«Ο χρόνος δεν είναι ο καλύτερος γιατρός, το αντίθετο. Όσο περνάει ο καιρός, η απώλεια γίνεται πιο έντονη γιατί καταλαβαίνεις ότι εκείνος που έφυγε, δεν θα γυρίσει ποτέ πίσω».
Με αυτό τον τρόπο, περιγράφει η Χριστίνα Ισαάκ στον δημοσιογράφο Κωνσταντίνο Κωνσταντίνου την ζωή της μετά τις 14 Αυγούστου 2005. Εκείνη την ημέρα, στην πτήση 522 της αεροπορικής εταιρείας Helios Airways έχασε την κόρη της, τον γαμπρό της και τα δύο της εγγόνια.
20 χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα, είναι ακόμη δύσκολο να φανταστούμε τον πόνο και να επεξεργαστούμε, ως παρατηρητές έστω, μια τέτοια απώλεια. Η ανθρώπινη λογική τελειώνει κάπου εκεί και το συναίσθημα δεν είναι αρκετό για να μας βοηθήσει.
Το χρονικό
Το αεροπλάνο επέστρεψε στην Λάρνακα από το Λονδίνο ξημερώματα 14 Αυγούστου. Το προηγούμενο πλήρωμα παρατήρησε ένα πρόβλημα στην πίσω δεξιά πόρτα και έντονους θορύβους κατά την διάρκεια της πτήσης. Ο έλεγχος στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε από έναν μηχανικό που θα βρισκόταν στο επίκεντρο της τραγωδίας.
Ο Άλαν Ίργουιν προχώρησε σε έλεγχο αλλά, σύμφωνα με τις μετέπειτα αναφορές, δεν επανέφερε τον ρυθμιστή συμπίεσης στην αυτόματη θέση μετά την ολοκλήρωση. Ο Ίργουιν στην συνέχεια θα βρισκόταν στο εδώλιο ως κατηγορούμενος γι’ αυτή την παράλειψη.
Εκτός αυτού, οι πιλότοι δεν προχώρησαν στους απαραίτητους ελέγχους πριν την απογείωση. Άργησαν να καταλάβουν ή παραμένει αμφίβολο αν κατάλαβαν τι συνέβη. Τα συμπτώματα της υποξίας δεν άργησαν να εμφανιστούν καθώς το αεροπλάνο έπαιρνε ύψος. Από τον ασύρματο στη Λάρνακα, ο μηχανικός τους ρώτησε για να επιβεβαιώσει σε ποια θέση βρισκόταν ο ρυθμιστής συμπίεσης. Δεν πήρε απάντηση ποτέ.
Χρειάστηκαν λίγες ώρες μέχρι η πτήση να φτάσει προς την Αθήνα. Όλοι οι επιβαίνοντες έπεσαν σε μη αναστρέψιμο κώμα λόγω της υποξίας. Ο Παναγιώτης Σταθόπουλος, πιλότος του F16 που απογειώθηκε από τη Νέα Αγχίαλο για αναχαίτιση, επιβεβαίωσε αυτά που στην συνέχεια κατέγραψαν οι ειδικοί.
Οι πιλότοι είχαν πέσει σε κώμα. Η θέση του κυβερνήτη ήταν κενή ενώ ο συγκυβερνήτης φαινόταν χωρίς τις αισθήσεις του και χωρίς μάσκα οξυγόνου. Την τελευταία στιγμή όμως, παρατηρήθηκε κινητικότητα μέσα στο πιλοτήριο. Ήταν ένας αεροσυνοδός που προσπάθησε να σώσει τους συνεπιβάτες του και τον εαυτό του από αυτό που ερχόταν.
Ο Ανδρέας Προδρόμου είχε πτυχίο χειριστή αεροσκαφών, όχι όμως για ένα αεροπλάνο τέτοιου μεγέθους. Παρά την έλλειψη οξυγόνου, μάζεψε όλες του τις δυνάμεις και προσπάθησε. Προσπάθησε να σώσει και να σωθεί. Ίσως και να απομακρύνει το αεροπλάνο από κατοικημένες περιοχές της Αττικής.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, χρησιμοποιούμε την λέξη «ήρωας». Νομίζω όμως πως δεν είναι λίγη για να περιγράψει την δύναμη ενός τέτοιου ανθρώπου μπροστά στο επερχόμενο τέλος.
«Ο Ανδρέας ήταν πάντα πολύ γενναίος και ψύχραιμος» είχε πει ο πατέρας του. «Πάντα όπου κι αν πηγαίνω, τον βλέπω συνεχώς μπροστά μου».
Οι έρευνες μετά
Παρά την εύκολη λύση για εύρεση ενός αποδιοπομπαίου τράγου που έχει όλη την ευθύνη, η επίσημη έρευνα που διεξήχθη στον απόηχο της τραγωδίας, ανέδειξε διάφορα αίτια. Ο μηχανικός όσο και οι πιλότοι κινήθηκαν μέσα στα πλαίσια του ανθρώπινου λάθους και των παραλείψεων.
Υπήρξαν όμως κι άλλοι παράγοντες εξίσου σημαντικοί.
Καταρχάς, η ίδια η εταιρεία βρισκόταν σε μια αποδιοργάνωση. Ένα σημαντικό ποσοστό του προσωπικού ήταν εποχιακό χωρίς να έχει την απαραίτητη εμπειρία και εκπαίδευση μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα απασχόλησης. Παρόμοια εικόνα υπήρχε και στις διοικητικές θέσεις που ήταν και οι πιο νευραλγικές.
Τα διευθυντικά στελέχη της εταιρείας δεν είχαν την απαραίτητη πείρα ούτε τα απαραίτητα προσόντα. Επίσης, υπήρξαν διάφορα περιστατικά ασφαλείας που θα έπρεπε να έχουν διερευνηθεί περισσότερο. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη.
Μαζί με όλα αυτά, η Boeing δεν ήταν άμοιρη ευθυνών, άσχετα αν μέσω των δικηγόρων της προσπάθησε να πείσει για το αντίθετο. Προβλήματα με το κουμπί συμπίεσης υπήρξαν και σε άλλες πτήσεις με αεροπλάνα της Boeing όπως και με τα εγχειρίδια χρήσης που δεν έδιναν σαφείς οδηγίες γι' αυτό το ζήτημα. Αυτά τα περιστατικά δεν διερευνήθηκαν και δεν δόθηκαν οι απαραίτητες λύσεις, παρά μόνο μετά την τραγωδία στο Γραμματικό.
Τέλος, ως κορωνίδα, μένει το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας της Κύπρου. Υποστελεχωμένο, με ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους, δεν ήταν ικανό να πραγματοποιήσει τους απαραίτητους ελέγχους και να διαπιστώσει την τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας. Όλα αυτά συνολικά οδήγησαν 121 ανθρώπους σε ένα πρόωρο τέλος.
Οι υπεύθυνοι οδηγήθηκαν στο δικαστήριο και καταδικάστηκαν. Ο πόνος τόσων οικογενειών όμως παραμένει.
«Όλα τα προβλήματα ξεπερνιούνται, ο θάνατος όμως όχι. Εύχομαι στον Θεό να μην ζήσει κανένας άνθρωπος μια τέτοια τραγωδία» θα πει πάλι η Χριστίνα Ισαάκ.
20 χρόνια μετά από εκείνη την μοιραία μέρα, οι συγγενείς των θυμάτων μαζεύουν τα κομμάτια τους και στέκονται στα αναπάντητα και επανειλημμένα «γιατί;». Ο χρόνος δεν έχει καταφέρει να απαλύνει τον πόνο τους.
Ένας συνδυασμός ανθρωπίνων λαθών, κακής οργάνωσης και κρατικών παραλείψεων τους στέρησαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Το μόνο που ελπίζουν είναι να τους δουν ξανά.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
