Εκεί που η κουβέντα έχει πια ανάψει, πληροφορίες και εικόνες εισβάλλουν καταγαιστικά στον εγκέφαλό σου, σε μια προσπάθεια να μην ξεχάσεις ούτε μια λεπτομέρεια που θα φανεί (ή και όχι) χρήσιμη, κάπου εκεί το μυαλό θολώνει και ξαφνικά συμβαίνει το αναπάντεχο: Η λέξη χάνεται, η γλώσσα κολλάει και το μυαλό προσπαθεί να επιστρατεύσει τις δυνάμεις του για να βρει να πει εκείνη τη λέξη, που μέχρι πριν από λίγο ήταν ό,τι πιο απλό υπήρχε στον πλανήτη Γη.
Η έκφραση και η παραγωγή του προφορικού λόγου, είναι πολύ πιο περίπλοκες διαδικασίες απ' όσο νομίζουμε. Το φαινόμενο του να «κολλάμε» να βρούμε και να πούμε τη σωστή λέξη τη σωστή στιγμή, είναι εξαιρετικά συχνό και έχει απασχολήσει αρκετούς επιστήμονες.
Τόσο την ώρα που μιλάμε, όσο και όταν σκεφτόμαστε τις λέξεις που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε, πολλές και διαφορετικές πτυχές του εγκεφάλου εργάζονται πυρετωδώς για να εντοπίσουν τη λέξη που λείπει.
Η κατάσταση αυτή αποδίδεται με τον όρο «άκρη της γλώσσας», είναι όταν νιώθεις πράγματι ότι η λέξη κρέμεται από την γλώσσα σου, αλλά ακόμη, δεν μπορείς να τη σκεφτείς. Η κατάσταση είναι απολύτως φυσιολογική και κοινή, καμία άνοια δεν σας χτυπά την πόρτα και ας τείνουμε να το παρουσιάζουμε σαν μια στερεοτυπική πτυχή του χρόνου που κυλάει.
«Κόλλησε το μυαλό μου»
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι λέξεις με παρόμοιο ήχο ανταγωνίζονται για την προσοχή του εγκεφάλου μας. Γι' αυτό και οι δίγλωσσοι φαίνονται ιδιαίτερα επιρρεπείς σε αυτά τα στιγμιαία κενά στο λεξιλόγιο.
Ακόμη, είναι γεγονός, πως οι λιγότερο χρησιμοποιούμενες λέξεις είναι επίσης πιο πιθανό να οδηγήσουν στην ίδια κατάσταση. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι έννοιες αυτές έχουν ασθενέστερες συνδέσεις μεταξύ των ηχητικών μοτίβων που παρουσιάζουν των σημασιών τους, σε σχέση με άλλες λέξεις, που χρησιμοποιούμε καθημερινά.
Ο προμετωπιαίος φλοιός αποτελεί το μέρος του δικτύου που είναι υπεύθυνο για τον γνωστικό έλεγχο και εκετελεί συμπληρωματικούς ρόλους, όταν μια λέξη είναι τελείς άπιαστη. Έχει ενδιαφέρον πως ακόμη και σε μια τόσο απογοητευτική συνθήκη όπως αυτή του να ξεχνάς την κατάλληλη λέξη, ο εγκέφαλος σου συνεχίζει να δουλεύει για σένα, έχοντας ως βάση τη συντονισμένη δράση πολλών περιοχών του.
Την επόμενη φορά που δεν μπορείτε να ανακτήσετε τη λέξη που θέλετε και ρίξετε την ευθύνη στον εγκέφαλο «που κόλλησε», θυμηθείτε ότι αυτός εργάζεται σκληρά προσπαθώντας να την ανακτήσει. Μερικές πληροφορίες, όπως ορισμένοι ήχοι ή σχετικές λέξεις, μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους, ενθαρρύνοντάς σας να συνεχίσετε την αναζήτηση.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
