Καμιά φορά το να ισορροπείς σε ένα σχοινί, μεταξύ χαράς και απόγνωσης, μπορεί να είναι απλώς αυτό που λέμε «ζωή». Αυτό είναι και το σινεμά του Σον Μπέικερ. Αποστομωτικό, αιχμηρό και αυθεντικό. Ο Αμερικανός σκηνοθέτης που έγραψε ιστορία στα Όσκαρ 2025 με την ταινία Anora, επιμένει να εντοπίζει τη γοητεία στο ταξίδι της επιβίωσης στη σκληροτράχηλη πραγματικότητα και να αναδυκνύει την ευαισθησία του περιθωρίου.
Λίγοι κινηματογραφιστές είχαν φέτος καλύτερη χρονιά. Το Anora κέρδισε συνολικά πέντε Όσκαρ την περασμένη Κυριακή. Το ένα πήγε στην 25χρονη πρωταγωνίστριά του, Μάικι Μάντισον και τα τέσσερα στον Μπέικερ: Όσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας, καλύτερου πρωτότυπου σενάριου, καλύτερου μοντάζ και καλύτερης ταινίας.
Πολύ πριν και το Anora όμως, ο σκηνοθέτης φέρνει στις οθόνες μας τη ζεστασιά και την ευθραυστότητα της αθέατης πλευράς της κοινωνίας έχει ένα δικό του όραμα, που δείχνει να πηγαίνει σε κάθε ταινία του, ένα βήμα παραπέρα.
«Κάναμε αυτή την ταινία για 6 εκατομμύρια δολάρια και γυρίσαμε στην πόλη της Νέας Υόρκης με περίπου 40 μέλη του συνεργείου. Είναι όλοι πίσω στη Νέα Υόρκη. Αυτό είναι για εσάς παιδιά», είπε o Μπέικερ κατά την ομιλία του στην τελετή απονομής των Όσκαρ. «Αν προσπαθείτε να κάνετε ανεξάρτητες ταινίες, συνεχίστε να το κάνετε. Χρειαζόμαστε περισσότερες. Αυτό είναι απόδειξη».
Οδηγός καταδύσεων στο σινεμά του Σον Μπέικερ
Ο Σον Μπέικερ γυρίζει τις ταινίες που θέλει. Το κινηματογραφικό του αρχείο είναι γεμάτο ειλικρινείς, ανθρώπινες ιστορίες. Πρωταγωνιστές του περιθωρίου και περιπλανώμενες ζωές, όλες τους οδυνηρά αληθινές.
Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του ήταν το Four Letter Words (2000), μια ταινία - χάρτης γύρω από την εμφάνιση, τις απόψεις, και τη γλώσσα των νεαρών ανδρών στην Αμερική. Κάτι σαν χιουμοριστική εξερεύνηση της μετεφηβικής ανδρικής ψυχής.
Το Take Out (2004) όμως ήταν η ταινία που αντιπροσωπεύει πιο καθαρά την οπτική του Μπέικερ. Γυρισμένη με budget μικρότερο από 3.000 $ σε μια φωτογραφική μηχανή Sony PD150 DV, πρόκειται για έναν αγώνα βαθιάς απεικονίσεις της Νέας Υόρκης στην οθόνη, μέσα σε 87 λεπτά. Με ακατέργαστες λήψεις, ο Μπέικερ παρακολουθεί τον πρωταγωνιστή να μπλέκεται με το ποδήλατό του στην κυκλοφορία, τραβά κοντινά πλάνα ταμειακών μηχανών και τους αληθινούς εργαζόμενους και πελάτες να περνούν στο παρασκήνιο.
Η επόμενη ταινία του είναι το συναρπαστικά γλυκόπικρο Prince of Broadway (2008). Μια ταινία για το περιβάλλον της άψυχης, σύγχρονης πραγματικότητας, που στηρίζεται σε κάμερες χειρός και αυτοσχέδιους διαλόγους. Άλλη μια δουλειά του που έγινε με μικρό budget και βασίζεται στην αληθινή ιστορία του πρωταγωνιστή. Ο Μπέικερ εδώ πέρα από τη σκηνοθεσία, υπογράφει και το σενάριο.
Τα διεθνή μέσα αποθέωσαν τον Μπέικερ γι' αυτήν την ταινία του, καθώς είναι σαν εκείνους τους οικείους τόπους, όπου χωρά μονάχα η αλήθεια. «Δεν θα με κοιτάξει κανείς;» Μια συγκλονιστική στιγμή του οράματος του σκηνοθέτη να φέρει στο φως τις πραγματικές ανάγκες και όνειρα όσων συχνά περιθωριοποιούνται.
Στην ταινία Starlet (2012) γίνεται πιο ξεκάθαρο από ποτέ, τι συγκινεί τον Μπέικερ και τι θέλει να προβάλλει μέσω του σινεμά του. Στην ταινία διαγράφεται η απίθανη φιλία που προκύπτει μεταξύ διαφορετικών γενεών και συγκεκριμένη μεταξύ της 21 χρονών Τζέιν και της ηλικιωμένης χήρας, της Σάντι.
Μέσα από την απεικόνιση των πορτρέτων των δυο γυναικών και των ρυθμών της καθημερινότητας, οι δυο γυναίκες βρίσκουν το νόημα και τον σκοπό της φιλίας τους, όσο ο Μπέικερ μας ξεναγεί στα πιο όμορφα ανεπιτήδευτα μέρη. Όπως είχε πει και ο ίδιος κάποτε, «θέλω να νιώθω ότι ζω και αναπνέω με τους χαρακτήρες και περνάω χρόνο μαζί τους».
Παραμονή Χριστουγέννων και ένα iPhone 5s. Το αποτέλεσμα; Η ταινία Tangerine (2015). Πρωτοποριακό, αντισυμβατικό και κοινωνικά ανήσυχο, το Tangerine βασίστηκε σε ένα budget μόλις 100.000 δολαρίων χρησιμοποιώντας και ένα καστ από τελείως άγνωστους ηθοποιούς. Ο Μπέικερ στο Tangerine καταγράφει το ταραχώδες 24ωρο δύο τρανς γυναικών, της Sin-Dee και της Alexandra, οι οποίες εργάζονται ως ιερόδουλες στους δρόμους του Λος Άντζελες.
Η επιτυχία της ταινίας ήταν τόσο μεγάλη, που έδωσε την ευκαιρία στον Μπέικερ να γυρίσει την επόμενη δουλειά του, το Τhe Florida Project (2017).
Μια ζωντανή ματιά στις δυσκολίες που βιώνουν εκείνα τα παιδιά που δεν μεγάλωσαν με ευκολίες. Η ταινία The Florida Project ίσως ήταν εκείνη που έφερε τον Baker πιο κοντά σε μια μεγάλη μερίδα του κοινού σε όλον τον κόσμο. Μια ιστορία επιβίωσης, όπου παρακολουθούμε την Moonee, ένα εξάχρονο κορίτσι, ζει με τη μητέρα της κοντά στην Disneyland να περνά το καλοκαίρι κάνοντας φάρσες και κλέβοντας τουρίστες, όσο η μητέρα της αγωνίζεται να τα βγάλει πέρα.
«Ο γιατρός είπε ότι έχουμε άσθμα και πρέπει να φάμε παγωτό αμέσως» λέει κάποια στιγμή στην ταινία ο φίλος της Moonee σε μια εύπορη γυναίκα. Στο τέλος της ημέρας, το μόνο που θέλουν τα παιδιά είναι λίγο δωρεάν παγωτό.
Το 2021 ο Σον Μπέικερ θα γυρίσει την ταινία Red Rocket και θέλοντας να αποδομήσει ξανά το αμερικάνικο όνειρο. Μια ταινία που ακολουθεί την ιστορία του Mikey Saber, ενός πορνόσταρ που επιστρέφει στη μικρή γενέτειρά του στο Τέξας, για να ξαναφτιάξει τη ζωή του. Η ταινία εισχωρεί σε θέματα φιλοδοξίας, εκμετάλλευσης και πολυπλοκότητας των ανθρώπινων σχέσεων, με φόντο μια κοινότητα που αγωνίζεται.
Για το casting, ο Μπέικερ είχε στο μυαλό του τον Simon Rex πέντε χρόνια πριν από τα γυρίσματα της ταινίας, αλλά δεν τον είχε προσεγγίσει ποτέ. Τον Οκτώβρη του 2020, ο Baker κάλεσε τον Rex και τον έπεισε να στείλει ένα πλάνο ακρόασης μέσω iPhone, δίνοντάς του μόλις πέντε λεπτά για να προετοιμαστεί.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
