Σε συνέντευξη που έδινε το 1995 στην εκπομπή «Πέμπτη Παρουσία» με παρουσιάστρια τη Νανά Παλαιτσάκη, ο 40χρονος τότε, Βασίλης Παϊτέρης, ευχόταν να υπάρχει ειρήνη στον κόσμο, να ζούμε χωρίς πολέμους και χωρίς πείνα. Η παρουσιάστρια έδειχνε να μη θέλει να μιλήσει παραπάνω και προσπαθώντας να διατηρήσει τη ροή της εκπομπής, έδινε το πρόσταγμα για να περάσουμε στο παρασύνθημα: να αρχίσει να κάνει ο Παϊτέρης αυτό για το οποίο ο κόσμος εκείνης της εποχής τον αγαπούσε, να τραγουδήσει.
Σήμερα, ο Βασίλης Παϊτέρης έχει συλληφθεί για ανεξόφλητα χρέη (εικάζεται πως φτάνουν τις 850.000 ευρώ) προς το Δημόσιο, έχει επικαλεστεί σοβαρά προβλήματα υγείας, έχει μιλήσει στο τηλέφωνο με γνωστό τηλε-πρωινάδικο που δικάζει ή αποδίδει λύπηση σε πρώην και νυν σελέμπριτι. Οδεύει προς την φυλακή.
Μα πως έφτασε εκεί ο τσιγγάνος (όπως αποκαλούσαν τους Ρομά το 1995) συνθέτης που κάποτε τραγουδούσε τις συνθέσεις του όλη η Ελλάδα;
Στο ίδιο τραπέζι με τον Μίκη Θεοδωράκη
Ο διαβόητος μουσικός παραγωγός Άγγελος Σφακιανάκης έχει αφηγηθεί το πώς έγινε γνωστός ο Παϊτέρης, με βασικό όχημα το καλώς εννοημένο θράσος του. Ήταν στα τέλη της δεκαετίας του `80, όταν ο τσιγγάνος καλλιτέχνης είχε μάθει πως ο ποιητής Δημήτρης Χριστοδούλου συχνάζει σε μια καφετέρια στην οδό Κολοκοτρώνη και είχε πάει να του δώσει μια κασέτα με τα τραγούδια του. Ο ποιητής του είχε εξηγήσει πως δεν ασχολούνταν πια με τη δισκογραφία, όμως ο Παϊτέρης επέμεινε.
«Είμαι γύφτος, κύριε Δημήτρη, βοηθήστε με» του είχε πει. Λεπτομέρεια: σ' εκείνο το τραπέζι δίπλα στον ποιητή καθόταν ο Μίκης Θεοδωράκης.
Τα κλειδωμένα λόγια
Τελικά, η επιμονή του τσιγγάνου συνθέτη τον ωφέλησε και ο Χριστοδούλου επικοινώνησε με τον Άγγελο Σφακιανάκη, αφού προηγουμένως είχε ακούσει τις μελωδίες του Παϊτέρη. Ο Χριστοδούλου ξεχώρισε πρώτο το παραδοσιακό κομμάτι "Dui-Dui", το οποίο και απέδωσε στα ελληνικά «Δύο Δύο».
Αυτό το κομμάτι έγινε η «μαγιά» για τον δίσκο «Ο Ποιητής και ο Τσιγγάνος». Το κομμάτι φτάνει στ' αυτιά του Γιώργου Νταλάρα, το διασκευάζει και το φέρνει στο - θρυλικό σήμερα - ηχογραφημένο live με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου στο Αττικόν (1991).
Στη συνέχεια, ο Νταλάρας εκφράζει την επιθυμία να συνεργαστεί με τον Παϊτέρη σε μια δισκογραφική παραγωγή, αρκεί να είναι υψηλού επιπέδου. Ο Άγγελος Σφακιανάκης καταφέρνει να συγκεντρώσει μια ονειρεμένη ομάδα καλλιτεχνών γύρω από τον Παϊτέρη, με τους Μελίνα Κανά, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Γιώργο Νταλάρα, Λίνα Νικολακοπούλου, αλλά και τον μουσικοσυνθέτη Γιώργο Ανδρέου και το στιχουργό Βαγγέλη Κωνσταντινίδη. Προκύπτουν μαγικά κομμάτια, όπως το «Πυρκαγιά» (σε στίχους Λίνας Νικολακοπούλου) και το «Λόγια Κλειδωμένα», μια σύνθεση βασισμένη σε σλάβικη μελωδία, με την εντυπωσιακή ερμηνεία του Παϊτέρη.
Η εποχή των χειραψιών με πολιτικούς αρχηγούς
Το 1995, την εποχή που εμφανιζόταν στο πλατώ της εκπομπής της Νανάς Παλαιτσάκη, που θύμιζε μάλλον μπουζουκλερί, ο Παϊτέρης έμοιαζε να έχει μυηθεί στα κόλπα των γκάτζων (γκάτζος από το gadjo, αυτός που δεν είναι Ρομά). Κυκλοφόρησε εκείνη τη χρονιά το δίσκο «Μέθυσα», που περιείχε λαϊκά ερωτικά τραγούδια, με «καψούρικο» ύφος που μιμούνταν τους λαϊκούς τραγουδιστέ της εποχής.
Το 1997, θέλοντας να δικαιώσει τη φήμη πως οι Ρομά είναι οι καλύτεροι έμποροι, αν και πολλές φορές δεν εκτιμάνε τόσο σωστά αυτό που πουλάνε, συνεργάστηκε με το δίδυμο των λαϊκών επιτυχιών, Αλέκου Χρυσοβέργη- Σπύρου Γιατρά, αλλά και με τον Νότη Σφακιανάκη («Θα Ταξιδέψω τη Ψυχή»).
Περίπου εκεί ο Παϊτέρης σταμάτησε να ασχολείται σοβαρά με το τραγούδι και πέρασε στην πολιτική, με ένα παρόμοιο μοτίβο σκέψης, αναζητώντας πολιτικούς αρχηγούς στους οποίους θα μπορούσε να πουλήσει την επιρροή του στην κοινότητα των Ελλήνων Ρομά.
Το ταξίδι στην πολιτική σκηνή ήταν γεμάτο από σταθμούς. Στον τηλεοπτικό φακό έχει καταγραφεί η στιγμή που πανηγύριζε την εκλογή της Νέας Δημοκρατίας του Κώστα Καραμανλή στην κυβέρνηση (2004), φωνάζοντας «εμείς θ' ανοίξουμε τα λόγια κλειδωμένα». Είχε προηγηθεί μια θητεία στην Πολιτική Άνοιξη του Αντώνη Σαμαρά κι άλλη μια στο ΔΗ.ΚΚΙ του Δημήτρη Τσοβολά. Μέσα σε δέκα χρόνια είχε ήδη ταξιδέψει το κορμί και την ψυχή από την άκρα δεξιά ως την κεντροαριστερά και είχε πατήσει φρένο τελικά, στα δεξιά του πολιτικού φάσματος.
Στα τέλη της δεκαετίας του 2010 βρέθηκε και στο ΣΥΡΙΖΑ, με τον τραγουδιστή να νιώθει μάλλον ευγνωμοσύνη προς τον τότε υπουργό Υποδομών, Χρίστο Σπίρτζη που είχε βρει δουλειά στο γιο του. Ο ίδιος, σε μια συνέντευξη του στη Ρομίνα Ξυδά και στο Πρώτο Θέμα, θα υποστηρίξει πως μάχεται για τα δικαιώματά των τσιγγάνων σε πράγματα που όλοι εμείς θεωρούμε δεδομένα, όπως πχ, η υποχρεωτική εκπαίδευση στο σχολείο.
«Γνωρίζετε πόσα χρήματα έχουν έρθει απ' έξω προκειμένου οι τσιγγάνοι να φύγουν από τα τσαντίρια και έχουν χαθεί στον δρόμο; Ψάξατε σε ποιες τσέπες έχουν καταλήξει; Οχι. Γιατί είναι γύφτοι και δεν σας ενδιαφέρει...» θα δηλώσει το 2019 και παράλληλα θα αποκαλύψει στην εφημερίδα Espresso πως κάνει κοινωφελή εργασία για να δηλώσει τη φυλακή, λόγω χρεών προς το Δημόσιο, που αγγίζουν τα 580.000 ευρώ.
Με απόλυτη ειλικρίνεια, θα εξηγήσει πώς βρέθηκε να χρωστάει τόσα χρήματα.
«Κάνω κοινωφελή εργασία για να γλιτώσω τη φυλακή. Αυτό το σπίτι το αγόρασα πριν από 15 χρόνια. Είναι εκτός σχεδίου, όπως και όλα στην περιοχή και το ήξερα όταν το πήρα. Δεν είναι στην παραλία, είναι στην Αγία Βαρβάρα, πάνω σε ένα βουνό, που δεν περνάει ούτε αεροπλάνο! Έχει χαρακτηριστεί δασικό, αλλά δεν υπάρχει ούτε ένα δέντρο εκεί. Εμείς φυτέψαμε», λέει ο Βασίλης Παϊτέρης και συνεχίζει:
«Το σπίτι αυτό χτίστηκε πριν από 30 ή 40 χρόνια και εγώ το πήρα έτοιμο με φως, νερό, τηλέφωνο. Όταν το αγόρασα, είχα πέντε παιδιά, μετά η οικογένεια μου μεγάλωσε, έκανα δύο παιδιά και ως εκ τούτου έπρεπε να μεγαλώσω και το σπίτι για να χωράμε όλοι, Έχτισα, λοιπόν, δύο δωμάτια επιπλέον. Αυτό οδήγησε στο να μου γίνουν 250 μηνύσεις από τον πρώην δήμαρχο, τις οποίες δεν έλαβα ποτέ, γιατί εστάλησαν σε άλλη διεύθυνση. Το αποτέλεσμα ήταν να καταδικαστώ σε 35 χρόνια φυλάκισης και να χρωστάω 580.000 στην Εφορία και σε άλλους δημόσιους φορείς».
Το Δύσκολο Σήμερα
Το 2021 ακούμε για πρώτη φορά αυτή τη δήλωση, που μοιάζει με cancel: «Μετά από τόσα χρόνια, εδώ και πέντε χρόνια που μας ξέρει ο κόσμος, ποτέ δεν θα διαβάλλω τον πατέρα μου λέγοντας κάτι κακό. Σεβόμαστε την καλλιτεχνική του πορεία, είναι φωνάρα ο άνθρωπος απλά κανείς δεν κάνει για όλα. Μπορεί να είσαι πολύ καλός τραγουδιστής, πολύ καλός άνθρωπος αλλά να μην κάνεις για πατέρας». Είναι ο Θάνος και ο Άλεξ Παϊτέρης, οι γιοί του Βασίλη Παϊτέρη, στην εκπομπή Pop Up.
Ο ίδιος θα εμφανιστεί περίπου ένα χρόνο μετά, στην εκπομπή Mega Καλημέρα, για να μας θυμίσει πως κάποτε υπήρξε «άπλα ένας γύφτος» που όλοι τον κορόιδευαν:
«Γεννήθηκα σε τσαντίρι, με βάφτισε ένας δήμαρχος στον Πειραιά για να πάω σχολείο, τότε υπήρχε ρατσισμός, με φώναζαν γύφτο και με χτυπούσαν ομαδικά. Δεν πήγαινα στο σχολείο, γιατί με έλεγαν γύφτο και με κορόιδευαν. Στα 12 μου ξεκίνησα από τα καμπαρέ του Πειραιά και μετά έκανα “αρπαχτές” σε όλη την Ελλάδα. Τραγουδούσαμε, φεύγαμε, βγαίνανε λιοντάρια και μετά κοπέλες με φτερά».
Στην ίδια εκπομπή εξηγεί πως ήθελε τα παιδιά του να γίνουν γιατροί ή δικηγόροι, αλλά εκείνα αποφάσισαν να γίνουν τραγουδιστές, χωρίς την βοήθεια του, ενώ μιλούσε και για το πώς η ωμοφαγία και η άσκηση τον βοήθησαν να αναρρώσει από σοβαρό πρόβλημα υγείας. Ακουγόταν σαν ένας ακόμα μάρτυρας της «χρυσής» δεκαετίας του 1990 που προσπαθούσε να επιβιώσει στην παράξενη, μετά-πανδημική εποχή. Αμήχανος και κουρασμένος.
Θα γίνει η ζωή του τηλεοπτικό σίριαλ σαν αυτό του Μαζωνάκη;
Μάλλον όχι, αν και ποτέ δεν ξέρεις. Ο Παϊτέρης κάποτε προφήτευε ότι θ' ανοίξει «Λόγια Κλειδωμένα» με ρυθμούς διονυσιακούς, σαν ηχώ των βαλκανικών 90s. Κατάφερε και μίλησε σαν ίσος προς ίσο με τους γκάτζους της δισκογραφίας, της πολιτικής, της κοινωνίας, μ' εκείνους που έψαχναν τρόπους να καταξιωθούν και να αδράξουν οφέλη οικονομικά και όχι μόνο. Στο τέλος, ίσως και να έγινε σαν αυτούς.
Με στοιχεία από: Athens Voice, Pop Up, ΣΚΑΙ (1995), YouTube, Mega Καλημέρα
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
