθαν πιο κοντά παρέες από παιδιά που ψάχνονταν με τις ρίμες και το breaking και τον πειραματισμό με ετερόκλητα beats.
Δημιουργήθηκαν μπάντες, όπως οι Active Member, ενώ την ίδια χρονιά, στη Νέα Ιωνία, σχηματίστηκαν οι T.X.C. (Terror X Crew). Μια πιο ανήσυχη παρέα, εξελίχθηκε στην κολλεκτίβα Radicals, η οποία προσπάθησε να βάλει μπρος τη δημιουργία μιας hip hop κοινότητας. Εξέδιδαν το περιοδικό Radicalistic και κάποια στιγμή κυκλοφόρησαν και τον κύκλο τραγουδιών R.E.A.L (Rap Elevate Above Law) και στη συνέχεια έβαλαν την έμπνευση και τις ρίμες για τη δημιουργία μιας εταιρείας παραγωγής, της Freestyle Productions. Active Member, Νέβμα, Ημισκούμπρια, SoulBro ήταν μερικά από τα σχήματα που ξεπήδησαν από αυτόν τον δημιουργικό πυρήνα.
Μόνο ως ανέκδοτο βέβαια, μπορούσε κανείς να περιγράψει τις πρώτες απόπειρες του ελληνικού hip hop για να υπάρξει, ως μια «μουσική σκηνή». Οι κυκλοφορίες είχαν περιορισμένο χαρακτήρα και αφορούσαν 300-400 άτομα. Το 1994 όμως, ένα σχήμα, αποτελούμενο από τους Μιχάλη Παπαθανασίου και Νίκο Βουρλιώτη, κυκλοφορεί από την FM Records, το δωδεκάιντσο single «Αναζήτηση». Τους λένε Goin'Through. Κάτι αλλάζει μετά από αυτό. Αρκετά όμως με τα ιστορικά στοιχεία, πάμε στα άλμπουμ.
F.F.C - Σκληροί Καιροί (1993)
Λίγα λόγια: Οι πρώτοι που έκαναν hip hop, με επιρροές από τους Public Enemy και τους House of Pain. Το «Σκληροί Καιροί» ήταν η πρώτη δουλειά των Κώστα Κουρμένταλα (MC), Δημήτρη Πεντσούκη (MC-παραγωγός) και DJ MixMad, που κυκλοφόρησε αρχικά σε 200 αντίτυπα, με το ίδιο το συγκρότημα να καλύπτει το κόστος της παραγωγής και της διανομής. Προφανώς κλασικό μέχρι σήμερα και για πάντα.
Δημήτρης Μετζέλος - Βρωμύλος (1992 ή 1993)
Λίγα λόγια: Κοινό μυστικό ήταν ανάμεσα σε αγοροπαρέες εφήβων των 90s η περσόνα του «Βρωμύλου», με ρίμες όπως «και οι γυναίκες ναααα γαμώ το κέρατο μου και στην ουρά θα στέκουν για τον π@@τσο το δικό μου». Αν το δούμε με τα δεδομένα της εποχής και όχι με σημερινά μάτια, πρόκειται για ένα πρωτοποριακό, χειροποίητο άλμπουμ, μια από τις μεγαλύτερες «από στόμα σε στόμα» δισκογραφικές επιτυχίες των 90s, μαζί φυσικά με αυτό που ακολούθησε με ένα γνωστό σχήμα, με όνομα εμπνευσμένο από ψάρι του γλυκού νερού.
Αctive Member - Διαμαρτυρία (1993)
Λίγα λόγια: Εδώ ο Μιχάλης Μυτακίδης (B.D Foxmoor) και ο Δημήτρης Κρητικός (DJ MCD) δημιούργησαν ένα κύκλο hip hop συνθέσεων (τότε αυτοπροσδιορίζονταν ως hip hop σχήμα) χωρίς να έχουν κάποια ιδιαίτερη τεχνογνωσία και μουσικές γνώσεις, αλλά σίγουρα περίσσευε η αγάπη και ο ενθουσιασμός γι' αυτό που ήταν έτοιμοι να παρουσιάσουν. Το «Για τα Αδέλφια Που Χαθήκανε Νωρίς» είναι ένας ύμνος, όπως και κάθε άλλο κομμάτι.
Goin'Through - Αναζήτηση (1994)
Λίγα λόγια: «Στα χαμένα μονοπάτια το μυαλό μου γυρίζει και ξανά η αναζήτηση μέσα μου αρχίζει» λέει ο Νίκος Βουρλιώτης, σε μια απαγγελία, κάπου ανάμεσα σε ραπ και soul-jazz ερμηνεία. Το πρώτο άλμπουμ των Goin'Through ήταν ένα πολύ τολμηρό πείραμα, που υποδηλώνει τις ποπ ανησυχίες τους και ταυτόχρονα παρουσιάζει ένα ντουέτο που βλέπει την χιπ χοπ σαν καμβά, έτοιμο να του προσθέσει κάθε χρώμα που μπορεί να φανταστεί κανείς.
Τerror X Crew - Terror X Crew (1995)
Λίγα λόγια: Πρόκειται για το μίνι άλμπουμ με το «Να τους Δω Να Τρέχουν», τους «Επαναστάτες της Υπόγειας Σκηνής» και τα «Παιχνίδια του Μυαλού», όλα συνοδευόμενα από remixes, που κυκλοφόρησαν οι TXC από την Studio II Records. Ήταν το προϊμίο του «Η Πόλις Εάλω», το μπάμ πριν από το ΜΠΑΜ ας πούμε.
Ημισκούμπρια - 30 Χρόνια Επιτυχίες (1996)
Λίγα λόγια: Ο Δημήτρης Μετζέλος, ο DJ Πρύτανης και ο Μυθριδάτης φέρνουν τον σατιρικό στίχο στο hip hop και δημιουργούν κάτι αξεπέραστο. Το «Βουκολικό», η «Τσόντα», ακόμα και τα skit όπως ο «Γκαϊφές» κάνουν σάτιρα που κανένας «έντεχνος» ή έμπορικός καλλιτέχνης δεν είχε τολμήσει ως τότε, μετά τον Χάρι Κλυν. Ο τίτλος, αν κρίνουμε από την ανταπόκριση του κοινού στην φετινή συναυλία επανένωσης τους, αποδείχθηκε απόλυτα προφητικός.
ΝΕΒΜΑ – Ξεχασμένοι Ήρωες
αλλά και Ζωντανοί Νεκροί – "ΖΝ Εντολές / Ο Πρώτος Τόμος
και φυσικά Goin' Through – Μικροί Θεοί
Λίγα λόγια; Μιλάμε για το 1997, όπου εμφανίζονται στη σκηνή οι ΖΝ, με battle rap ανησυχίες και οι Nέβμα, μέσα από τον πυρήνα των Goin'Through. Μιλάμε για το 1997, μια χρονιά που εμπεδώνεται πια, η εμφάνιση ενός νέου μουσικού είδους, του low bap, που έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές έριδες ανάμεσα στους Active Member, τους Goin' Through, τα Ημισκούμπρια. Αυτό που κάποτε αφορούσε παρέες 200-300 παιδιών, έχει μεγαλώσει σημαντικά, έχει γίνει πονοκέφαλος στις δισκογραφικές εταιρείες, που θέλουν το κομμάτι τους, από κάτι που ζορίζονται να καταλάβουν γιατί αρέσει τόσο στους νέους.
Λίγα λόγια: Στο δίσκο «Μικροί Θεοί» έχουμε και την «Πτώση», το κομμάτι που παρουσιάζει μια υπέρ-συνεργασία μεταξύ Goin'Through - Τerror X Crew και Ημισκούμπρια. Κάποιοι λένε πως είναι μια σκληρή επίθεση στην κλίκα του low bap. Eίναι;
Αctive Member - Μύθοι Του Βάλτου (1998)
Λίγα λόγια: Φιγούρες πιτσιρικάδων της εποχής ξύνουν τα κεφάλια τους με απορία, προσπαθώντας να εξηγήσουν σε τι διαφέρει το low bap από το hip hop. Κάπου εκεί οι Active Member κυκλοφορούν τους «Μύθους» και δίνουν όλες τις απαντήσεις σε όλα τα SOS ερωτήματα. Η «Κοσμογωνιά» με τη συμμετοχή της Έλλης Πασπαλά, μαρτυρά τον έντονο, κινηματογραφικό λυρισμό του low bap.
Παιδί Θαύμα - Ρίμα Για Χρήμα (1999)
Λίγα λόγια: Η πρώτη απόπειρα για σόλο κυκλοφορία του Παιδιού Θαύματος (Παναγιώτης Στραβαλέξης), ο οποίος είχε γνωρίσει τον Πάνο Μπουγά (Μηδενιστής) στο αυτόφωρο, μετά από τη σύλληψη τους σε συναυλία των Terror X Crew. Είχαν σχηματίσει το σχήμα GLD, που αργότερα έγιναν οι Ζωντανοί Νεκροί. Η gangsta rap παρουσίαση και η σκληρή γλώσσα έφεραν περικοπές στην κυκλοφορία του πρώτου τους δίσκου στα δισκοπωλεία, ενώ το «Ρίμα Για Χρήμα» ήταν ο πρώτος δίσκος που κυκλοφόρησε με σύνεση προς τους γονείς για σκληρό περιεχόμενο.
Η περίπτωση του Aris Thomas, των Stereo Nova, του Στέφανου Κορκολή και του Χάρρυ Κλύν
Ο συμπαθέστατος Aris έχει ισχυριστεί πως ήταν ο πρώτος καλλιτέχνης που έκανε hip hop στην Ελλάδα (FIRST GREEK RAPPER!!). Έκανε κάποια ποπ τραγούδια με στοιχεία ραπ, σίγουρα, αλλά ποτέ η δισκογραφία του δεν περιείχε τα αρχετυπικά στοιχεία της hip hop μουσικής, την μουσική μέσω της μείξης ήχων, το breaking και το ραπ. Αντίστοιχα, ούτε οι σπουδαίοι Stereo Nova ταυτίστηκαν με το hip hop και ούτω καθεξής.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.