Η δεκαετία του '90 στην Ελλάδα ήταν μια περίεργη μετάβαση. Από τη μία, η υπόσχεση του εκσυγχρονισμού και τα πακέτα Ντελόρ και από την αλλη η εργατική πρωτομαγιά.
Ήταν η δεκαετία που η εργατική τάξη άρχιζε να «αστικοποιείται» στη συνείδηση, αλλά τα σώματα παρέμεναν στον δρόμο, ανάμεσα στη μυρωδιά της πασχαλιάς και το μελάνι των προκηρύξεων.
Στα 90s, η Πρωτομαγιά βίωνε έναν πολιτικό σχιζοφρενικό διχασμό. Η ανερχόμενη μεσαία τάξη, έχοντας μόλις ανακαλύψει την «ποιότητα ζωής», έπαιρνε τα βουνά. Το στεφάνι δεν ήταν πια σύμβολο του Μαΐου του '36, αλλά ένα διακοσμητικό αξεσουάρ για τον καθρέφτη του αυτοκινήτου.
Η ιστορία γινόταν φολκλόρ, και η ταξική συνείδηση πνιγόταν μέσα σε ένα σύννεφο από τσίκνα και αμήχανη ευτυχία.
Όμως, στο κέντρο της Αθήνας, το σκηνικό διατηρούσε μια επίμονη, σχεδόν ιερή σκληρότητα. Μετά το ’91, όταν ο κόσμος που ξέραμε κατέρρευσε μαζί με το Τείχος, οι συγκεντρώσεις απέκτησαν έναν χαρακτήρα υπαρξιακής επιμονής.
Τα πορτρέτα του Λένιν στις πορείες ήταν μια πολιτική δήλωση απέναντι στην «αυταπάτη του τέλους της Ιστορίας». Ήταν η άρνηση μιας μερίδας του κόσμου να δεχτεί ότι το μέλλον μας θα ήταν αποκλειστικά μια λίστα αγορών.
Δεν μπορείς να καταλάβεις το πείσμα εκείνων των χρόνων, αν δεν δεις το νήμα που συνέδεε το τότε με το τώρα. Γιατί η ελληνική Πρωτομαγιά δεν γεννήθηκε σε γραφεία συνδικαλιστών, αλλά σε δρόμους ποτισμένους με μια αδιαπραγμάτευτη αξιοπρέπεια.
Όλα ξεκινούν το 1893, όταν ο Σταύρος Καλλέργης τολμά να ψελλίσει τη λέξη «8ωρο». Η απάντηση του κράτους; Δέκα μέρες φυλακή. Ήταν η πρώτη φορά που η εξουσία κατάλαβε πως ο χρόνος του εργάτη είναι η μόνη περιουσία που η ίδια δεν μπορεί να ιδιοποιηθεί χωρίς αίμα.
Κι ύστερα ήρθε το 1936. Ο Τάσος Τούσης στη Θεσσαλονίκη γίνεται το σύμβολο του «Επιταφίου». Η φωτογραφία της μάνας του πάνω από το άψυχο σώμα του είναι το εικονοστάσι της ελληνικής Αριστεράς. Εκεί, η Πρωτομαγιά έχασε τον χαρακτήρα της γιορτής και πήρε τη μορφή της θυσίας.
Το αποκορύφωμα, όμως, γράφτηκε το 1944 στην Καισαριανή. Οι 200 που οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα πέθαναν για να αποδείξουν πως η εθνική και η ταξική ελευθερία είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Στα 90s, αν ξεφυλλίσουμε το άλμπουμ εκείνων των χρόνων, θα δούμε μια εικόνα που σήμερα μοιάζει με κινηματογραφικό ντεκόρ.
Τα πανό ήταν ακόμα χειρόγραφα, με εκείνη την κόκκινη μπογιά που λέκιαζε τα χέρια. Υπήρχαν οι συνταξιούχοι που κρατούσαν τα γαρίφαλά τους και υπήρχαν και τα παιδιά, που έτρεχαν ανάμεσα στα αντιιμπεριαλιστικά σύμβολα.
Εκείνη η δεκαετία ήταν το σημείο όπου ο «παλιός κόσμος» της θυσίας συναντήθηκε με τον «νέο κόσμο» της κατανάλωσης.
Το κόκκινο γαρίφαλο στα 90s ήταν η τελευταία υπόσχεση πως, όσο κι αν αλλάζουν οι καιροί και οι δείκτες του χρηματιστηρίου, η ανάγκη για δικαιοσύνη θα παραμένει το πιο ζωντανό και αιχμηρό άνθος της ανθρώπινης άνοιξης.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
