Σήμερα, ανήμερα της επετείου της πρώτης φοράς που ο Γεώργιος Παπαδόουλος ανήγγειλε στο ραδιόφωνο πως «εκάμαμεν επανάστασιν», όταν δηλαδή η χούντα των Συνταγματαρχών έβαλε την ελληνική δημοκρατία «στο γύψο» και έχοντας διαβάσει το συγκλονιστικό βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη «Θάνατοι στη Χούντα, Δολοφονίες, αντιδικτατορική δράση, ύποπτοι θάνατοι κατά την περίοδο 1967-1974», επιχειρήσαμε να γυρίσουμε το χρόνο πίσω, στο 1967 και να δούμε την πόλη των Αθηνών με τα μάτια ενός μικρού παιδιού.
Ο 15χρονος τότε, Ευάγγελος Σπινθάκης, που έζησε και το Πολυτεχνείο ως φοιτητής, μας βοηθάει στην αφήγηση.
Το μικρόφωνο στον Ευάγγελο Σπινθάκη
«Θα μου επιτρέψεις να πάω λίγο πιο πίσω από την πρώτη μέρα της δικτατορίας των Συνταγματαρχών, στην κηδεία του Γρηγόρη Λαμπράκη, του βουλευτή της Αριστεράς που είχε δολοφονηθεί από παρακρατικά στοιχεία. Ήμουν 11 ετών τότε, Μάιος του 1963 ήταν και στο Πρώτο Νεκροταφείο στο Μετς. οι χιλιάδες που είχαν συγκεντρωθεί, σπάραζαν στο κλάμα. Θυμάμαι τον Μίκη Θεοδωράκη να είναι εκεί, θυμάμαι οικοδόμους με μαντήλια στο κεφάλι, σαν χορός μιας τραγωδίας. Ήταν η πρώτη φορά που κατάλαβα ότι κάτι δεν πήγαινε καθόλου καλά, ότι κάτι πολύ κακό επρόκειτο να εμφανιστεί στις ζωές μας».
«Φτάνουμε λοιπόν στην ημέρα που ξεκίνησε η χούντα. Ήταν 21 Απριλίου του 1967, ημέρα Παρασκευή κι εγώ, μαθητής γυμνασίου πια, ξεκινούσα για το σχολείο μαζί με έναν φίλο μου από την Κρήτη. Εκείνο το πρωί έρχεται και μου λέει, έγινε επανάσταση το ξέρεις; Προσπαθούμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει, γιατί το ραδιόφωνο ξαφνικά έπαιζε εμβατήρια και ύστερα φτάσαμε στο σχολείο. Τότε λοιπόν, είχαμε ένα μάθημα, την Αγωγή του Πολίτη. Θυμάμαι είχα μεγάλο βαθμό σ' αυτό, 19. Άνοιξαμε λοιπόν το βιβλίο, γιατί είχε μια ενότητα για το σύνταγμα του 1952. Δεν ανέφερε όμως κάτι για «επαναστάσεις», σαν αυτή που είχε ήδη ξεκινήσει.
Λέμε, δεν πάμε μέχρι το Σύνταγμα να δούμε τι γίνεται. Κατηφορήσαμε λοιπόν προς το Ζάππειο, είδαμε ότι δεν υπήρχε πρόσβαση. Κάναμε το γύρο από Βασιλίσσης Όλγας και φτάσαμε τελικά στην είσοδο του Ζαππείου. Θυμάμαι ότι στη διαδρομή έβλεπε αστυνομικούς να διώχνουν τα τσιγκανάκια από το δρόμο, τα κλωτσούσανε για να ξυπνήσουν.
Φτάσαμε τελικά στο σημείο Όθωνος και Βασίλίσσης Σοφίας. Είχε πολλή κίνηση στο δρόμου, θυμάμαι πολλά αυτοκίνητα και πεζούς να αναρωτιούνται τι συμβαίνει. Εκεί που τώρα είναι η είσοδος ενός υπόγειου πάρκινγκ, ήταν τότε μια ράμπα, στην οποία είχε εγκατασταθεί ένα τανκ. Στην κορυφή του, στεκόταν ένας φαντάρος, που είχε στραμμένο το πολυβόλο σε 'μας. Ρε 'συ αυτός θα μας ρίξει είπαμε μεταξύ μας και το βάλαμε στα πόδια. Καθώς τρέχαμε, βλέπαμε τα περιπολικά (άσπρα τότε) να φωνάζουν για απαγόρευση κυκλοφορίας. Κάπως έτσι λοιπόν, καταλάβαμε πως είχαμε πια δικτατορία.
Στους επόμενου μήνες η χούντα των συνταγματαρχών ξεκίνησε να δείχνει το πιο σκληρό της πρόσωπο σε κάθε στιγμή της καθημερινότητας μας. Όσοι δεν δήλωναν εξαρχής την υποστήριξη τους στο καθεστώς, ήταν ύποπτοι ως εχθροί του. Ζήσαμε πάρα πολλές και δύσκολες καταστάσεις που με σημάδεψαν για το υπόλοιπο της ζωής μου.
Θα θυμηθώ ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, με την ομάδα ποδοσφαίρου που είχαμε τότε, τον Μετσιακό. Είχαμε λοιπόν σε αυτή την ομάδα, έναν άνθρωπο, έναν εργάτη, καμιά 50αρια χρονών τότε, που μας βοηθούσε, μας κανόνιζε τα ματς. Πήγα από το σπίτι του τότε, τις πρώτες μέρες της χούντας, βλέπω έναν αστυνομικό. Ήταν εκεί κάθε μέρα!
Έμαθα μετά ότι τον είχανε συλλάβει για τρομοκρατία. Ήταν στην ΕΔΑ ο άνθρωπος και του είχανε φορτώσει ότι μας έκανε κομμουνιστική προπαγάνδα στην ομάδα. Κάποια από τα παιδιά τα είχανε καλέσει για ανάκριση. Ο άνθρωπος αυτός πήγε φυλακή και κανείς δεν έμαθε τι απέγινε μετά. Δεν ήταν ο μόνος, δυστυχώς, πολλοί είχαν παρόμοια τύχη».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
