Γόνος της οικογένειας που, ουσιαστικά, έστησε με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την ελληνική μουσική βιομηχανία. Ο Μίνως Μάτσας είναι εγγονός του ανθρώπου που ίδρυσε τη Minos EMI. Μεγάλωσε, όπως φαντάζεται κανείς, ανάμεσα στους θρύλους του ελληνικού τραγουδιού. Λάτρευε, ως μικρό παιδί, τη γλυκύτητα του Μάνου Χατζηδάκι και τρόμαζε με το ύψος και τον όγκο του Μίκη Θεοδωράκη.
Από πολύ μικρός είχε καταλάβει ότι η ενασχόληση με τη μουσική ήταν κάτι σαν μονόδρομος. Αφού ταξίδεψε στην Αμερική, επέστρεψε στην Ελλάδα ως συνθέτης που έχει ντύσει με τη μουσική του δεκάδες ταινίες.
Την Τρίτη στις 16 Σεπτεμβρίου ο ίδιος μαζί με 15 Έλληνες και ξένους σολίστ θα βρεθεί για μία βραδιά στο Ηρώδειο όπου, σε συνέχεια του περσινού sold out, θα επιχειρήσει ένα μουσικό ταξίδι που ενώνει διαφορετικές μουσικές από διαφορετικές γωνιές του πλανήτη: το ρεμπέτικο, το fado, τα blues.
Με αφορμή, λοιπόν, αυτό το φιλόδοξο πρότζεκτ μιλήσαμε μαζί του για τις μουσικές του κόσμου, τι τις ενώνει και φυσικά τον ρόλο του πατέρα και του παππού του στη διάσωση του ρεμπέτικου τραγουδιού.
Πώς γεννήθηκε η σκέψη να ενώσετε το ρεμπέτικο με το fado και τα blues; Αυτές οι μουσικές έχουν μια κοινή πορεία, σωστά; Υπάρχουν και μουσικές –εκτός από πολιτισμικές– ομοιότητες μεταξύ του fado, των blues και του ρεμπέτικου;
«Τα τραγούδια αυτά γεννήθηκαν από την ανάγκη των ανθρώπων να αντέξουν τις δυσκολίες, την καταπίεση, αλλά και να ζήσουν να ερωτευτούν, να γλεντήσουν. Τραγούδια που γράφτηκαν την ίδια περίπου χρονική στιγμή σε διαφορετικά μέρη του κόσμου δείχνουν πόσο η μουσική δυναμώνει τον άνθρωπο και τον φέρνει πιο κοντά στον διπλανό του. Τα ρεμπέτικα που παίζονταν στα καταγώγια της Αθήνας, τα fado στις γωνιές της Λισαβώνας, τα blues στις φυλακές και γίνονταν ένα με τις φωνές των σκλάβων στον Νότο και τα tango, ο χορός των απεγνωσμένων ψυχών έξω από τους οίκους ανοχής. Πάντοτε πίστευα πως η μουσική είναι μία. Αυτά τα τραγούδια είναι σαν τους βράχους. Στέκουν αιώνια στο συλλογικό ασυνείδητο.
Δεν έχουν πατρίδα. Έχουν παρελθόν παρόν και μέλλον. Υπάρχει αισθητική ομοιότητα μεταξύ τους. Αλλά κυρίως είναι τραγούδια που μπορείς να ακούσεις εάν ανοίξεις την καρδιά σου και αφεθείς στην μαγεία τους. Τότε το τέλος της “Αχάριστης” του Τσιτσάνη θα νιώσεις πως είναι η εισαγωγή του επόμενου Fado τραγουδιού».
Πιστεύετε ότι ένας Έλληνας μπορεί να συγκινηθεί με το fado όσο, για παράδειγμα, με το ρεμπέτικο;
Οτιδήποτε έχει αλήθεια, μπορεί να συγκινήσει. Το τραγούδι κινεί εσωτερικά νήματα, που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Το αισθητικό αποτέλεσμα είναι κοινό. Φτιάξαμε με τους συνεργάτες μου και όλους τους συντελεστές μια συναυλία που προσφέρει καθαρή μουσική απόλαυση και έχει και προεκτάσεις για όποιον θέλει να το ψάξει.
Ο παππούς σας είχε πολύ σημαντική συμβολή στη διάσωση του ρεμπέτικου, σωστά;
Ναι υπήρξε ο άνθρωπος που ηχογράφησε πρώτος και βοήθησε τον Βαμβακάρη να κυκλοφορήσει τα τραγούδια του σε μια εποχή που φαινόταν αδιανόητο να εκδοθεί αυτή η μουσική διότι ήταν συνυφασμένη με τους φτωχούς καταφρονημένους ανθρώπους που άκουγαν αυτά τα τραγούδια σε κάτι καταγώγια για να αντέξουν τις κακουχίες της ζωής.
Παρηγοριά ήταν το ρεμπέτικο και βάλσαμο, αλλά και τρόπος έκφρασης. Ο παππούς μου συνεργάστηκε με όλους τους συνθέτες Τσιτσάνη, Παπαϊωάννου, Μητσάκη, Περιστέρη, Νταλγκά, Γκόγκο, και άλλους πολλούς και έγραψε στίχους για τραγούδια όπως, «Το μινόρε της Αυγής», «Ο Αντώνης ο βαρκάρης ο σερέτης», «Είσαι εσύ ο άνθρωπος μου» κ.α
Έχετε μια εικόνα για τον λόγο που ο παππούς σας αποφάσισε να ανοίξει μια δισκογραφική εταιρεία;
Ο παππούς μου υπήρξε αρχικά συνέταιρος σε μια αντιπροσωπεία, την Odeon-Parlophone, όπου τελικά έγινε διευθυντής. Στην εταιρία αυτή στήριξε το ρεμπέτικο και υπάρχουν μαρτυρίες των συνθετών, όπου όλες συγκλίνουν στο ότι εάν δεν υπήρχε εκείνος, το ρεμπέτικο θα ήταν διαφορετικό.
Δηλαδή σε μια εποχή που κυριαρχούσε η σοβαρή μουσική με ευρωπαϊκές επιρροές, ένας άνθρωπος ο Μίνως Μάτσας υπήρξε καταλύτης , όντας και ο ίδιος στιχουργός- και βοήθησε στο να καταγραφούν τα διαμάντια που σήμερα απολαμβάνετε στο spotify και στο YouTube! Αργότερα στις αρχές του 1960 έκανε την δική του δισκογραφική «Μίνως Μάτσας και Υιός», όπου υιός είναι ο πατέρας μου. Με τιμάει που έχω το όνομα ενός ανθρώπου που έγραψε και στήριξε τη μουσική αυτή.
Εσείς πότε μπήκατε στον χώρο της μουσικής;
Εργάστηκα σαν παραγωγός στην Minos-Emi από τα 18 μου, ενώ παράλληλα σπούδαζα στη Νομική. Μεγάλωσα μέσα στη μουσική, κι έτσι μπλέχτηκε μέσα μου έγινε δεύτερη φύση μου και βρέθηκα σε λίγα χρόνια να γράφω μουσική, στίχους αλλά και να σπουδάζω μουσική στο Ωδείο.
Ποιους συνθέτες ή στιχουργούς θεωρείτε σημαντικούς στη διαμόρφωσή σας;
Σίγουρα ο Χατζιδάκις, ο Λοΐζος, ο Ξαρχάκος και ο Μίκης αλλά και ο Άκης Πάνου, όπως επίσης πολλοί συνθέτες του ρεμπέτικου. Ο Γκάτσος, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, τα λόγια των δημοτικών τραγουδιών.
Από όλους αυτούς τους κορυφαίους μουσικούς που γνωρίσατε, υπήρξε κάποιος που να σας γοήτευσε περισσότερο ως προσωπικότητα; Γιατί;
Ήμουν στο στούντιο από 5 ετών περίπου, διότι ο πατέρας μου με έπαιρνε μαζί του να παρακολουθώ τις ηχογραφήσεις. Έτσι έβλεπα τον Θεοδωράκη ως μεγαθήριο ! Επική, επιβλητική μουσική και προσωπικότητα σίγουρα με επηρέασε η δύναμη της και ακόμη και οι κινήσεις ενός γίγαντα, όπως φάνταζε στα μάτια μου.
Από την άλλη ο Χατζιδάκις με βοήθησε να καλλιεργήσω τις ευαισθησίες μου και άγγιξε χορδές που δεν γνώριζα καν πως υπήρχαν. Ήταν γλυκός, σοβαρός και χαρούμενος άνθρωπος, είχε μια εσωτερική δύναμη και αγαπούσε βαθιά τη μουσική. Βρισκόταν στο στούντιο Polysound με τον σοφό φίλο του Νίκο Γκάτσο. Μιλουσαν για τα τραγούδια κι εκείνος έμπαινε μετά στην αίθουσα ηχογράφησης όπου έκανε ένα μικρό θαύμα γεμάτο ποίηση και απλότητα.
Σας βγήκε ποτέ μια αντίδραση απέναντι στην ενασχόλησή σας με τη μουσική, λόγω της οικογενειακής παράδοσης;
Αντίδραση δική μου, ποτέ. Ήμουν από παιδάκι σίγουρος πως ο τρόπος για να εκφραστώ είναι μονόδρομος. Δεν υπήρχε ποτέ δεύτερη σκέψη. Φυσικά ενώ με προόριζαν για διευθυντή της εταιρείας γλίστρησα κι έπεσα στην αγκαλιά της μουσικής και των τραγουδιών κι έτσι σώθηκα από την μουσική βιομηχανία που θέλει γερά νεύρα . Παραδόθηκα άνευ όρων και ορίων στην μουσική και στον φανταστικό της κόσμο. Μετά από κάποια χρόνια κατάλαβαν και οι άλλοι πως καλώς έπραξα!
Στη δική σας πορεία, το ρεμπέτικο συνδέεται με την οικογενειακή σας ιστορία· το fado και τα blues πώς μπήκαν στη ζωή σας;
Τα fado τα ανακάλυψα όταν νομίζω ο Γιώργος Παπαστεφάνου μου έδωσε έναν δίσκο της Amalia Rodrigues και στη συνέχεια ξεδιπλώθηκε μια φωνή και ένας μουσικός μύθος μπροστά μου. Τα blues τα οφείλω στον υπέροχο γραφίστα Δημήτρη Αρβανίτη που μου έδινε δίσκους με όλα τα blues και τους τραγουδιστές της jazz να ακούω όταν ήμουν πιτσιρικάς.
Αυτό που λένε για τη ραπ μουσική, ότι είναι το νέο ρεμπέτικο, το ασπάζεστε;
Είναι δεδομένο πως είναι μια μορφή έκφρασης σημερινή, το αστικό τραγούδι του σήμερα. Θα απέφευγα τις ταμπέλες δηλαδή, νέο ρεμπέτικο δεν υπάρχει. Αλλά το είδος που αναφέρετε σίγουρα εκφράζει τις νέες γενιές και μιλάει για τα προβλήματα τα αδιέξοδα την καταπίεση, την εξέγερση και άρα σαν τραγούδι των πόλεων προσομοιάζει.
Πιστεύετε ότι υπάρχει κίνδυνος γι’ αυτές τις μουσικές να «τουριστικοποιηθούν», με την έννοια να γίνουν σαν έκθεμα ενός μουσείου και όχι κάτι ζωντανό;
Κοιτάξτε κάποτε ήταν σουβλάκι, συρτάκι, ήλιος, θάλασσα κλπ. Μιλάω για τα κλισέ. Τα ρεμπέτικα όσο και να κακοποιηθούν αντέχουν στον χρόνο γιατί είναι σμιλεμένα με το πόνο, τη χαρά, τα βάσανα και τον πόθο των ανθρώπων για μια καλύτερη ζωή. Άρα δεν έχουν ανάγκη. Μένει σε εσάς να διαλέξετε τι θα ακούσετε!
Τι θα δούμε στις 16 Σεπτεμβρίου στο Ηρώδειο;
Θα δούμε υπέροχους καλλιτέχνες Έλληνες και ξένους σε ένα πρώτο μέρος κάποια ρεμπέτικα που έχω ανασυνθέσει και στο δεύτερο μέρος τις πρωτότυπες εκτελέσεις τους μαζί με τους καλεσμένους μας που έχουν έρθει από Αμερική Πορτογαλία και Αργεντινή για να μαγέψουν το αθηναϊκό κοινό! Μαζί με τον Κώστα Τριανταφυλλίδη και τη Δήμητρα Μωραΐτη Έλληνες και ξένοι σολίστ θα ενωθούν σε μια φωνή και θα τραγουδήσουν για τον έρωτα, την απώλεια, τους αγώνες και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.
Σκέφτεστε να ταξιδέψει η παράσταση και στο εξωτερικό, σε χώρες όπου το fado και τα blues έχουν ρίζες;
Είναι κάτι που έχω στα μελλοντικά μου σχέδια. Αρκεί να βρεθεί ο κατάλληλος παραγωγός που θα πιστέψει σε αυτή την ιδέα και θα θελήσει να οργανώσει μια περιοδεία. Πιστεύω αυτή συναυλία αφορά έναν κόσμο πέρα των ελληνικών συνόρων.
Και μια τελευταία ερώτηση: υπάρχει ένα κομμάτι που σας αρέσει πολύ να ακούτε και θα μας εκπλήξει αν μάθουμε ότι σας αρέσει;
Υπάρχει. Το “Wa Habibi” από τους Ύμνους της Μεγάλης Παρασκευής με την Fairuz.
****
ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ
Κώστας Τριανταφυλλίδης
Δήμητρα Μωραΐτη
Lina Cardoso Rodrigues
Debora Russ
Eric B. Turner
Παίζουν:
Γιάννης Αρβανιτάκης, Τρομπόνι
Τάκης Βασιλείου, Κρουστά
Γρηγόρης Βασίλας, Μπουζούκι, Νυκτά
Νικόλας Γαρουφαλάκης, Πιάνο, Keyboards
Σοφία Ευκλείδου, Τσέλο
Παρασκευάς Κίτσος, Κοντραμπάσο
Νίκος Μέρμηγκας, Μπουζούκι, Νυκτά
Αρετή Μπαρτάκη, Κιθάρα,Φωνητικά
Κώστας Μυλωνάς, Drums
Γιάννης Παπαγιαννούλης, Κρουστά
Γιάννης Πούλιος, Βιολί
Ντίνος Χατζηιορδάνου, Ακορντεόν
Γιώργος Χατζόπουλος, Κιθάρα
Facundo Torres, Bandoneon
Miguel Martins, Πορτογαλική κιθάρα
Daniele Bronzini, Ακουστική κιθάρα
και ο συνθέτης στο πιάνο
Μίνως Μάτσας
Τα Ρεμπέτικα ΙΙ + Fado Tango & Blues
Τα τραγούδια του κόσμου
Τρίτη 16.09.2025
Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Ώρα έναρξης: 21:00
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
