Η οικονομική επισφάλεια που υπάρχει σήμερα σε ένα μεγάλο ποσοστό νέων εργαζομένων, εκφράζεται με πολλούς τρόπους. Ένας εκ των οποίων, είναι και το να νοηματοδοτούνται εκ νέου, παραδοσιακές έννοιες και συνήθειες που θεωρούνταν κάποτε δεδομένες.
Η αποταμίευση είναι μια από αυτές τις έννοιες, που καλώς ή κακώς, το νόημα και η σκοπιμότητά της έχουν σήμερα επαναπροσδιοριστεί, ακολουθώντας τα νέα δεδομένα της εποχής. Την ακρίβεια, τη δυσαναλογία μισθών και κόστους ζωής, τη στεγαστική κρίση.
Με φόντο αυτά λοιπόν, τίθεται το εξής ερώτημα: Πόσο εύκολο είναι λοιπόν για έναν νέο να αποταμιεύσει εν έτει 2026;
Σύμφωνα με έρευνα της Insurance Europe, 6 στους 10 Έλληνες δεν αποταμιεύουν, παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη σημασία της έγκαιρης οικονομικής προετοιμασίας.
Συζητήσαμε με ανθρώπους που ανήκουν στο ηλικιακό φάσμα 25-30, για το αν και πώς μπορεί ένας νέος να αποταμιεύσει χρήματα σήμερα, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις παραμέτρους: Το να μένεις με γονείς, να συγκατοικείς ή να μένεις σε σπίτι χωρίς ενοίκιο, το να πληρώνεσαι με ή πάνω από τον βασικό μισθό κ.α. Ένα πολύ ενδιαφέρον, κοινό στοιχείο, παρουσιάζεται κάθε φορά.
«Προσπαθώ να κάνω αποταμίευση για κάποιο μεταπτυχιακό ή σεμινάριο που θα θελήσω να κάνω, για κάποιο μεγάλο ταξίδι ή μια μετακόμιση»
«Γενικά μεγάλωσα με το σκεπτικό «να μαζεύεις λεφτά» πάντα η μαμά με συμβουλεύω να το κάνω από το χαρτζιλίκι, από την κατασκήνωση που δούλευα τα καλοκαίρια ή από κάποιο babysitting. Τώρα που μεγάλωσα και έχω χρήματα ενηλίκων και είμαι ανεξάρτητη (πάλι φυσικά μου το λέει, ειδικά τώρα που έχω χρήματα Γερμανίας) . Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι πως επειδή μεγάλωσα με την ιδέα του να αποταμιεύω, πάντα προσπαθούσα να κρατάω χρήματα στην άκρη όσα και να είχα στα χέρια μου. Μικρότερη σε κουμπαρά τώρα σε κάποια τράπεζα. Οπότε κάθε μήνα προσπαθώ να αφήνω ένα ποσό στην άκρη (έχω και αριθμό που προσπαθώ να συντηρώ κάθε μήνα). Τώρα αν έμενα Ελλάδα, δεν ξέρω αν θα κατάφερνα κάθε μήνα να αποταμιεύω και στάνταρ ποσό γιατί μέχρι και να φύγω, δεν είχα κανένα τρελό μισθό. Τώρα φυσικά είναι πιο εύκολο με ένα full time μισθό.
Ως προς την σκέψη πίσω από την αποταμίευση, πιστεύω πως παλαιότερα ήταν περισσότερο διευρυμένη η σκέψη μάζεψε λεφτά γιατί θα παντρευτείς, θα κάνεις οικογένεια, παιδιά, θα πάρεις ένα σπίτι, μια δύσκολη στιγμή κτλ, θεωρώ αυτό σήμερα έχει αλλάξει και εγώ προσωπικά αποταμίευση προσπαθώ να κάνω για κάποιο μεταπτυχιακό ή σεμινάριο εκπαιδευτικό που θα θελήσω να κάνω ίσως για κάποιο μεγάλο ταξίδι, μια μετακόμιση, κάποιο μελλοντικό μεγάλο έξοδο που ίσως προκύψει, αλλά όχι, σκεπτόμενη πώς θα κάνω παιδιά να τα αποκαταστήσω».
- Μαρία, 27 ετών
«Αποταμιεύω κυρίως για το άμεσο μέλλον»
«Κανείς δεν μπορεί να κάνει αποταμίευση σήμερα όταν παίρνει 1000 - 1200 ευρώ τον μήνα και αυτό είναι κάτι που το συζητάω και απασχολεί πολύ κόσμο στη γενιά μας. Ίσως να μένει ένα μικρό ποσό στην άκρη, μόνο αν μένει κανείς με τους γονείς του. Στην περίπτωση όμως που έχεις καταφέρει να κάνεις το βήμα και να μείνεις μόνος, τα έξοδα δεν τελειώνουν στα πάγια έξοδα του σπιτιού και στα άλλα καθημερινά έξοδα. Ειδικά όσον αφορά τον κλάδο των δικηγόρων, επειδή είμαστε ελεύθεροι επαγγελματίες, "με μπλοκάκι" δηλαδή, έχουμε να πληρώσουμε και τις εισφορές μας (γύρω στα 240 ευρώ/μήνα) δηλαδή σχεδόν το 1/4 των χρημάτων που παίρνει τον μήνα ένας νέος δικηγόρος. Και αυτή φυσικά είναι η κατώτατη βαθμίδα εισφορών, που σημαίνει ότι όχι μόνο δεν κάνουμε αποταμίευση αλλά, και η σύνταξη που θα πάρουμε θα είναι πενιχρή και αυτό είναι κάτι πραγματικά
Προσωπικά, μπορώ να βάζω έστω κάποια χρήματα στην άκρη από κάποιες υποθέσεις, αλλά και πάλι, αυτά τα αποταμιεύω κυρίως για το άμεσο μέλλον. Δηλαδή λ.χ. για μια μηχανή που θέλω να αγοράσω, ή για κάποιο μεγάλο ταξίδι. Νομίζω είναι ξεκάθαρο πια, ότι ένας 30άρης σήμερα κάνει τελείως διαφορετική ζωή από αυτήν που έκαναν οι γονείς του. Οι δικοί μου γονείς ας πούμε, παντρεύτηκαν νέοι, ο πατέρας μου κατάφερε να αγοράσει με δικά του χρήματα αμάξι σε πολύ νεαρή ηλικία, κάτι που σήμερα φαντάζει πολύ μακρινό.
- Φώτης, 28 ετών
«Τα 150 ευρώ τον μήνα στην άκρη, δεν λέγονται αποταμίευση»
Ένας έμμισθος σήμερα, μ' έναν μισθό γύρω στα 1300 ευρώ, δεν μπορεί να κάνει κάνεις πολλά και μακροπρόθεσμα σχέδια. Και αυτό νομίζω είναι από τα πιο λυπηρά πράγματα που μπορούν να κάνουν σε έναν νέο άνθρωπο. Συγκατοικώ με τη σύντροφό μου, οπότε τουλάχιστον μπορώ να καλύπτω τις δικές μου ανάγκες. Από εκεί και πέρα, ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος για να βάλω χρήματα στην άκρη, είναι μόνο αν ξεκινήσω και μια δεύτερη δουλειά. Τα 200 ευρώ τον μήνα, δεν λέγονται αποταμίευση. Είναι απλώς ένα ποσό που μένει στην άκρη, για έκτακτες περιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν και όχι για να υποστηρίξει φιλόδοξους στόχους.
- Ν. 30 ετών
«Δεν αποταμιεύω με τον «συμβατικό τρόπο»/τον τρόπο με τον οποίον αποταμίευαν οι περισσότεροι γονείς μας, αλλά με σκοπό να ξοδέψω αυτά τα λεφτά σε πράγματα που αγαπώ»
«Ως ελεύθερη επαγγελματίας, μπορώ να αφήσω χρήματα στην άκρη για μελλοντική χρήση. Παρ’ όλα αυτά, νιώθω πως δεν αποταμιεύω με τον «συμβατικό τρόπο»/τον τρόπο με τον οποίον αποταμίευαν οι περισσότεροι γονείς μας, καθώς αποταμιεύω με σκοπό να ξοδέψω αυτά τα λεφτά σε πράγματα που αγαπώ (πχ. σε ταξίδια, συναυλίες) ή σπουδές (πχ. μεταπτυχιακό, εκπαιδεύσεις). Ο κυρίως σκοπός της αποταμίευσης μου είναι η διασκέδαση μου, ενασχόληση μου με τα χόμπι μου, και η εκπαίδευση μου, εν αντιθέσει με την αποταμίευση που έκαναν/κάνουν κάποιοι για παράδειγμα για να αγοράσουν ένα σπίτι, να παντρευτούν, κλπ.
Άτομα άλλων, μεγαλύτερων γενεών συχνά φαίνεται να δυσκολεύονται να ταυτιστούν με τον τρόπο που διαχειρίζομαι τα χρήματα μου, αλλά εμένα αυτός ο τρόπος διαχείρισης με ευχαριστεί καθώς συνάδει με τον τρόπο ζωής μου. Ταυτόχρονα, αξίζει επίσης να σκεφτεί κανείς τις προκλήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπος ένας νέος στην Ελλάδα το 2026 ώστε να μπορέσει να αποταμιεύσει (ανεξαρτήτως του σκοπού της αποταμίευσης). Παραδείγματα αποτελούν η διαμονή με οικογένεια, η πολύωρη εργασία, κλπ».
- Ε. 26 ετών
«Η καθημερινή επιβίωση δεν αφήνει χώρο για πλάνα για το μέλλον»
«Είναι αρκετά δύσκολο να αποταμιεύσεις σήμερα με αυτούς τους μισθούς. Προσωπικά, ενώ θα ήθελα να βάζω κάποια χρήματα στην άκρη κάθε μήνα για να κάνω κάτι στο μέλλον, νιώθω μια απαισιοδοξία καθώς ακόμη και αν μάζευα χρήματα δεν θα μπορούσα να αγοράσω ένα σπίτι σύντομα, όπως έκαναν οι προηγούμενες γενιές. Έτσι, σκέφτομαι ότι καλύτερα να χρησιμοποιώ τα χρήματα μου τώρα για να βελτιώσω την ποιότητα ζωής μου και για να κάνω κάποια πράγματα που θέλω για εμένα και την δουλειά μου, παρά να βάζω στην άκρη ελπίζοντας ότι στο μέλλον θα κάνω κάτι με αυτά. Προφανώς αυτό δεν μου δημιουργεί ασφάλεια, αλλά ζυγίζεις και βλέπεις τι θέλεις. Επίσης, ένας άλλος παράγοντας που καθιστά την αποταμίευση δύσκολη είναι το ότι συνεχώς προκύπτουν έξοδα, είτε λογαριασμοί, είτε κάτι με το αυτοκίνητο, ένας γιατρός, οτιδήποτε. Έτσι, με τα περιορισμένα χρήματα κοιτάς να καλύψεις αυτά και δεν σκέφτεσαι το μέλλον. Η καθημερινή επιβίωση δεν αφήνει χώρο για πλάνα για το μέλλον».
- Έλια, 27 ετών
«Όσο δεν μένω μόνος μου, μπορώ να αφήνω κάτι στην άκρη»
«Η αποταμίευση είναι από εκείνες τις αξίες που οι μεγάλοι έκαναν την προσπάθειά τους να μας την εμφυσήσουν όταν ήμασταν μικροί. Ακούγαμε για αυτήν και τα οφέλη της στο σπίτι, στο σχολείο, στις (προ κρίσης) τηλεοπτικές διαφημίσεις. Πλέον, όμως, το νόημά της νομίζω πως έχει αρχίσει να εξασθενεί. Ή απλά η εφαρμογή της γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο ‘’task’’.
Στη δική μου περίπτωση, μάλλον έχω πάψει να τη θέτω ως στόχο και περισσότερο την έχω στο μυαλό μου σαν μια κατάσταση διαρκείας, σαν αυτοσκοπό. Τουλάχιστον για όσο έχω την… πολυτέλεια (στην προκειμένη) να μη μένω μόνος μου και να μη χρειάζεται να καλύψω πολλαπλές υποχρεώσεις με έναν μισθό, το "αφήνω κάτι στην άκρη" είναι μονόδρομος. Και συμβαίνει κάπως υποσυνείδητα.
Διαφορετικά, δεν νομίζω πως θα μπορούσα να πω "τώρα θα αποταμιεύσω". Με το υπάρχον κόστος ζωής, φαντάζει κάπως ειρωνικό για έναν νέο ενήλικα που συντηρεί μόνος του τον εαυτό του να δεσμευθεί στην αποταμίευση. Ακόμα κι αν για τη γενιά των γονιών μας ήταν η κανονικότητα. Τότε, όμως, η οικονομική ευμάρεια (έστω και επίπλαστη) και η ροπή της κοινωνίας οριακά σε ωθούσαν να αποταμιεύσεις, δίνοντάς σου τις σωστές προϋποθέσεις. Τώρα; Είμαστε πολύ μακριά.
Και νομίζω πως πέρα από τις οικονομικές συνθήκες αυτές καθ’ αυτές, ο σημερινός τρόπος ζωής κάπως μας επιβάλλει το "έξοδο". Οι περισπασμοί είναι τρομακτικά περισσότεροι. Να κυνηγήσουμε το επόμενο ταξίδι, το επόμενο ρούχο, την επόμενη βόλτα, την επόμενη επένδυση σε *όποιον* τομέα της ζωής μας. Αν ήταν αλλιώς τα πράγματα, ε δεν θα το έλεγε "Φέρ’ το" το κομμάτι ο Ακύλας. Αλλά "Σώσ’ το"».
- Κωνσταντίνος, 28 ετών
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
