Μενού

Ο άνθρωπος πίσω από τις εμβληματικές αφίσες ταινιών που άλλαξε την τέχνη της γραφιστικής

Saul Bass
"Πριν συναντήσω τον Saul Bass και προτού συνεργαστούμε, ήταν ένας θρύλος στα μάτια μου. Τα σχέδιά του, τα λογότυπα, τα άλμπουμ και οι αφίσες του, καθόρισαν μια εποχή." Martin Scorsese.
  • Α-
  • Α+

Ένας από τους πιο εμβληματικούς καλλιτέχνες της ποπ κουλτούρας του 20ού αιώνα, ο άνθρωπος που διαμόρφωσε την αισθητική των αφισών των ταινιών του Χόλιγουντ και κατάφερε να κάνει το "κλασικό" την μόνη έννοια που επιβιώνει και παραμένει ανέγγιχτη στον χρόνο. 

Ο Σολ Μπας (1920-1996) είναι ο καλλιτέχνης του "διαχρονικού" και του μίνιμαλ, ο άνθρωπος που διαμόρφωσε ένα καλλιτεχνικό ρεύμα ως προς τον σχεδιασμό αφισών, μακριά από κάθε τι κραυγαλέο ή προβλέψιμο. Στοχάστηκε την ουσία μέσω της απλότητας. 

Η καλλιτεχνική ιδιοφυΐα του Σολ Μπας κατέγραψε μια λαμπρή πορεία, καθώς κάτι που λίγοι θα περίμεναν είναι πως στην πραγματικότητα επρόκειτο για έναν σκηνοθέτη βραβευμένο με Όσκαρ. Έμεινε όμως στην ιστορία της ποπ κουλτούρας για τις αφίσες ταινιών και τις σεκάνς των τίτλων που σχεδίαζε για μερικούς από τους μεγαλύτερους κινηματογραφιστές του πλανήτη. Άλφρεντ Χίτσκοκ, Ότο Πρέμινγκερ, Μπίλι Γουάιλντερ, Στάνλεϊ Κιούμπρικ και Μάρτιν Σκορσέζε.

H αφίσα του και η δημιουργία σεκάνς για την ταινία The Man with the Golden Arm (1955) του Otto Preminger, είναι η δουλειά που θα τον κάνει ευρέως γνωστό στην κινηματογραφική βιομηχανία.

Το θέμα της ταινίας ήταν ο αγώνας ενός μουσικού της τζαζ να ξεπεράσει τον εθισμό του στην ηρωίνη, ένα θέμα ταμπού στα μέσα της δεκαετίας του 1950. Ο Μπας ήθελε να δημιουργήσει κάτι καινοτόμο και επαναστατικό, για να ταιριάζει με το αμφιλεγόμενο θέμα της ταινίας κι έτσι επέλεξε να επικεντρωθεί στο "χέρι", μια ισχυρή εικόνα που σε παραπέμπει στον εθισμό.

Ο άνθρωπος που κυκλοφόρησε, όπως αναφέρει το Indiewire, 1 εκατομμύριο «μινιμαλιστικές αφίσες ταινιών», ο γραφίστας Σολ Μπας μπορεί να πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του διαφημίζοντας έργα άλλων, αλλά με αυτόν τον τρόπο έγινε αθόρυβα ένας από τους πιο εμβληματικούς καλλιτέχνες της ποπ του 20ού αιώνα.

Όταν μεγαλώναμε και βλέπαμε ταινίες, αναγνωρίζαμε τα σχέδια του Saul και θυμάμαι τον ενθουσιασμό που προκαλούσαν μέσα μας.

Οι καθαρές γραμμές και το στυλ του, απόσταγμα της ευφυΐας του, καθόρισαν τόσο έντονα τους μετέπειτα καλλιτέχνες, που δεκαετίες μετά τις δημιουργίες του, βλέπουμε το αποτύπωμά του στη γραφιστική.

Ο Μάρτιν Σκορτσέζε συνεργάστηκε μαζί του σε τέσσερις ταινίες του. Η πρώτη φορά ήταν στην ταινία Goodfellas (1990) για τους τίτλους έναρξης«Είχα μια ιδέα για το τι ήθελα για τους τίτλους, αλλά δεν μπορούσα να το πετύχω. Κάποιος πρότεινε τον Σαούλ και η αντίδρασή μου ήταν: «Τολμάμε;» Σε τελική ανάλυση, αυτός ήταν ο άνθρωπος που σχεδίασε τις σεκάνς του τίτλου για το Vertigo, το Psycho, το Anatomy of a Murder, το Advise and Consent, το Spartacus, το Ocean's 11 και τόσες άλλες φωτογραφίες που καθόρισαν τις ταινίες και την ταινία για μένα. Όταν μεγαλώναμε και βλέπαμε ταινίες, αναγνωρίζαμε τα σχέδια του Saul και θυμάμαι τον ενθουσιασμό που προκαλούσαν μέσα μας.» είχε πει ο Σκορτσέζε στο AnΟther.

Ο Μπας δεν ασχολήθηκε μόνο με το σινεμά. Το ταλέντα του ξέφυγε, η ικανότητά του να μεταμορφώνει ακόμη και τις πιο κοινότυπες και αδιάφορες εταιρικές ταυτότητες σε εμβληματικά εμπορικά σήματα ήταν ο ορισμός της ιδιοφυΐας.

Το όραμα του Μπας ήταν πάνω απ' όλα, σμιλεύοντας την εταιρική ταυτότητα και τις καμπάνιες για όλους, από την Continental και την United Airlines μέχρι τη Warner Bros. «Το ιδανικό εμπορικό σήμα είναι ένα σήμα που ωθείται στα άκρα όριά του όσον αφορά την αφαίρεση και την ασάφεια, αλλά εξακολουθεί να είναι ευανάγνωστο» είπε κάποτε ο ίδιος.

Το 1960, έγραψε ένα άρθρο για το περιοδικό Graphis με τίτλο "Film Titles – a New Field for the Graphic Designer", το οποίο έχει τιμηθεί ως ορόσημο για "την καθιέρωση των σεκάνς ως σχεδιαστικού αντικειμένου."

Google News

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.