«Στο βουνό δεν κουμαντάρεις πια εσύ το σώμα σου, Πλέον μαθαίνεις να το ακούς, να του μιλάς, και τότε σε ανταμείβει με μια γλυκιά κούραση που αντί να σε σταματά, σε σπρώχνει να συνεχίσεις.Πλέον αντιλαμβάνεσαι ότι κάποια σημεία στην φύση είναι άγρια, όχι απαραίτητα επικίνδυνα, αλλά σκληρά, σαν να απαιτούν ένα αντάλλαγμα… να αφήσεις πίσω ένα κομμάτι σου, να θυσιάσεις τη σιγουριά σου. Πλέον όμως αυτό το κομμάτι δεν χάνεται το μαζεύει ο συνοδοιπόρος σου, το Φιλαράκι σου.
Ξεκινήσαμε τρεις, μα τώρα πλέον μοιάζουμε ένας και τότε είναι που αλλάζει και ο χρόνος. Πλέον οι ημέρες δεν λέγονται Δευτέρα ή Τρίτη, αλλά παίρνουν τα ονόματα των χωριών, των ποταμών, των κορυφών, των χρωμάτων του ουρανού και των ανθρώπων που συναντάς. Δεν υπάρχουν πια ρολόγια, ρουτίνες ή προγράμματα υπάρχει μόνο ήλιος και σκοτάδι. Και με τα δύο γίνεσαι φίλος», έγραφε ο Αντώνης στο ημερολόγιό του.
(υψόμετρο ~2.350μ.) | Φωτογράφος: Χρήστος Κεκές
Επί σχεδόν δύο μήνες, ο ίδιος μαζί με το Γιώργο και τον Αλέξη, κινούνταν μέσα στα σπλάχνα των βουνών. Από το Γύθειο μέχρι το Γράμμο, διέσχισαν όλη την ορεινή Ελλάδα, καλύπτοντας μια απόσταση 1.045 χιλιομέτρων. Εξάλλου, και οι τρεις έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με το βουνό. Ποτέ δεν τους κάλυπταν οι γρήγορες εξορμήσεις, ούτε οι σύντομες αναβάσεις στις κορυφές. Κάπως έτσι δημιούργησαν το «Βουνό μου» , έναν ορειβατικό σύλλογο που έγινε το όχημα για να βιώσουν και να γνωρίσουν καλύτερα το βουνό. Οι ίδιοι μίλησαν στο reader για την πιο δύσκολη και απελευθερωτική διαδρομή της ζωής τους.
«Ήταν η ανάγκη να κάνουμε κάτι μεγάλο»
Μετά από χρόνια εμπειρίας στα βουνά, σκέφτηκαν ότι πρέπει να κάνουν κάτι καινούργιο, κάτι μεγάλο. Κάποια στιγμή, όσο ήταν χαμένος σε χάρτες και μηχανισμούς πλοήγησης, ο Αντώνης είχε την ιδέα να επιχειρήσει τη διάσχιση της Πίνδου - από τους Δελφούς μέχρι και τον Γράμμο. Χωρίς να το περιμένει, η ζωή του άρχισε ξαφνικά να περιστρέφεται γύρω από την οργάνωση και τον προγραμματισμό αυτής της ιδέας.
Η αρχική σκέψη ήταν να διασχίσει την Πίνδο μόνος. Ήταν σε ένα πάρτι όταν μοιράστηκε με τον Αλέξη την ιδέα του και του πρότεινε να τον ακολουθήσει. Το «ναι» ήρθε με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο. Τότε κατάλαβαν ότι δε θα μπορούσαν να επιχειρήσουν κάτι τέτοιο χωρίς τον Γιώργο, φίλο και ιδρυτικό μέλος του “Βουνού Μου”. Κάπως έτσι αποφάσισαν να προσθέσουν στο πλάνο τη διάσχιση της Πίνδου και της Πελοποννήσου.
«Από την αρχή της ιδέας μέχρι τις 2 Μαΐου του 2025 που ξεκινήσαμε τη διάσχιση πέρασαν περίπου δύο χρόνια. Εννοείται η οργάνωση και η προετοιμασία είναι πιο δύσκολες όσο είσαι μόνος, όποτε με την προσθήκη της βοήθειας του Αλέξη και του Γιώργου τα πράγματα άρχισαν να παίρνουν μορφή πιο γρήγορα. Δυστυχώς, στην Ελλάδα δεν είναι ευρέως διαδεδομένη η κουλτούρα των διασχίσεων, οπότε δεν είχαμε προηγούμενες εμπειρίες να στηριχτούμε. Μεγάλη βοήθεια μας παρείχε το βιβλίο του Tim Salmon “Trekking in Greece, the Peloponnese and Pindos way” και ο Αποστόλης Τσιμπανάκος, το μυαλό πίσω από το υπό κατασκευή μονοπάτι “Pindus Trail”, ο οποίος είναι έμπειρος ορειβάτης και ένας από τους πιο ενδιαφέροντες ανθρώπους που έχουμε γνωρίσει. Σίγουρα, πάντως, κύριοι άξονες της προετοιμασίας μας, εκτός από όσα αφορούν τη φυσική μας κατάσταση, ήταν η χαρτογράφηση της διαδρομής μας, ο διακανονισμός των προμηθειών και η αγορά κατάλληλου εξοπλισμού, ανθεκτικού και ελαφρύ», εξηγεί ο Αντώνης.
Όταν το πάθος του ονείρου ισοπεδώνει τις δυσκολίες
Για έναν έμπειρο ορειβάτη, οι δυσκολίες είναι κομμάτι του προγραμματισμού. «Γνωρίζαμε πως θα διαβούμε από δύσκολα περάσματα, θα φέρουμε το σώμα μας σε όρια που δεν έχει ξαναφτάσει και πως ο καιρός δεν θα είναι πάντα με το μέρος μας. Πράγματι, στον Σμόλικα εξαιτίας ενός πολύ σαθρού βράχου, ο Αλέξης θα είχε σχεδόν πέσει από σημαντικά μεγάλο ύψος, η κόπωση είχε φτάσει νέα επίπεδα και σοκαριστήκαμε όταν συναντήσαμε χιονόπτωση στα Βαρδούσια τέλη Μαΐου. Σίγουρα, πάντως δεν θα μπορούσαμε να είχαμε προετοιμαστεί ψυχολογικά για την πίεση του εγχειρήματος και για τους τραυματισμούς που προέκυψαν, τραυματισμοί που έκαναν το μέλλον του ονείρου μας να μοιάζει μετέωρο.
Θα ήμασταν αλαζόνες αν λέγαμε πως δεν σκεφτήκαμε ποτέ να τα παρατήσουμε, να σταματήσουμε και να γυρίσουμε. Ωστόσο, αυτή ήταν μια σκέψη φευγαλέα, που κανείς από τους τρεις δεν της έδινε σημασία. Εξάλλου, δεν ήταν μόνο το πάθος του ονείρου μας που μας κρατούσε εκεί, αλλά και η υποστήριξη που λαμβάναμε από τους γονείς μας, φίλους, συγγενείς, από τους ντοκιμαντερίστες που μας συντρόφευαν, ακόμα και από τους ακόλουθους μας στα social media, αλλά κυρίως η υποστήριξη που λάμβανε ο ένας από τον άλλον».
Μετά από μία πορεία 1.045 χιλιομέτρων, εντυπωσιάστηκαν από το πώς έβλεπαν το κλίμα να αλλάζει όσο ταξίδευαν από τον νότο στον βορρά, πώς έβλεπαν τους ανθρώπους να αλλάζουν, πολιτισμούς και έθιμα που δεν γνώριζαν την υπαρξή τους να τους καλοδέχονται. Η Ελλάδα που νόμιζαν πως γνώριζαν πριν τη διάσχιση, δεν είχε καμία σχέση με αυτό που είναι πραγματικά.
Ένα πολύ σημαντικό κομμάτι είναι αυτό του εξοπλισμού. «Όταν προετοιμάζεσαι για μία διάσχιση τόσων χιλιομέτρων, είσαι αναγκασμένος να διαλέξεις τα αποκλειστικά απαραίτητα και τα πιο ελαφριά. Άλλωστε, συμφωνήσαμε πως θα μας ακολουθήσει ο Χρήστος Κεκές και ο Φάνης Τσιογκρής ως ντοκιμαντερίστες και ως support team τρεις μόλις μέρες πριν ξεκινήσουμε, οπότε είχαμε ήδη οργανωθεί με τη σκέψη πως θα κουβαλάμε τα πάντα συνέχεια πάνω μας.
Επιβεβαιώσαμε στην πορεία πως κάθε γραμμάριο μετράει και πως ήταν ιδιαίτερα σημαντικό ο εξοπλισμός μας να είναι hybrid, δηλαδή κατάλληλος για κάθε καιρική συνθήκη. Γνωρίζαμε πως θα αντιμετωπίσουμε από καταιγίδες, ψυχρές νύχτες και χιόνια στα 2.000 μέτρα, μέχρι και καύσωνες. Καταλήξαμε στο πούπουλο για να μας κρατά ζεστούς, την αδιάβροχη τεχνολογία της gore-tex για να μας κρατάει στεγνούς, και στο μαλλί merino που χαρακτηρίζεται από αντιβακτηριακές ιδιότητες, ικανότητα ρύθμισης θερμοκρασίας και έλλειψη οσμών. Τέλος, ένας άλλος τομέας πού χρειάστηκε πολλή σκέψη ήταν αυτός της διατροφής. Αποφασίσαμε να διαλέξουμε τον δρόμο του χειροποίητου αποξηραμένου φαγητού, οπότε με τις οικογένειές μας αποξηράναμε όλα τα γεύματα, αφαιρώντας 60-65% του συνολικού βάρους και στη συνέχεια τα αποθηκεύσαμε σε αεροστεγή σακουλάκια».
Όταν τα όρια του σώματος ξεπερνιούνται
Παρόλο που όλοι είχαν προπονηθεί πολύ πριν ξεκινήσουν, δεν ήταν λίγες οι δυσκολίες που παρουσιάστηκαν στο διάβα τους. Τις πρώτες μέρες ο Αλέξης τραυματίστηκε στον αχίλλειο τένοντα και αναγκάστηκε να μείνει εκτός για τέσσερις συνολικά μέρες.
«Τρομάξαμε όλοι πολύ, καθώς ήταν μόλις η τέταρτη μέρα της διάσχισης, είχαμε ξυπνήσει στις τρεις το πρωί για να ανέβουμε στην υψηλότερη κορυφή του Ταϋγέτου και από εκεί να διασχίσουμε όλη την κορυφογραμμή του πενταδάκτυλου. Μετά από δύσκολα περάσματα και μεγάλες υψομετρικές αλλαγές καλύψαμε 32 χιλιόμετρα.
Τις επόμενες μέρες όποια απόσταση άνω των 12 χιλιομέτρων έκανε το περπάτημα πολύ δύσκολο για τον Αλέξη καταλαβαίναμε ότι αυτό που περνάει δεν ήταν μόνο μια σωματική δοκιμασία, άλλα και μία νοητική, μία δοκιμασία ψυχής. Χρειάστηκε πολύ σθένος για να ακούσει τις εντολές των γιατρών και να ακολουθήσει για μερικές μέρες με το αμάξι του συνεργείου, σθένος που αν δεν είχε και δεν είχε αφήσει το πόδι του να ανακάμψει, το ταξίδι για τον Αλέξη πιθανόν να είχε λήξει εκεί.
Από την άλλη, ο Αντώνης από τα παπούτσια παρουσίασε επιδερμική κύστη (φουσκάλα) στο πόδι σε βαθμό που εξελίχθηκε σε μία επώδυνη και επικίνδυνη για μόλυνση πληγή. Ευτυχώς, ως απόφοιτοι ΤΕΦΑΑ γνωρίζαμε πως να αντισταθούμε σε τέτοιες δυσκολίες και το σημαντικότερο είναι πως στηρίζοντας ο ένας τον άλλον, κανείς δεν δείλιασε. Οι πιο δύσκολες μας μέρες, όμως, ήταν οι τελευταίες, η συσσωρευμένη κούραση και η ανυπομονησία μας να δούμε τους δικούς μας, έκαναν το περπάτημα να φαίνεται άθλος».
Είναι εκείνες οι στιγμές που το μυαλό πρέπει να υπερνικήσει το σώμα, την εξάντληση, την υπερκόπωση. Έπρεπε και οι τρεις να κρατήσουν όσο γίνεται το ηθικό τους ανεβασμένο.
«Ακόμα και τις φορές που δεν αντέχεις άλλο, που έχεις κουραστεί, τις φορές που λυγίζεις και για λίγο παύεις να πιστεύεις στον εαυτό σου είναι σημαντικό να εξακολουθείς να προχωράς και να μην αφήνεις τις αμφιβολίες σου να σε κυριεύουν. Πράγματι, οι τραυματισμοί μας τρόμαξαν πολύ και οι εντάσεις δεν έλειψαν από την ομάδα. Από όλα, πάντως, το πολυτιμότερο ήταν ότι είχαμε ο ένας τον άλλον. Κάποια στιγμή συναντήσαμε πέντε μέρες συνεχούς βροχής, πέντε μέρες απίστευτου κρύου, πέντε μέρες που αναγκαστικά όλα τα ρούχα που φορούσαμε, ακόμα και τα εσώρουχα, ήταν βρεγμένα. Αν δεν είχαμε ο ένας τον άλλον, να γελάμε με την όλη κατάσταση, να την αποδυναμώνουμε και να αλληλοστηριζόμαστε σίγουρα θα ήταν μια πολύ πιο δύσκολη συνθήκη».
Οι άνθρωποι που συνάντησαν στο διάβα τους
Η κουλτούρα των διασχίσεων δεν είναι τόσο διαδεδομένη στην Ελλάδα, οπότε η συντριπτική πλειονότητα των πεζοπόρων-ορειβατών που συνάντησαν ήταν ξένοι, συνήθως από κάποια χώρα της κεντροδυτικής Ευρώπης.
«Ορόσημο ήταν ένας συνταξιούχος Γερμανός που συναντήσαμε στο χωριό Καλαρρύτες, ο οποίος πεζοπορεί στην Ελλάδα από το 1989! Στο ίδιο χωριό γνωρίσαμε και τον Ναπολέοντα, ιδιοκτήτη του ίσως παλαιότερου καφενείου στο χωριό, Βλάχο, και πρόθυμο όχι μόνο να μας σερβίρει έναν καφέ αλλά και να μας διαφωτίσει για τη βλάχικη κουλτούρα και γλώσσα, άλλες φορές κουβεντιάζοντας μαζί μας και άλλες τραγουδώντας. Αναμφίβολα, από όλους τους ντόπιους που γνωρίσαμε ένα χαρακτηριστικό έχει χαραχτεί: η απλόχερη φιλοξενία.
Πραγματικά, σε όλα τα χωριά απ’ όπου περάσαμε, άλλοι μας άνοιξαν τις αυλές τους να κατασκηνώσουμε εκεί, άλλοι προσέφεραν φαγητό και νερό, άλλοι μας χάρισαν γνώση γενεών για τον τόπο τους. Όλοι οι ντόπιοι, όμως, έδειξαν αληθινό ενδιαφέρον για εμάς, ρωτούσαν για τη διαδρομή μας, νοιάζονταν για το πού θα κοιμηθούμε, για το αν κοιμηθήκαμε καλά, για το αν πεινάμε· μας αντιμετώπιζαν σαν να είμαστε δικά τους παιδιά. Αυτές αποτελούν στιγμές που ελπίζουμε να μοιραστούμε μέσα από το σχετικό με τη διάσχιση υπό δημιουργία ακόμα ντοκιμαντέρ σε ένα κοινό μεγαλύτερο από τα social media.
Κάποια στιγμή στο χωριό Θεοδώριανα, όσο καθόμασταν κάτω από το υπόστεγο της εκκλησίας στην πλατεία για να προστατευτούμε από τη βροχή, εμφανίστηκε από το παράθυρο ενός πίσω σπιτιού μια γιαγιά γύρω στα ενενήντα. Αυτή η γεμάτη από φροντίδα φράση της: “Τα παιδιά πού θα κοιμηθούν;”, ήταν κάτι που μέχρι σήμερα μας συγκινεί».
«Η χώρα δεν περιορίζεται στις μεγάλες πόλεις της, η ελληνική επαρχία κρύβει μυστικά και εμπειρίες που αξίζει κανείς να αναζητήσει. Δυστυχώς, περάσαμε από πολλά ερημωμένα χωριά, χωρίς κανέναν κάτοικο, και από χωριά που οι κάτοικοι δυσκολεύονταν να φτάσουν διψήφιο αριθμό. Είδαμε την επαρχία να αδειάζει, να πεθαίνει, με εξαίρεση τόπους τουριστικού ενδιαφέροντος, όπου τα σπίτια ντόπιων έχουν δώσει τη θέση τους σε ξενώνες και σε ξενοδοχεία, όλα τα άλλα μέρη παρουσίαζαν ένα παρελθόν όμορφο και γεμάτο ζωή, ένα παρόν πολύ δύσκολο και ένα μέλλον το λιγότερο αμφίβολο.
Σίγουρα πάντως μάθαμε πως η Ελλάδα δεν περιορίζεται στους “Έλληνες” όπως τους έχει κανείς στο μυαλό του. Συναντήσαμε κουλτούρες που δεν περιμέναμε, από Σλάβους, Βλάχους, Αλβανούς ειδικά όσο ανεβαίναμε πιο βόρεια. Η ζωή στην ελληνική επαρχία είναι μία πολύ όμορφη και συνάμα πολύ δύσκολη ζωή, μια ζωή που χρειάζεται υποστήριξη για να αντισταθεί στην αστικοποίηση. Πιστεύουμε πως η ορειβασία έχει τη δυνατότητα τόσο να αναβιώσει τόπους για χρόνια αφημένους αλλά και να παράσχει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες βιώσιμου τουρισμού».
Η επιστροφή στην κανονικότητα
Γυρνώντας πίσω στην πόλη δεν είχαν χρόνο να προσαρμοστούν ομαλά. Επέστρεψαν κατευθείαν πίσω σε δουλειές, σε στρες, σε ρουτίνα, σε άγχος, σε μια ζωή τόσο διαφορετική από αυτή του βουνού. Έβαλαν όμως, ένα στοίχημα με τον εαυτό τους, να μην αφήσουν την πόλη να τους ξαναρουφήξει.
«Στο βουνό μάθαμε πως ο χρόνος μπορεί να κυλήσει διαφορετικά, μάθαμε να ακούμε το σώμα μας και να παρατηρούμε όντως τον κόσμο που μας περιβάλλει. Μάθαμε να νοιαζόμαστε συνειδητά και έμπρακτα για το περιβάλλον και να αντιμετωπίζουμε τη φύση ως φίλη και όχι ως εχθρό που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Αυτά τα μαθήματα είναι ίσως το πολυτιμότερο δώρο που μας χάρισε η διάσχιση».
«Το πάθος για ορειβασία δεν έσβησε, αναζωπυρώθηκε»
«Έχοντας κάνει ένα από τα πιο τρελά μας όνειρα πραγματικότητα, δεν συμβιβαζόμαστε. Έχουμε στην εργαλειοθήκη μας μία μεγάλη επιτυχία που μας δίνει πλέον τη δυνατότητα να ονειρευόμαστε διαφορετικά, πιο τρελά, πιο μεγαλεπήβολα. Σκεφτόμαστε πολλά πράγματα για το μέλλον, μεγαλύτερες διασχίσεις, ίσως στο εξωτερικό, το μόνο σίγουρο είναι πως το πάθος μας για την ορειβασία όχι δεν έχει σβήσει, αλλά είναι αναζωπυρωμένο όσο ποτέ. Οι μικρότεροι στόχοι μας αυτή τη στιγμή, και μέσω του ορειβατικού μας συλλόγου, είναι να μοιραστούμε την εμπειρία μας και με άλλα άτομα, να μεταδώσουμε μερική από τη σοφία που μας χάρισαν οι ντόπιοι και να φέρουμε κι άλλους πιο κοντά στη φύση, στο βουνό».
Κατά τη διάρκεια αυτής της προσπάθειας, δέχθηκαν μεγάλη υποστήριξη από τους ακολούθούς τους στα social media – από μηνύματα στήριξης, μέχρι μηνύματα από ορειβάτες που θέλουν να επιχειρήσουν κάτι παρόμοιο. «Χαιρόμασταν πάρα πολύ που εκτός από ένα όνειρο που γίνεται πραγματικότητα, είχαμε και την ευκαιρία να μοιραστούμε τις γνώσεις και τα βιώματά μας με κόσμο που ζητούσε τη βοήθεια μας. Ευχόμαστε με όλους όσοι μας έστειλαν και ανταλλάξαμε δύο κουβέντες, να ανταλλάξουμε κι άλλες, ιδανικά, όμως, πάνω στο βουνό».
Σε αυτή την πορεία, τους ακολούθησε μια ομάδα δύο ντοκιμαντεριστών και φίλων - ο Χρήστος Κεκές (σκηνοθέτης, βιντεογράφος) και ο Φάνης Τσιογκρής (δημοσιογράφος, ερευνητής, ηχολήπτης) – όπου τους συντρόφευσαν στα πιο απόκρημνα μέρη της χώρας, τους βοήθησαν σε πρακτικά ζητήματα και έκαναν και το δικό τους όνειρο πραγματικότητα. Οπότε όλη αυτή η προσπάθεια θα αποτυπωθεί σε ένα ντοκιμαντέρ με αφηγηματικό άξονα τη διάσχιση, τις εμπειρίες και τα βιώματά τους, με αφηγήσεις από ντόπιους, από εργαζομένους στα βουνά, από άλλους του ορειβατικού χώρου. «Ένα ντοκιμαντέρ όπου ο ορειβάτης γνωρίζει τον ορεσίβιο».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
