Μια από τις πιο χαρακτηριστικές αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας του Γιώργου Κατσή, είναι να κάθεται στο σαλόνι και να βλέπει βιντεοκασέτες. Βιντεοκασέτες, ταινίες, ιστορίες να διαδέχονται η μια την άλλη, μέσα από την οθόνη της τηλεόρασης. Κι όμως, ποτέ δεν είχε, αυτό που άλλοι λένε «όνειρο», να γίνει ηθοποιός. Μέχρι και σήμερα, ένα από τα ερωτήματα που καλείται να απαντήσει, είναι το πως και γιατί, αποφάσισε να δώσει εξετάσεις στο Εθνικό.
Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Γιώργος Κατσής, ξεχωρίζει εδώ και σχεδόν μια δεκαετία, μέσα από τις δουλειές του. Τον πρωτοείδαμε στην παράσταση «Σ υ γ χ ώ ρ ε σ έ με», ύστερα ήρθαν θεατρικές επιτυχίες, όπως «H Δημοκρατία του Μπακλαβά», «Ο Παγοπώλης έρχεται» και το «Σπιρτόκουτο: The Musical». Το 2022, έγινε γνωστός και σε ένα ακόμη πιο ευρύ κοινό, μέσα από την ταινία «Black Stone».
Τη φετινή χρονιά, τον βλέπουμε στην πολυσυζητημένη «Κουζίνα» του Γιώργου Κουτλή, αλλά και στην ιδιαιτέρως ευφυή παράσταση του Ανέστη Αζά, «Τα Σκυλιά». Κάπου στον χρόνο και την απόσταση που χρειάζεται να διανύσει για να φτάσει από τον έναν θεατρικό κόσμο στον άλλον, συναντήσαμε τον Γιώργο Κατσή.
Θέατρο Δίπυλον, ώρα 5 μ.μ.
Μιας και είδα την «Κουζίνα» - εξαιρετική - να αρχίσω λέγοντας πως ήδη μονοπωλεί τις συζητήσεις και ότι αυτοί που παρακολουθούν τα θεατρικά δρώμενα, στοιχηματίζουν ότι ως τα Χριστούγεννα δεν θα βρίσκουμε εισιτήρια. Πες μου τώρα, πόσο γελοίο, ή και όχι, είναι για σένα αυτό το παιχνίδι των sold out;
«Εμένα η δουλειά μου είναι να παίξω όσο καλύτερα μπορώ. Δεν θα με αγχώσει το πώς θα κινηθούν τα εισιτήρια ή το αν θα γίνει sold out, γιατί έτσι κι αλλιώς δεν ανήκω στην κατηγορία των ηθοποιών που "φέρνουν εισιτήρια", δεν είμαι ένας τέτοιος παράγοντας σε μια παράσταση. Θα με πάρουν τηλέφωνο οι συνάδελφοι, επειδή εκτιμούν αυτό που κάνω.
Δεν κατανοώ αυτόν τον χαμό που γίνεται με τα sold out. Για μένα το θέατρο δεν είναι για τα sold out, δεν είναι μια μορφή τέχνης που αποσκοπεί να παίζεις σε μια γεμάτη αίθουσα κάθε μέρα, είναι ένα συνολικό ταξίδι που δοκιμάζεται κάθε μέρα είτε με 50 άτομα είτε με 5. Όταν βγήκα από τη σχολή (σ.σ. Εθνικό Θέατρο), την εποχή της κρίσης, ήταν ανήκουστο μια παράσταση να αποσκοπεί να είναι γεμάτη κάθε μέρα.
Έχω παίξει για πολύ λίγο κόσμο, πάρα πολλές φορές. Και ήταν τεράστιο μάθημα. Σε κάνει να παραιτείσαι από διάφορες φιλοδοξίες και να βάζεις προτεραιότητα την εκάστοτε ιστορία. Γιατί αυτή είναι η δουλειά μας, να πούμε μια ιστορία.
Η πρώτη παράσταση που σκηνοθέτησα - μαζί με τον Κωνσταντίνο Πλεμμένο - ήταν η παράσταση "Στεν." στο υπόγειο του Bios, βασισμένη στο διήγημα του Θανάση Βαλτινού, "Η Κάθοδος των Εννιά". Για 4-5 παραστάσεις από τις 20 συνολικά, είχαμε παίξει για 3-4 άτομα. Χρόνια μετά, μάς σταμάτησε ένας κύριος στον δρόμο και μας είπε γι΄ αυτήν παράσταση. "Είχα έρθει μια μέρα που ήμασταν 3 άτομα στο κοινό. Αξέχαστη παράσταση, σας ευχαριστώ πολύ γι' αυτό που είδα"».
Τι άλλο συνέβαινε τότε στο θέατρο που δεν υπάρχει σήμερα;
«Νομίζω ήταν πιο ελεύθερο το πεδίο. Μπορούσαν να μαζευτούν 10 άτομα που θέλουν να κάνουν κάτι, "να σπάσουν το κεφάλι τους" αλλά τελικά, να βρουν τρόπους να καταφέρουν αυτό που θέλουν. Σήμερα, τα θέατρα και οι άνθρωποι κινούνται γύρω από στάνταρ ποσά, ημερομηνίες και προσδοκίες. Δεν μπορείς απλώς να πας κάπου και να προτείνεις αυτό που θες να κάνεις. Το βάρος έχει μεταφερθεί στην επικοινωνία - αν δεν την έχεις δεν μπορείς να προχωρήσεις - αυτό δεν υπήρχε τότε.
Έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στο πώς προσεγγίζουμε την κάθε παράσταση και το θεατρικό έργο. Ακούς " μέχρι 1,5 ώρες για παράσταση είναι καλά" και από ανθρώπους που είναι συνάδελφοί σου. Δηλαδή τα έργα που είναι 3 ώρες; Τελειώσαμε με αυτά; Γίνεται ένα πετσόκομμα στα πάντα. Νομίζω τελικά πως αυτό που μου λείπει σήμερα είναι η καθαρή ταυτότητα μιας παράστασης».
Εσύ έχεις αλλάξει μέσα στα χρόνια ως προς το τι δουλειές επιλέγεις να κάνεις;
«Καλά, νεότερος, έχω κάνει τρελές μαλακίες γιατί δεν είχα καν τη δυνατότητα επιλογής. Πλέον έχω μια ευχέρεια να επιλέγω τα πράγματα ή κι αυτά να επιλέγουν εμένα. Αλλά η διαφορά είναι πως σήμερα, αν δεν έχω μια πρόταση που με ικανοποιεί, μπορώ πιο εύκολα να προτιμήσω να μείνω άνεργος, ενώ όταν ήμουν μικρός φοβόμουν να το κάνω αυτό. Θεωρούσα ότι σου πουν να πας να παίξεις, πρέπει να πας να παίξεις.
Μικρός, προσπαθείς να εδραιωθείς στον χώρο, να γνωρίσεις κόσμο, έχεις την αφέλεια ότι όπου και να είσαι, κάτι θα αποκομίσεις, το οποίο είναι μεγάλο ψέμα. Υπάρχουν παραστάσεις και συναντήσεις με ανθρώπους, που ούτε οι παραστάσεις ούτε οι άνθρωποι θα σου δώσουν τίποτα. Από την άλλη, είναι σωστό μ' έναν άλλον τρόπο. Είναι σημαντική και η ματαίωση της ρομαντικής εικόνας που έχεις για το θέατρο. Γιατί υπάρχει σε αυτό μια πρακτική πλευρά πολύ δύσκολη που πρέπει να αναμετρηθείς μαζί της».
Ποια είναι η ρομαντική εικόνα;
«Είναι εκείνο το μικρό παιδί που ήθελε να κάνει θέατρο γιατί φανταζόταν σπαθιά, μάχες, να παίζει και να ανακαλύπτει τον εαυτό του. Αυτή η αθωότητα πρέπει να διαφυλαχθεί σε έναν κόσμο που είναι πολύ πιο σκληρός απ' ότι πίστευες μπαίνοντας σε μια δραματική σχολή».
Ήρθε νωρίς για σένα πάντως η συνειδητοποίηση του ποιος θες να είσαι μέσα στον χώρο καταλαβαίνω.
«Ένας ηθοποιός που επιλέγει να μπει στην πρώτη γραμμή παραγωγής, γίνεται πρωταγωνιστής και τελικά γίνεται και ο ίδιος ένα brand, που βρίσκεται παράλληλα και σε μια φυλακή. Γίνεται αυτό η ταυτότητά σου. Δεν μπορείς να πεις σε μια συνέντευξη ό,τι ακριβώς σκέφτεσαι και συμβαίνει. Πρέπει να πεις πως όλα κυλούν εξαιρετικά και να εξυπηρετήσεις ένα αφήγημα. Όταν βλέπω ανθρώπους που τα πάνε καλά με όλους, εγώ τρέμω. Το να κερδίσεις τον εαυτό σου είναι η μεγαλύτερη μάχη που έχεις να δώσεις και εγώ προσωπικά δεν έχω σκοπό να την αφήσω».
Πώς αποφάσισες να γίνεις ηθοποιός;
«Εντελώς τυχαία. Ένας φίλος έτυχε να πηγαίνει σε μια θεατρική ομάδα. Εγώ είχα μια μπάντα που παίζαμε μουσική, σπούδαζα για να γίνω ηχολήπτης. Αυτό ήταν το σχέδιό μου. Να γίνω ηχολήπτης και τον ελεύθερό μου χρόνο να παίζω μουσική. Απ' όταν θυμάμαι τον εαυτό μου όμως, μόνο τα καλλιτεχνικά μ' ενδιέφεραν».
Υπήρχε κάποιο ερέθισμα από την οικογένεια;
«Καμία σχέση. Οι γονείς μου ήταν η πρώτη γενιά μεταναστών που ήρθαν από την Αλβανία, με το που έπεσε το καθεστώς και άνοιξαν τα σύνορα. Ο καπιταλισμός και η Ελλάδα γι' αυτούς τους ανθρώπους τότε ήταν σαν τη "Γη της Επαγγελίας". Βλέπω τη μητέρα μου όλα αυτά χρόνια, έχει δουλέψει τόσο πολύ, έχει διαλυθεί δουλεύοντας για να μεγαλώσει μόνη της δυο παιδιά και παρ' όλα αυτά, αυτό, ήταν καλύτερο από εκείνο που περνούσε πριν έρθει στην Ελλάδα. Οπότε δεν υπήρχε κανένα ερέθισμα, γιατί πρώτα απ' όλα υπήρχαν θέματα επιβίωσης, ιδίως για τη μητέρα μου, γιατί οι γονείς μου χώρισαν και εκείνη μάς μεγάλωσε μόνη της».
«Παρόλο που η τέχνη ήταν πολυτέλεια, η μητέρα μου ποτέ δεν με απέτρεψε από το να πάω προς τα εκεί. Όπως μου έχει πει "Ο σκοπός της ζωής μου να σας μεγαλώσω, εκπληρώθηκε, το τι θα κάνετε είναι δικό σας θέμα". Δεν έχω ξανακούσει άνθρωπο να εκφράζει την πλήρη αυτοεκπλήρωσή του. Τη μητέρα μου μόνο. Και μένα τρόπο, έχει κάτι το καλλιτεχνικό αυτό».
Ένας φίλος σου λοιπόν ήταν σε μια θεατρική ομάδα...
«Ναι, και με φώναξε να δω τι κάνουν εκεί, μιας και απορούσα. Παρακολούθησα ένα μάθημα και μου φάνηκε στ' αλήθεια μαγικό. Δεν μπορώ να το περιγράψω αλλιώς. Και πραγματικά ψυχαγωγικό. Είπα ότι ήθελα να μπω και εγώ γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, δεν ξεκίνησα με τη σκέψη του να γίνω ηθοποιός. Το πιο μυστήριο πράγμα είναι το γιατί αποφάσισα να γίνω ηθοποιός και να δώσω εξετάσεις στο Εθνικό Θέατρο. Δεν ήξερα καν πού είναι για να πάω να κάνω την αίτηση και μπήκα κατά λάθος δίπλα, στην Πειραιώς 35, που είναι το συσσίτιο του δήμου Αθηναίων και ρωτούσα πού γίνονται οι αιτήσεις».
Είναι απίστευτο εν τω μεταξύ το ότι δίπλα - δίπλα, συνυπάρχουν δυο τελείως άλλοι κόσμοι.
«Αυτό είχε μια σχεδόν ποιητική συνύπαρξη, το ότι μάς χώριζε μονάχα ένας τοίχος. Θυμάμαι στην αίθουσα που κάναμε μάθημα, είχε ένα παράθυρο που έβλεπε στο προαύλιο που γινόταν το συσσίτιο. Τα πρωινά βλέπαμε πολλές φορές που μαζευόντουσαν άνθρωποι έξω από τα κάγκελα της πόρτας, και όταν τους άνοιγαν, τρέχανε με απόγνωση για να προλάβουν ένα πιάτο σούπα.
Αυτή η εικόνα με έκανε να εκτιμήσω πολύ διαφορετικά τα πράγματα και να παραδοθώ και σε μια πιθανότητα που σπάνια βλέπω γύρω μου συναδέλφους να είναι συμφιλιωμένοι μαζί της. Πρέπει η ενασχόλησή σου με την τέχνη να εμπεριέχει και μια παράδοση στο ενδεχόμενο ότι μπορεί να μην καταφέρεις να ζεις από αυτό. Αυτό το είχα στο μυαλό μου από πολύ νωρίς, ότι ανά πάσα στιγμή, αν λήξει η διαδρομή μου, είμαι πολύ ευχαριστημένος με ό,τι έχω κάνει. Δεν μπορείς να περιμένεις ότι θα σε χρειάζεται ο χώρος για πάντα».
Στην «Κουζίνα» είσαι ο Μαξ - κοπές, κρέατα - όπως χαρακτηριστικά αναφέρεσαι. Λίγα λόγια για τον χαρακτήρα σου και το έργο;
«Στην Κουζίνα είμαστε 14 άτομα επί σκηνής πράγμα τρομερά ενδιαφέρον. Και σε πολιτικό επίπεδο. Δεν βρίσκεις συχνά μεγάλους θιάσους και χαίρομαι πάρα πολύ που είμαι κομμάτι της. Όσον αφορά τον χαρακτήρα μου, είναι ο πιο γειωμένος του έργου, βλέπει την Κουζίνα περισσότερο σαν ένα περιβάλλον δεύτερης ευκαιρίας. Αναπόφευκτα όταν υποδυόμαστε κάποιον, βρίσκουμε και μια εκδοχή μας σε αυτόν, χωρίς να σημαίνει πως ταυτιζόμαστε μαζί του. Καταλαβαίνω τον Μαξ αλλά και όλους τους χαρακτήρες που βρίσκονται εκεί μέσα.
Σαν ηθοποιός, αδυνατώ αλήθεια να μπω στη λογική των ερωτήσεων "θα μπορούσε η Κουζίνα να είναι μια μικρογραφία του κόσμου μας;". Εγώ τα σκέφτομαι όλα με τη φαντασία ενός παιδιού, που θέλει απλώς να πάει να παίξει. Θα ήθελα ο κόσμος να έρχεται στις παραστάσεις χωρίς να σκέφτεται τι είδους μικρογραφία είναι το κάθε τι που βλέπει, να αφήσει την φαντασία του ελεύθερη και τελικά να συγκινηθεί με τον τρόπο με τον οποίο του λέμε την ιστορία. Αυτή είναι η θεατρική μαγεία».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
