Στα 40.000 πόδια, τίποτα δεν είναι δεδομένο. Ένα χαμόγελο μπορεί να κρύβει πανικό, μια απλή παρατήρηση να καταλήξει σε μπουνιές, κι ένα φαινομενικά ήσυχο ταξίδι να μετατραπεί σε αγώνα για τη ζωή ενός επιβάτη. Η 35χρονη Κάτια Τζιουβάρα, aka Tziouvarina, πρώην αεροσυνοδός και νυν καθηγήτρια αγγλικών, μιλά στο Reader για τη ζωή της στην καμπίνα του αεροπλάνου, το πιο απρόβλεπτο «γραφείο» του κόσμου. Όπως λέει και η ίδια, οι αεροσυνοδοί δεν είναι απλώς «σερβιτόρες του αέρα», αλλά ψυχολόγοι, γιατροί, διαμεσολαβητές και –πάνω απ’ όλα– άνθρωποι που κρατούν την ψυχραιμία τους όταν όλα γύρω μοιάζουν να καταρρέουν.
«This is not just a job, it's a lifestyle»
«Η ιστορία για το πως ξεκίνησα είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Δεν το είχα σκοπό να γίνω αεροσυνοδός, ούτε το είχα σκεφτεί. Έκανε αίτηση μια φίλη μου και με παρότρυνε γιατί ζητούσαν άτομα σε μια ελληνική αεροπορική εταιρεία. Εγώ τότε ήμουν στα χαμένα γιατί με τη διδασκαλία αγγλικών ήταν λίγο δύσκολα τα πράγματα, οπότε αποφάσισα να το δοκιμάσω. Έτσι ξεκίνησε.
Το αστείο είναι ότι όταν πήγα εκεί να δουλέψω, παραιτήθηκα πολύ νωρίς γιατί θεωρούσα ότι αυτό το επάγγελμα δεν είναι για μένα. Δεν μου άρεσε η πρώτη εμπειρία, διότι δεν είχα νιώσει φιλόξενα, δεν έκανα blend-in με τους συναδέλφους, ήταν δύσκολο να πηγαίνω επειδή δεν είχα αυτοκίνητο, γενικά οι συνθήκες δεν το ευνοούσαν.
Δύο χρόνια αργότερα, τη στιγμή που δούλευα σεζόν Κρήτη, βρέθηκα με μια παλιά μου συμφοιτήτρια και στην κουβέντα μου είπε να το δοκιμάσω ξανά -σέρβις το ένα σέρβις και το άλλο- και κάπως μου είχε φανεί λογική αυτή η πρόταση. Με το που γύρισα σπίτι έστειλα στην πρώτη εταιρεία που είδα μπροστά μου, η οποία ήταν Τουρκική και μου απάντησε το ίδιο απόγευμα. Μην τα πολυλογώ, την επόμενη μέρα το μεσημέρι, είχα συνέντευξη στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι πήγα και κατευθείαν έκατσε.
Δεν είχα ποτέ άγχος με τα αεροπλάνα. Το αναφέρω καθώς ακούω πολλούς που μου λένε μέχρι και σήμερα ότι λατρεύουν τα ταξίδια αλλά φοβούνται τα αεροπλάνα. Οπότε εξ αρχής ήταν πολύ ευχάριστη η εμπειρία. Το να είσαι αεροσυνοδός αλλάζει τη ζωή σου. Αυτό που έλεγε η cabin crew manager, είναι πως “this is not a job, this is a lifestyle”. Και όντως, δεν είναι απλά δουλειά, είναι τρόπος ζωής.
Και αν μπορείς πάνω σε αυτό να χτίσεις κάτι, καλώς. Αλλά από ό,τι έβλεπα και από τις συναδέλφους, ήταν η ζωή τους αυτό και δεν έχτιζαν τη ζωή τους πέρα από αυτό. Δεν υπήρχε προσωπική ζωή τη στιγμή που έπρεπε να είμαστε με μια βαλίτσα στο χέρι σε όποιο μέρος του κόσμου μας χρειαζόταν η εταιρεία. Αλλά εμένα μου άρεσε πάρα πολύ τότε. Ένιωθα ότι η ζωή μου ήταν μια περιπέτεια, περιμένοντας τον επόμενο προορισμό. Ήταν όλα καινούργια, ο κόσμος, οι προορισμοί, οπότε ήταν πολύ συναρπαστικό για μένα.
«Μου έχει τύχει να παίζουν ξύλο στο αεροπλάνο»
Είχαν συμβεί διάφορα περιστατικά κατά τη διάρκεια των πτήσεων, τα οποία όμως τα διαχειρίστηκα πολύ ήρεμα. Για παράδειγμα είχε τύχει να υπάρχει καπνός στο πιλοτήριο, πρόβλημα με τις μηχανές, διάφορα τέτοια. Σκέψου να είσαι in the air και να σου λέει ο Κυβερνήτης ότι "κάτι δεν πάει καλά και ότι θα το εξετάσουν και να έχεις το νου σου και να είσαι έτοιμη". Τότε με τους συναδέλφους ασφαλίσαμε τα πάντα, πήγαν όλα καλά και δεν πήρε κανείς χαμπάρι τίποτα. Απλά προσγειωθήκαμε σε ένα άλλο αεροδρόμιο για να δούμε τι συμβαίνει. Αλλά γενικά είχα ψυχραιμία, η οποία μπορεί να αναπτύχθηκε και σαν skill. Μέσα σε αυτή τη δουλειά πάντως, έζησα όλα τα συναισθήματα.
Μου έχει τύχει να παίζουν ξύλο μέσα στο αεροπλάνο και να συζητάμε με τον κυβερνήτη αν θα φωνάξουμε την αστυνομία όταν προσγειωθούμε. Γιατί πάντα προσπαθούμε να δούμε τι γίνεται πίσω από το συναίσθημα, πίσω από τα γεγονότα. Δηλαδή για να ρίξει ο ένας μπουνιά στον άλλον, ίσως ένιωθε φόβο ή κάτι άλλο που δεν μπορούσε να το ελέγξει. Ίσως επειδή είναι στα 40.000 πόδια να μην είναι τόσο ψύχραιμος.
Το θυμάμαι ακόμα. Ήταν ο ένας Βέλγος, άλλος Μαροκινός. Ο Βέλγος καθόταν στο μπροστινό κάθισμα και πίσω του ακριβώς ο Μαροκινός με τα παιδιά του. Αυτά κουνούσαν πολύ το κάθισμα του Βέλγου, το κλωτσούσαν και γενικά τον ενοχλούσαν. Μετά από τρεις-τέσσερις παρατηρήσεις που είχε κάνει στον Μαροκινό, εκείνος παρεξηγήθηκε και κάπως έτσι ξεκίνησαν να παίζουν μπουνιές. Και με αυτό το σκηνικό είχαν αναστατωθεί προφανώς και όλοι οι υπόλοιποι επιβάτες.
Εγώ προσπαθούσα να τους χωρίσω και μετά να ακούσω και τις δύο πλευρές – με όσα αγγλικά κατάφερναν να μιλήσουν. Τους πήγα σε ήσυχο μέρος για να ακούσω τι συνέβη και ο ένας μου εξήγησε ότι τον ενοχλούσε και ο άλλος ότι έθιξε τα παιδιά του. Υπήρξαν και κλάματα, δηλαδή βγήκε μια ευαίσθητη πλευρά προς τα έξω. Μπορεί αυτοί οι άνθρωποι που κάνουν τέτοια πράγματα να φοβούνται ή να πεινάνε ή οτιδήποτε. Μόλις τους ακούσεις και τους δώσεις κάτι να πιουν ή να φάνε, αμέσως ηρεμούν τα πνεύματα.
Μου έχουν τύχει πολλά περίεργα π.χ. -να είναι κάποιος παραπάνω aggressive ή επιθετικός απέναντί μου χωρίς κανένα λόγο, αλλά και πάλι εγώ προσπαθούσα να είμαι ευγενική. Πολλά σκηνικά έχουν τύχει με ανθρώπους που είχαν άσθμα, κρίσεις πανικού μέσα στο αεροπλάνο λόγω αναταράξεων. Μου έχει συμβεί ακόμα και άνθρωπος με επιληψία ο οποίος είχε πέσει στο πάτωμα. Πολλά τέτοια medical, να θέλει οξυγόνο, να λιποθυμά, να βλέπεις να είναι άσπρος σαν πανί και με το που σηκώνεις τα πόδια του να επανέρχεται.
«Έχασε τη ζωή του κατά την επιβίβαση»
Έχω ζήσει ακόμα και θάνατο. Ήμασταν στην Ινδία και ήμουν τυχερή γιατί ήμασταν ακόμα στο έδαφος και κάναμε boarding και ο άνθρωπος αυτός, ήταν πολύ χλωμός, είχε μάλλον κάποια ανίατη ασθένεια. Δεν ξέρω γιατί αποφάσισε να ταξιδέψει, αλλά όπως και να έχει, πηγαίναμε Γκόα και απλά κάποια στιγμή μου έιπαν τα παιδιά ότι έπεσε στο πάτωμα. Πήγαμε με τους συναδέλφους, κάναμε CPR (Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση) αλλά δυστυχώς έφυγε από τη ζωή. Το θυμάμαι ήταν πολύ έντονο.
Γενικά στο boarding πρέπει να κινηθείς πάρα πολύ γρήγορα, άμα δεν φύγεις on time έχεις πρόστιμα, παίζουν πολλά εκεί. Έχει τύχει να ταξιδεύουν έγκυες που έχουν πόνους και να φοβάμαι μήπως γεννήσουν μέσα στο αεροπλάνο. Και το χειρότερο που έχει συμβεί σε συναδέλφό μου είναι να πεθάνει κάποιος στον αέρα και έπρεπε να του κλείσει τα μάτια ώστε οι διπλανοί να μην το αντιληφθούν.
Οι αεροσυνοδοί δεν είναι σερβιτόρες του αέρα, είναι πολλά περισσότερα από αυτό. Κάνουν πολύ δουλειά εκεί πάνω - είναι ψυχολόγοι, είναι νοσοκόμες, είναι εκεί να σε ηρεμήσουν, να σε βοηθήσουν.
Υπάρχει εκπαίδευση, υπάρχει ένα manual στο οποίο κάθε χρόνο εξετάζεσαι και είναι η "βίβλος" σου και πρέπει να το διαβάζεις πριν τις πτήσεις. Δεν είναι απλό, μια απλή λιποθυμία δεν ξέρεις πώς θα εξελιχθεί εκεί πάνω. Και φυσικά όλα αυτά αναστατώνουν και τους υπόλοιπους επιβάτες. Μπορεί να αναστατώνονται αν βλέπουν εσένα να αντιδράς με μεγαλύτερο πανικό. Αν δεν νιώθουν ότι εσύ το έχεις, δεν νιώθουν κι αυτοί ασφαλείς.
Αυτό με την λιποθυμία, θυμάμαι, ήταν μία περίπτωση μιας κοπέλας η οποία φορούσε και χιτζάμπ. Ήταν άσπρη σαν πανί και έπρεπε να είναι κάποιος μαζί της σε όλη την πτήση και να της κρατάει τα πόδια σηκωμένα. Παράλληλα είχα και τον πατέρα της δίπλα που έλεγε να μην της βγάλω τη χιτζάμπ και γενικά ήταν δύσκολο. Όταν βλέπουν οι επιβάτες ότι νοιάζεσαι, βοηθάνε και αυτοί όσο μπορούν.
Πολλές φορές ακόμα και άλλες αεροσυνοδοί έχαναν την ψυχραιμία τους και έπρεπε να διαχειριστούμε και αυτό. Επειδή π.χ. κάποιος επιβάτης μπορεί να τους μίλησε απότομα ή επιθετικά ή μπορεί να τις έσπρωχνε για να περάσει, εκείνες έκλαιγαν και νευρίαζαν και προσπαθούσα να τις καταλλαγιάσω. Όταν ήμουν πιο άπειρη, πήγαινα κατευθείαν και ζητούσα το λόγο, αλλά λίγο αργότερα ζύγιζα τις καταστάσεις.
«Το πιο περίεργο πράγμα που έχουν φέρει στην καμπίνα ήταν ένα νυφικό»
Θα σου πω ένα περιστατικό. Όταν πάει ο καπετάνιος στην τουαλέτα, μπλοκάρουμε το διάδρομο για να μην μπορούν να περνάνε οι επιβάτες, πράγμα που γίνεται για security, όπως γίνεται για λόγους ασφαλείας και να πηγαίνει ένας συνάδελφος μέσα στο πιλοτήριο εκείνη την ώρα. Θυμάμαι λοιπόν που ήμασταν στο διάδρομο τη στιγμή που ο καπετάνος ήταν στο μπάνιο και ήρθε ένας επιβάτης, τραβάει την κουρτίνα και απαιτεί να πάει τουαλέτα. Του ζήτησα λίγη υπομονή επειδή ήταν ο κυβερνήτης και εκείνος μου απάντησε ειρωνικά «Δεν θα με αφήσεις να πάω γιατί έτυχε να πάει ο πιλότος σου;», ενώ είχε και άλλη τουαλέτα στο τέλος του αεροσκάφους. Κάποιες φορές δε βγάζεις άκρη, είναι πάρα πολύ εύκολο να εκνευριστείς.
Το άλλο που μου συνέβαινε όταν ήμουν στο boarding που καιγόμαστε να κλείσουμε τις πόρτες γιατί υπάρχουν πρόστιμα στις καθυστερήσεις κλπ, έρχονταν άνθρωποι -συνήθως Μαροκινοί και Τούρκοι οι οποίοι είχαν πάρα πολλές αποσκευές μαζί τους και δεν δέχονταν να κάτσουν εάν δεν ήταν ακριβώς από πάνω τους όλες οι βαλίτσες. Και το χειρότερο είναι ότι δεν δέχονταν να απαντήσουν στα αγγλικά. Είναι καταστάσεις που μπορούν να σε φέρουν σε τρέλα.
Το πιο άκυρο αντικείμενο που είδα να κουβαλάει κανείς στην καμπίνα ήταν ένα νυφικό. Ήταν ωραίο μια κοπέλα η οποία είχε φέρει το νυφικό της, είχε κάτσει μπροστά και θα πήγαινε να παντρευτεί στην Τουρκία. Με παρακάλεσε να μην βάλουμε κάτι από πάνω μη λερωθεί το νυφικό. Της ευχηθήκαμε όλο το cabin crew και της δώσαμε και ένα σημειωματάκι με ευχές. Πολύ ωραία στιγμή.
Γενικά από τότε που πήγα στην τουρκική εταιρεία Corendon Airlines, αμέσως όλα κούμπωσαν, γιατί πέρα από το κλίμα, είναι μια εταιρεία που σου καλύπτει το νοίκι, τη μετακίνηση, στα παρέχει όλα. Επειδή ήμασταν όλοι από όποια γωνιά του κόσμου μπορείς να φανταστείς, κάπως όλοι χωράγαμε εκεί μέσα. Φυσικά υπήρχαν οι κλίκες αλλά στο τέλος ήμασταν όλοι ένα, γιατί αφήναμε το σπίτι μας και πηγαίναμε εκεί. Αμέσως μπήκα σε τροχιά και δεν ήθελα και να τελειώσει ποτέ.
Από τους προορισμούς που έχω πάει, αν σκεφτόμουν με τη λογική, θα έλεγα ότι θα μπορούσα να μείνω για πάντα στην Ελβετία -όλα πεντακάθαρα, φρέσκος αέρας κλπ. Αν σκεφτόμουν με την καρδιά, μου την έκλεψε η Αίγυπτος, θα μπορούσα να μείνω εκεί για πάντα. Μάλιστα είχα μείνει μόνιμα τρία χρόνια επί κορονοϊού στην πόλη Χουργκάντα. Παρότι έχει πολλά αρνητικά, οι άνθρωποι είναι απλοί, η ζωή τους είναι λιτή, τους βλέπεις στον δρόμο και είναι ανέμελοι. Μπορούν και με λίγα να είναι ευτυχισμένοι. Έχουν πάντα ήλιο, θάλασσα, χαρά. Είχα μάθει την γλώσσα, καταλάβαινα τον χιούμορ τους, είχα αγαπήσει την κουλτούρα τους, έβλεπα τις ταινίες τους, άκουγα τα τραγούδια τους. Μ' άρεσε πάρα πολύ. Κάποιοι δεν μπορούν να φύγουν από τη χώρα και οι γυναίκες δεν μπορούσαν να ξεφύγουν από την πατριαρχία. Άμα γεννηθείς με χρήματα και έχεις κάποια ελευθερία, είσαι τυχερός. Παρόλα αυτά ένιωθα φιλοξενία, μια αγκαλιά. Στην Ελλάδα υπάρχει μιζέρια.
Μια πρωτοβουλία που βοηθά τις υπόλοιπες αεροσυνοδούς
Πλέον έφτιαξα μια σελίδα, όπου βοηθάω άλλες αεροσυνοδούς να εξελιχθούν στο επάγγελμα. Θα σου πω πως γεννήθηκε ιδέα. Όταν άφησα το αεροπλάνο και επαναπατρίστηκα, σκεφτόμουν τι να κάνω. Σίγουρα θα έβρισκα μια δουλειά στην Ελλάδα, αλλά πάντα ήθελα να κάνω κάτι δικό μου. Και αρχικά σκέφτηκα να συνδυάσω αυτά τα δύο που ήξερα – την αεροπορία και τα αγγλικά.
Το σκέφτηκα γιατί σε μία από τις ομαδικές συνεντεύξεις που είχα κάνει όταν έψαχνα δουλειά, παρατήρησα τα κορίτσια που δεν ήξεραν καλά αγγλικά, δεν ήξεραν πως να μιλήσουν και σκέφτηκα ότι μπορεί κάπως να τους φανώ χρήσιμη και με τη γλώσσα και με τα υπόλοιπα.
Μετά, στην πορεία γεννήθηκε αυτή η περσόνα στα social media, η Tziouvarina, η οποία δημιουργεί αυτό το ημερολόγιο, στο οποίο σε παίρνει μαζί της και μοιράζεται εμπειρίες, συναισθήματα και γενικά ανοίγει μια κλειδαρότρυπα για όλα αυτά τα παιδιά που είναι στο aviation. Παράλληλα, θέλω να κάνω συνεντεύξεις στο YouTube με κοπέλες που είναι στο επάγγελμα, για να ανοίξει ακόμα περισσότερο στον κόσμο.
Πάντως αν μια κοπέλα θα ήθελε να γίνει αεροσυνοδός, θα της έλεγα να το κάνει με κλειστά τα μάτια. Αλλά η εταιρεία παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Θα πρότεινα να πάει σε μια εταιρεία του εξωτερικού, που θα της δώσει περισσότερες ευκαιρίες. Μπορεί κάποια να θέλει μια ρουτίνα, να είναι στη χώρα της κλπ, αλλά νομίζω ότι σε ξένη εταιρεία θα το ζήσει στο φουλ, θα δοκιμαστεί, θα έρθει αντιμέτωπη με τα όριά της, θα εξελιχθεί μέσα από τις δυσκολίες, θα μορφωθεί, θα δει κόσμο, θα το απολαύσει. Θα το έκανα ξανά και ξανά.
Και ποτέ δεν είναι αργά. Όταν ήμουν σε αυτή την εταιρεία, είχε έρθει μια γυναίκα από την Ισπανία 43 χρονών και ξεκίνησε τότε ως αεροσυνοδός. Δεν είναι τόσο θέμα ηλικίας, αλλά να μπορείς να αντέχεις τα ξενύχτια, την έλλειψη ύπνου, όλα αυτά. Είναι δύσκολο lifestyle. Εγώ σταμάτησα λόγω σωματικής κούρασης που με είχε καταβάλλει. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να λάβουν υπόψην όλες οι κοπέλες που θέλουν να το κάνουν αυτό, μαζί με το θέμα της μοναξιάς και της δυσκολίας σε θέμα φιλικών και διαπροσωπικών σχέσεων. Κάνεις απλά περιστασιακές παρέες και σχέσεις.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
