Μενού

Η τεχνολογία του τρόμου στην υπηρεσία του Εμφυλίου: Οι βόμβες ναπάλμ που έπεσαν στον Γράμμο

emfylios6
Εμφύλιος πόλεμος | YouTube
  • Α-
  • Α+

Στις 30 Αυγούστου του 1949, η μεγάλη μερίδα του ελληνικού Τύπου πανηγύριζε. Οι τίτλοι των εφημερίδων έγραφαν με γράμματα βαριά για το τέλος του λεγόμενου «συμμοριτοπολέμου». Ο Εμφύλιος Πόλεμος που είχε ξεκινήσει επίσημα το 1946 (ανεπίσημα, λίγο νωρίτερα) είχε μόλις τελειώσει. Πίσω όμως από τους θριάμβους και τις δοξολογίες, κρυβόταν ο διχασμός, οι διώξεις, μια ανοιχτή πληγή στο σώμα της κοινωνίας που θα έκανε δεκαετίες να κλείσει αλλά θα άφηνε για πάντα το στίγμα της.

Στον Γράμμο, συντελέστηκε η τελευταία πράξη αυτού του φρικτού δράματος της ιστορίας του 20ού αιώνα. Το τελευταίο προπύργιο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος πολιορκήθηκε λυσσαλέα από τις φιλοδυτικές και φιλοβασιλικές δυνάμεις. Σε αυτό το σημείο της ελληνικής γης, έκανε την εμφάνισή του ένα όπλο που είχε δημιουργηθεί λίγα χρόνια νωρίτερα. Ήταν η βόμβα ναπάλμ.

Πώς αναπτύχθηκε και πού χρησιμοποιήθηκε

Αν και οι ναπάλμ έγιναν ιδιαίτερα γνωστές κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, αναπτύχθηκαν νωρίτερα, εν τω μέσω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1942, μια ομάδα ερευνητών από το πανεπιστήμιο του Χάρβαντ ανέπτυξε, ύστερα από συνεννόηση με τις πετρελαϊκές εταιρείες Dupont και Standard Oil, μια χημική ουσία. Όταν ανέμιξαν αυτό το σκεύασμα με βενζίνη, αποκτούσε μια κολλώδη υφή και το όλο μείγμα ήταν εξαιρετικά εύφλεκτο.

Η πρώτη δοκιμή της βόμβας έγινε λίγο καιρό μετά σε ένα γήπεδο κοντά στο πανεπιστήμιο. Όταν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε Αμερικανούς αξιωματικούς που βρίσκονταν στην Ανατολή πολεμώντας την Ιαπωνία, ξεσήκωσε ένα κύμα ενθουσιασμού. Οι Αμερικανοί είχαν απέναντί τους έναν σκληρότατο αντίπαλο που κρυβόταν σε δυσπρόσιτα σημεία, μετατρέποντας κάθε σπιθαμή γης σε απόρθητο φρούριο. Η βόμβα ναπάλμ ήταν το καταλληλότερο όπλο.

napalm
Απομεινάρι μιας ναπάλμ στο Βίτσι | Facebook

Στο πεδίο της μάχης, δοκιμάστηκε περίπου το 1944 και κυρίως εναντίον των Ιαπώνων. Στην Ευρώπη, η χρήση της ήταν περιορισμένη. Η ναπάλμ «δοξάστηκε» στον πόλεμο της Κορέας. Σύμφωνα με τις αναφορές του ΟΗΕ, χρησιμοποιούνταν περίπου 260.000 λίτρα της εύφλεκτης ουσίας ημερησίως σε αεροπορικές επιδρομές στη Βόρεια Κορέα. Ο απολογισμός ήταν βαρύτατος. Τόσο που ακόμη και ο Τσώρτσιλ, είχε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τη χρήση του όπλου. Και κάπου εδώ ξεκινάει η ειρωνεία της Ιστορίας.

Η χρήση της στον δικό μας εμφύλιο

Ο ρόλος του Τσώρτσιλ στον ελληνικό εμφύλιο είναι γνωστός. Η δράση του ήταν σκοτεινή και καταστροφική, δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό. Δεν ξέρουμε βέβαια αν είχε εκφράσει ίδιες επιφυλάξεις για τη χρήση της ναπάλμ εναντίον των μαχητών του ΔΣΕ. Επίσης, δεν γνωρίζουμε με σιγουρία αν είχε υπόψη του τη χρήση της βόμβας. Ανεξαρτήτως αυτού, η δυτική βοήθεια που απολάμβαναν οι αντίπαλοι του ΔΣΕ ήταν αποφασιστική. Μέσα σε αυτό το «πακέτο βοήθειας», ήρθαν και οι ναπάλμ.

emfylios
Θριαμβολογίες του Τύπου μετά το τέλος του εμφυλίου | Αρχείο Βουλής

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία παραχώρησαν στο ελληνικό κράτος δεκάδες αεροπλάνα που είχαν δυνατότητα ρίψης. Συνήθως ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη τα αεροπλάνα αυτά έφταναν μέχρι τις κορυφές του Γράμμου και βομβάρδισαν τους μαχητές του ΔΣΕ με ναπάλμ το 1948, για πρώτη φορά. Δεν υπάρχουν αναφορές στον Τύπο της εποχής για τέτοια χρήση. Πιθανώς οι πληροφορίες να μην είχαν δοθεί στη δημοσιότητα. Άλλωστε, η χρήση μιας τέτοιας βόμβας ξεσήκωνε αντιδράσεις και δημιουργούσε ηθικούς προβληματισμούς.

Στην επιχείρηση «Πυρσός», την τελευταία επέμβαση του στρατού για την κατάληψη του Γράμμου, οι ναπάλμ σκορπίστηκαν σε όλο το πεδίο της μάχης. Δεν υπάρχουν αναφορές για απώλειες από τη χρήση της βόμβας, ή τουλάχιστον, δεν υπάρχει η καταγραφή τους. Ο θάνατος από ναπάλμ ήταν φρικτός. Η βόμβα ρουφούσε το οξυγόνο από την ατμόσφαιρα και προκαλούσε ασφυξία. Αν γλίτωνες από αυτό, δεν μπορούσες να γλιτώσεις από τα εγκαύματα. Η χρήση τους βοήθησε απόλυτα τον στρατό να λυγίσει το ηθικό των μαχητών του ΔΣΕ και οδήγησε στη νίκη τη φιλοδυτική πλευρά του πολέμου.

Google News

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.