Μια αίσθηση βαθιάς κοινότητας - ποτέ ανταγωνισμού - είναι αισθητή κάθε φορά που ανεβαίνει στη σκηνή ο Αλέξανδρος Κτιστάκης. Στο δικό μου μυαλό, αυτό ισοδυναμεί με το ότι «είναι» όλα αυτά που κάνει, γιατί δεν τα «κάνει» απλώς κι ούτε παριστάνει το οτιδήποτε. Τα τραγούδια του, είτε δικά του, είτε άλλων καλλιτεχνών, μας παίρνουν κάθε φορά σαν αρπάγη και μας βγάζουν στο ποθητό ξέφωτο. Με τη φωνή του πλατιά σαν κύμα και την καρδιά του ανοιχτή σαν ορίζοντας, διεκδικεί ανάμεσά μας τον χώρο που δικαίως του πρέπει. Και οι άνθρωποι που τον ακολουθούν, το κοινό, πάντα εκεί, να του χαρίζουν το χειροκρότημα, πολύ πιο πέρα από μουδιασμένες αλληλεπιδράσεις.
Είναι από αυτούς τους καλλιτέχνες που, μαζί και με άλλους της γενιάς του, καταφέρνουν και τιμούν την τραγουδοποιία, σε μια δύσκολη περίοδο για το ελληνικό τραγούδι, συγκρατώντας το με κάποιον τρόπο απ΄την κατάρρευση. Έχοντας μάλιστα πάρει το χρίσμα από τους μεγάλους ερμηνευτές του είδους που εκπροσωπεί, ο Αλέξανδρος Κτιστάκης μας δείχνει τι θα πει ρομαντισμός και αμεσότητα. Μιλήσαμε μαζί του, με αφορμή την εμφάνισή του στη σκηνή του Σταυρός του Νότου Club, για την πορεία του στη μουσική, για τις αναφορές του, για τη σχέση του με το κοινό και τη δημιουργία, αλλά και για όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Αρχικά θα ήθελα να μου μιλήσεις για την επιστροφή σου στη σκηνή του Σταυρού του Νότου, στις 12 Απριλίου, για μία και μοναδική εμφάνιση. Πώς προέκυψε και τι θα μας παρουσιάσεις; Τι είναι αυτό που θέλεις να επικοινωνήσεις στο κοινό αυτή τη φορά;
«Αρχικά, σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Είναι η τελευταία εμφάνισή μας για φέτος στον Σταυρό του Νότου. Κάναμε ακόμα δύο μέσα στο χειμώνα. Φέτος παρουσιάζουμε, μαζί με τα τραγούδια των αγαπημένων μου τραγουδοποιών, τα τραγούδια του πρώτου μου δίσκου με τίτλο «Τα Μαύρα», ένα ακυκλοφόρητο τραγούδι και τα τραγούδια, με τα οποία συμμετείχα σε δισκογραφίες άλλων δημιουργών».
Τη διαδρομή σου δίπλα σε προσωπικότητες, όπως ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, η Μελίνα Κανά, ο Σωκράτης Μάλαμας, πώς την αποτιμάς; Ήταν μια εποικοδομητική θητεία, ώστε να αποκτήσεις το κίνητρο για την προσωπική σου καλλιτεχνική έκφραση; Ποια μαθήματα σου έδωσε;
«Σίγουρα η συνύπαρξη με αυτούς τους ανθρώπους σού δίνει κίνητρο. Είχα ξεκινήσει κάποια χρόνια πριν να παίζω μουσική και περίπου ένα χρόνο πριν τη συνεργασία με τον Θανάση να γράφω. Βλέποντας, όμως, από κοντά το πώς εργάζονται και πώς αντιμετωπίζουν τα πράγματα, δεν έμεινα ανεπηρέαστος. Θέλει πολλή υπομονή και πολύ κόπο ο δρόμος της δημιουργίας. Και θέλει και αγάπη και ειλικρίνεια».
Ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου παρέδωσε πρόσφατα τη σκυτάλη στους νεότερους, αποχωρώντας από τις ζωντανές εμφανίσεις. Ανάμεσα στα όσα είπε σε εκείνη την τελευταία συναυλία, ήταν και τα «Ζήστε τη στιγμή! Ζήστε το παρόν! Σα να μην υπάρχει αύριο!». Πώς σε βρήκε αυτό το «τέλος εποχής» και πώς σε έκανε να αισθάνεσαι για το μέλλον; Υπάρχει κάποια πολύ ανθρώπινη στιγμή δίπλα του, που δεν θα ξεχάσεις;
«Εντάξει, οι μέρες των συναυλιών ήταν φορτισμένες αρκετά. Ίσως παραπάνω από όσο χρειαζόταν. Ο Θανάσης αποφάσισε να κλείσει έναν κύκλο. Όλα έτσι κι αλλιώς κάποια στιγμή τελειώνουν ή αλλάζουν. Ας είμαστε ανοιχτοί σε αυτό. Και ο δικός μας χρόνος σε αυτόν τον κόσμο πεπερασμένος είναι. Οπότε, το να ζούμε τη στιγμή είναι μια σοφή επιλογή. Τώρα, το πόσο το κάνουμε, είναι μεγάλο θέμα. Αφήνουμε τις περισσότερες φορές τη ζωή απλώς να περνάει και είναι κρίμα, διότι δεν έχει δεύτερη φορά».
Ο πολιτισμός και οι άνθρωποί του ομολογουμένως αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες στις μέρες μας. Από την προσωπική σου εμπειρία, θεωρείς πως είναι εύκολο να επιβιώσει ένας καλλιτέχνης στη χώρα μας, παραμένοντας μάλιστα δημιουργικός και, κυρίως, σε απόσταση από τυχόν «κυκλώματα»;
«Δυστυχώς δεν είναι μόνο δύσκολο να επιβιώσει κάποιος από την τέχνη που επέλεξε να ακολουθήσει. Είναι σχεδόν ακατόρθωτο. Προσωπικά, κάνω πάντα άλλες δουλειές για να επιβιώσω. Το ότι έχει μεγαλώσει σε πλήθος το κοινό, δε σημαίνει πως όλοι όσοι ασχολούμαστε με το τραγούδι αποτελούμε επιλογή. Δεν έχει και ο κόσμος χρήματα για να πηγαίνει κάθε εβδομάδα σε συναυλίες, όταν δεν μπορεί καλά καλά να πληρώσει το ενοίκιό του.
Τα έξοδα μιας συναυλίας είναι επίσης αρκετά και ειδικά το να μεταφερθείς στην επαρχία με άλλους εφτά - οκτώ ανθρώπους, το κάνει πολύ δύσκολο οικονομικά. Οπότε επιλέγω συνειδητά την παράλληλη εργασία, για να μπορώ να στηρίζω τη μουσική μου. Τώρα το κομμάτι της δημιουργικότητας, είναι λογικό να επηρεάζεται, αλλά αποτελεί και επιλογή το μέχρι πού θα αφήσεις τις συνθήκες να σε καταβάλουν».
Η σημερινή εποχή σαρώνεται από την τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, την ταχύτητα και πολλοί από εμάς πασχίζουμε να κρατήσουμε ανέπαφη την ανθρωπιά μας. Αυτομάτως, όταν ερχόμαστε σε επαφή με κάτι καινούργιο, πολλοί βιάζονται να το χαρακτηρίσουν ως «περίεργο» ή «ιδιαίτερο». Εσύ εναντιώνεσαι στις κυρίαρχες αφηγήσεις της εποχής;
«Ίσως ακούγομαι εξωγήινος, αλλά νομίζω πως από τη στιγμή που τα social media μπήκαν στη ζωή μας για τα καλά, άρχισε να μεταβάλλεται και το τοπίο γύρω μας. Από εργαλεία για εξέλιξη εμένα μου μοιάζει ότι γίνανε ρουφήχτρες. Νιώθω πως αρχίσαμε να μην καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον, αλλά ταυτόχρονα και τους εαυτούς μας.
Γίνονται όλα τόσο γρήγορα πια και ταυτόχρονα μας τρώνε και απίστευτο χρόνο. Και περνάει η ζωή μας μπροστά από τις οθόνες μας πλέον και όχι μπροστά απ’ τα μάτια μας. Ας αφήσουμε για λίγο αυτά τα ρημάδια στην άκρη, ας πούμε καμιά κουβέντα με τους ανθρώπους μας, ας διαβάσουμε ένα βιβλίο, ας πάμε μια βόλτα, τόσο ήλιο έχουμε. Περίεργη η εξέλιξη δεν είναι. Περίεργοι είμαστε εμείς, που ακολουθούμε σαν υπνωτισμένοι και όσοι τη χρησιμοποιούν για να μας υπνωτίσουν».
Ως τραγουδοποιός, ποιο είναι το ζητούμενο στη μουσική που δημιουργείς; Υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα θέματα που σε απασχολούν όταν κάθεσαι να γράψεις μουσική; Ποια είναι η πηγή της έμπνευσής σου για όλα τα «στάδια παραγωγής» του έργου σου (στίχος, σύνθεση, ερμηνεία); Αντίστοιχα, σε τι είδους συναισθηματικές καταστάσεις σε εμπλέκει αυτό;
«Δεν γράφω για κάτι συγκεκριμένο. Γενικά, σημειώνω σκέψεις και μελωδίες αρκετά συχνά, αλλά δεν γράφω τραγούδια συχνά. Κυρίως γράφω για να βγάλω από μέσα μου αυτά που με τρώνε. Κάτι που θα ήθελα να κάνω θα ήταν να γράφω και για αυτά που με κάνουν να γελάω. Αλλά έχουμε χρόνο, ελπίζω. Όταν φτιάχνω ένα τραγούδι ή όταν τελειώνω ένα τραγούδι νιώθω πως δεν πατάω στη γη. Για να γίνω δημιουργικός, όμως, χρειάζομαι ηρεμία. Αλλιώς δεν μπορώ να δουλέψω».
Μετά την κυκλοφορία του πρώτου σου δίσκου με τίτλο «Τα μαύρα», νιώθεις πλέον πιο σίγουρος στο να παρουσιάσεις κάτι δικό σου, χωρίς κάποια εσωτερική τάση για «αυτοσαμποτάζ» και αυτολογοκρισία;
«Γενικά δεν έχω απωθημένα μουσικά, κυρίως συναυλιακά. Δημιουργικά θα ήθελα να είμαι πιο ενεργός, αλλά δεν το πιέζω, γιατί τότε ίσως να μην είναι ειλικρινές. Σίγουρα ένιωσα μια ολοκλήρωση με την κυκλοφορία του πρώτου δίσκου. Όταν νιώθω πως κάτι θέλω να το κυκλοφορήσω θα το κάνω, χωρίς να το σκεφτώ και πολύ. Ίσως σε μία δουλειά που θα είναι ολοκληρωμένη, να κοιτάξω να μην υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις στο ύφος των τραγουδιών. Προχωράω με τα δικά μου στοιχεία και με τις επιρροές μου και όπου βγει».
Έχεις αγωνία να φτάσεις στην επιτυχία, ή δεν σε συγκινεί το κυνήγι αυτό;
«Όχι, δεν έχω αυτήν την αγωνία. Αυτό που θέλω πρώτα από όλα είναι να έχω μια ήρεμη ζωή. Αν κάτι ακόμα θα μου άρεσε και θα ήμουν ήρεμος με αυτό, θα ήταν να είμαι δημιουργικός είτε μουσικά, είτε σε ό,τι επιλέγω να ασχολούμαι εκτός μουσικής. Σίγουρα μουσικά θα ήθελα να πάνε καλά τα πράγματα, αλλά δεν έχω αγωνία για αυτό».
Αντέχεται η βαρβαρότητα που ζούμε; Πιστεύεις ότι βιώνουμε την πιο βάρβαρη στιγμή στην ιστορία μας, ή απλώς όλα είναι πιο εμφανή λόγω της τεχνολογίας και της δύναμης της εικόνας;
«Για το διάστημα που αντιλαμβάνομαι τα πράγματα νομίζω πως ζούμε στο μεγαλύτερο σκοτάδι. Και στη χώρα μας, αλλά και παγκόσμια. Είναι πλέον απόλυτα σαφές από την εξουσία πως θα κάνουν ό,τι θέλουν χωρίς να υπολογίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη. Μας το λένε στα ίσια χωρίς ίχνος ντροπής. Το λυπηρό είναι πως δεν αλλάζει αυτή η κατάσταση, παρά μόνο χειροτερεύει».
Είσαι άνθρωπος ευαισθητοποιημένος για όσα συμβαίνουν γύρω του. Οι υπόλοιποι πιστεύεις ότι αντιδράμε όπως πρέπει; Πώς στεκόμαστε απέναντι στο άδικο και στη διαφθορά; Μήπως υπάρχει ένα «σύστημα» που ξέρει πώς να εξουδετερώνει τις αντιδράσεις;
«Σίγουρα εξουδετερώνονται οι αντιδράσεις, είτε με την ακραία καταστολή που βλέπουμε στις διαδηλώσεις, είτε μέσω των μέσων ενημέρωσης. Διαστρευλώνεται η πραγματικότητα και μετά έρχεται η πλύση εγκεφάλου. Υπάρχει και η ευκολία του να ποστάρουμε απλώς στα social media κάτι και να σταματήσει εκεί η αντίδρασή μας.
Από την άλλη υπάρχει τόση αδικία και τόση βία γύρω μας, τόση δυσκολία στο να βιοποριστούμε, που κοντεύουμε να σκάσουμε. Αγωνιζόμαστε για τόσα πράγματα, που δεν ξέρουμε προς τα πού να κοιτάξουμε. Ένα πρώτο βήμα είναι να μην ξεχνάμε. Ξεχνάμε πολύ γρήγορα. Επίσης, αν δεν αλλοιωθούμε τότε υπάρχει ελπίδα. Το να μην αλλοιωθούμε βέβαια είναι καθημερινός αγώνας».
Τέλος, μίλησέ μου για τα μελλοντικά σου σχέδια για το υπόλοιπο της χρονιάς, αλλά και για τυχόν νέα μουσική που ετοιμάζεις.
«Έχουμε κάποιες εμφανίσεις ακόμα στην επαρχία. Θα κάνουμε και λίγες εμφανίσεις το καλοκαίρι. Έχω κάποια τραγούδια που δουλεύω αλλά δεν θα βγει κάτι σύντομα. Να είμαστε καλά, να ισορροπήσουμε, να βρούμε λίγο νόημα στην ύπαρξή μας και όλα θα πάνε καλά».
INFO:
Ο Αλέξανδρος Κτιστάκης στον Σταυρό του Νότου Club
Σάββατο 12 Απριλίου
Ο Αλέξανδρος Κτιστάκης επιστρέφει με τους συνεργάτες του για μια εμφάνιση στον Σταυρό του Νότου. Μαζί με τα τραγούδια της πρώτης προσωπικής του δουλειάς με τίτλο «Τα Μαύρα», θα παρουσιάσει τραγούδια αγαπημένων του τραγουδοποιών καθώς και κάποια ακυκλοφόρητα.
Μαζί του στο τραγούδι η Ηλιάνα Πασπάλα
Μαζί του οι συνεργάτες του:
Θανάσης Αρχανιώτης - Τύμπανα
Σπύρος Βρυώνης - Ηλεκτρική κιθάρα
Διονύσης Μακρής - Ηλεκτρικό μπάσο
Δημήτρης Μπρέντας - Πνευστά
Χρήστος Ψαρομήλιγκος - Βιολί
Γιάννης Ταβουλάρης - ηχοληψία
Εισιτήρια: more.com
Σταυρός του Νότου Club
Ώρα: 22.00
Είσοδος 13 ευρώ
Οργάνωση Παραγωγής: Novel VoxΕπικοινωνία - Προβολή στα media για το ΣτΝ: Zuma Communications
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
