Πρόσφατα, ο Αμερικανός πρόεδρος επιβεβαίωσε την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν. Το έκανε με τον δικό του χαρακτηριστικό τρόπο ζητώντας από τις χώρες του κόσμου να...ζεστάνουν τις μηχανές των πλοίων, τώρα που τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν και πάλι. Τα πάντα από τότε άλλαξαν και η επίτευξη της συμφωνίας έγινε και πάλι θρίλερ. Παρόλα αυτά ένα είναι σίγουρος: Αυτός ήταν ένας πόλεμος για ένα καπρίτσιο.
Πώς φτάσαμε ως εδώ;
Είναι δεδομένο πως πίσω από αυτό τον πόλεμο που ξεκίνησε στις αρχές του έτους, υπάρχει ένας σημαντικός παράγοντας ή και υποκινητής: Ο Νετανιάχου και η κυβέρνησή του. Ασκώντας πιέσεις που εν τέλει απέδωσαν, έπεισε τον Αμερικανό πρόεδρο πως η διάλυση του ιρανικού καθεστώτος είναι προς το συμφέρον όλων. Κυρίως βέβαια είναι προς το συμφέρον του Ισραήλ που θα έχει τη δυνατότητα να πετύχει το στρατηγικό του όραμα για κυριαρχία στην ευρύτερη περιοχή.
Ο πόλεμος δεν εξελίχθηκε στην εύκολη υπόθεση που είχε στο νου του ο Τραμπ. Πίσω από τα φανταχτερά ονόματα των στρατιωτικών επιχειρήσεων («Epic Fury»), υπήρχε η απόλυτη αποτυχία της αμερικανικής στρατιωτικής μηχανής να πετύχει τους στόχους που η ηγεσία της έθεσε. Το Ιράν αποδείχθηκε κάτι που όλοι γνώριζαν πλην του Λευκού Οίκου: ένας σκληρός αντίπαλος που δεν λυγίζει εύκολα.
Παρά τα απανωτά χτυπήματα ΗΠΑ - Ισραήλ, το Ιράν άντεξε. Και όχι μόνο αυτό. Έχει πλέον τη δυνατότητα να παρουσιάζεται ως μια ισχυρή δύναμη που παρά τα τεράστια προβλήματά της, άντεξε έναν πόλεμο με την ισχυρότερη πολεμική δύναμη του πλανήτη. Το γόητρο του καθεστώτος θα ανέβει κατακόρυφα, μόλις μαζέψει τα σπασμένα κομμάτια του, τουλάχιστον. Ο Τραμπ επιχειρεί να ανασκευάσει τώρα τις προηγούμενες πομπώδεις δηλώσεις του.
Ακόμα και τους πιο πιστούς οπαδούς του, θα δυσκολευτεί να τους πείσει για την «επιτυχία» των επιχειρήσεων και τα οφέλη της νέας συμφωνίας, η οποία λογικά δεν θα έχει ουσιαστικές διαφορές από αυτήν που ο Μπαράκ Ομπάμα είχε διαπραγματευτεί. Το μόνο σίγουρο είναι πως ο Τραμπ ηττήθηκε πριν καν δούμε ποιο θα είναι το οριστικό κείμενο της συμφωνίας.
Μαθήματα από το Βιετνάμ;
Είναι ίσως κλισέ κάθε φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πετυχαίνουν τους στόχους τους επί του πεδίου, να εμφανίζεται η επίκληση του Βιετνάμ. Σαν ένα σκιάχτρο στην αμερικανική ιστορία που στέκεται στο σημείο για να υπενθυμίζει πως η υπερδύναμη του πλανήτη δεν καταφέρνει να επιβάλλει πάντα το δικό της. Εν προκειμένω, υπάρχουν κοινά σημεία. Αλλά δεν είναι λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν πως η ήττα των ΗΠΑ στο Ιράν είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη στο Βιετνάμ.
Οι επιτελείς του Τραμπ συχνά λένε σε συνεντεύξεις πως ο Αμερικανός πρόεδρος είναι μελετητής της στρατιωτικής ιστορίας. Του αρέσει να μαθαίνει. Μάλλον όχι με τον τρόπο που φανταζόμαστε. Σε πρακτικό επίπεδο ή σε επίπεδο αριθμών, δύσκολα μπορούμε να συγκρίνουμε το Βιετνάμ με τον πόλεμο στο Ιράν. Οι απώλειες των Αμερικανών στην πρώτη περίπτωση έφταναν τις 60.000 περίπου. Στην δεύτερη και πρόσφατη, δεν ξεπερνούν τις 20. Το Βιετνάμ σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά. Το Ιράν σίγουρα όχι.
Ακριβώς γι' αυτούς τους λόγους, η ήττα των Αμερικανών σήμερα είναι σημαντικότερη. Κατάφεραν να χάσουν το κύρος τους και να φαίνονται ως ηττημένοι έχοντας ταυτόχρονα την υπεροπλία, μια υπεροπλία που μάλλον δεν είναι αρκετή. Αν υπολογίσουμε και τα αμυντικά συστήματα που αρκετές φορές το Ιράν κατάφερε να παραβιάσει, η εικόνα γίνεται χειρότερη. Και έτσι γεννιέται το ερώτημα: τι θα συμβεί αν οι ΗΠΑ κληθούν να αντιμετωπίσουν έναν αντίπαλο ισχυρότερο από το Ιράν;
Η συμφωνία και το μέλλον δύο αντιπάλων
Αυτό που πρόκειται να υπογράψουν Ιράν και ΗΠΑ αφορά μια καταρχήν συμφωνία αμοιβαίας κατανόησης. Όπως ήταν αναμενόμενο για τους όρους της, υπάρχουν δύο διαφορετικές αναφορές για το περιεχόμενο. Σε κάθε περίπτωση, τα βασικά σημεία αφορούν τον αμοιβαίο σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας των δύο μερών και την κατάπαυση πυρός σε όλα τα πεδία. Για τα πυρηνικά, η συμφωνία τονίζει πως το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και η τελική συμφωνία θα ορίσει το τι ακριβώς θα γίνει με τα αποθέματα ουρανίου.
Τελικά, αποδείχτηκε ότι υπάρχει ακόμα δρόμος μέχρι την τελική συμφωνία, η οποία πάντως θα έρθει ούτως ή άλλως. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και πριν ξεκινήσει ο πόλεμος οι δύο πλευρές βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις. Τελικά, τι είναι αυτό που έχουμε σήμερα ύστερα από σχεδόν 4 μήνες πολέμου; Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατάφεραν με έναν μοναδικό τρόπο να απομονωθούν από τους συμμάχους τους.
Προκάλεσαν μεγαλύτερο χάος στην περιοχή από αυτό που υπήρχε πριν. Κατάφεραν να ενισχύσουν το γόητρο του Ιράν και την αποφασιστικότητα των ηγετών του. Και πιθανότατα, θα επιστρέψουν σε μια συμφωνία από την οποία είχαν αποχωρήσει.
Αν οι ιστορικοί του μέλλοντος πάντως επιχειρήσουν να βρουν μια φράση για να περιγράψουν όλο αυτό που η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε, τους βοηθάμε: Μια τρύπα στο νερό. Ή, μια τρύπα στο πετρέλαιο πιο σωστά!
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
