Πολύ συχνά, ακούμε και μαθαίνουμε για ανθρώπους μέσα από την εκάστοτε επικαιρότητα. Τούς έχουμε στο μυαλό μας με ιδιότητες ή διαμορφώνουμε μια, έστω και θολή εικόνα, μέσα από την ειδησεογραφία. Πίσω απ' όλα αυτά όμως, υπάρχουν ονοματεπώνυμα, καθημερινότητες, ζωές. Ανάμεσα στα πρόσωπα για τα οποία διαβάσαμε πολλά - άλλα και όχι τόσα όσα θα έπρεπε - τις τελευταίες ημέρες, είναι οι 24 εθελοντές - διασώστες που αθωώθηκαν από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Βορείου Αιγαίου την περασμένη Πέμπτη (15/1) για την υπόθεση «Μαρντίνι».
Στη «μεγαλύτερη υπόθεση ποινικοποίησης της αλληλεγγύης», όπως σχολιάστηκε από τα διεθνή μέσα, κατηγορούμενοι ήταν διασώστες και μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων, στους οποίους απαγγέλθηκαν κατηγορίες κακουργηματικού χαρακτήρα, μεταξύ άλλων, συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση που διευκόλυνε την παράνομη είσοδο μεταναστών στην Ελλάδα και ξέπλυμα χρήματος. Η υπόθεση πήρε το όνομά της από τη Σάρα Μαρντίνι από τη Συρία, μια εκ των 24 ακτιβιστών, της οποίας η ζωή έγινε ταινία στο Netflix με τίτλο «The Swimmers».
Οι κατηγορούμενοι είχαν σχέσεις με το Emergency Response Center International (ERCI), έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό έρευνας και διάσωσης που λειτουργούσε στη Λέσβο από το 2016 έως το 2018. Τα οκτώ χρόνια που εκκρεμούσε η υπόθεση, μαζί με τους 24, βρέθηκε στο στόχαστρο και η ανθρωπιστική βοήθεια εν γένει, προκαλώντας έντονο δημόσιο διάλογο τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη. Η νοοτροπία του «κάτι κρύβεται από πίσω» ελλόχευε παντού. Και συνεχίζει να ελλοχεύει. Ο Νάσος Καρακίτσος, ένας από τους 24 που κινδύνεψαν με κάθειρξη έως και 20 έτη, περιγράφει στο Reader τη δικαστική του περιπέτεια αλλά και το πλήγμα που υπέστη το ανθρωπιστικό έργο.
«Αυτό που θα θυμάμαι σε όλη μου τη ζωή, είναι εκείνο το ταξίδι από την Αθήνα στη Λέσβο, όταν με ενημέρωσαν ότι είχε βγει ένταλμα σύλληψης. Ήταν εφιαλτικό».
Ο Νάσος Καρακίτσος είναι σήμερα 45 ετών και μένει μόνιμα Ολλανδία, όπου ολοκληρώνει το δεύτερο μεταπτυχιακό του στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ. «Από το 2016 που πήγα στη Λέσβο για δύο χρόνια, μέχρι και τις σπουδές μου τώρα στο Μάαστριχτ, δούλευα σε ανθρωπιστικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις».
«Το 2016 η κατάσταση στη Λέσβο ήταν χαοτική. Είχαμε 50 βάρκες την ημέρα, μόνες τους οι Αρχές ήταν αδύνατο να ανταπεξέλθουν. Γι' αυτό και είχαμε αναπτύξει μια επικοινωνία, υπήρχαν δεκάδες ΜΚΟ και εκατοντάδες εθελοντές που προσπαθούσαν να βοηθήσουν όπως μπορούσαν. Στηρίζαμε τις αρχές με τη δράση μας. Υπήρχε μια συνεργασία χωρίς κανένα σοβαρό πρόβλημα ποτέ. Έχει βγει ένα αφήγημα για τις ΜΚΟ, αλλά αν δεν ήταν αυτές και οι εθελοντές, θα είχε ξεφύγει η κατάσταση. Θα ζούσαμε μια πραγματική τραγωδία. Γι' αυτό όταν πρωτοείδαμε τις κατηγορίες, δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε τι γινόταν».
Ο ίδιος έμαθε ότι βγήκε το ένταλμα σύλληψής του όταν είχε φύγει από τη Λέσβο και είχε πια επιστρέψει Αθήνα. «Πήρα το πλοίο για τη Λέσβο κατευθείαν, δεν είχα να φοβηθώ κάτι άλλωστε. Έδωσα κατευθείαν το κινητό και το λάπτοπ μου. Και τελικά έκατσα 3 μήνες στη φυλακή».
| (AP Photo/Panagiotis Balaskas)
«Η ανθρωπιστική βοήθεια δεν είναι έγκλημα»
«Η ανθρωπιστική βοήθεια δεν είναι έγκλημα», αποφάσισε το Εφετείο Βορείου Αιγαίου, κρίνοντας ότι ο κύριος σκοπός των κατηγορουμένων ήταν ανθρωπιστικός και ότι η αναμονή στις ακτές για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών δεν μπορεί να εκληφθεί ως διευκόλυνση παράνομης εισόδου. Όπως σημείωσε ακόμη ο πρόεδρος του δικαστηρίου Βασίλης Παπαθανασίου, ουδείς από τους κατηγορουμένους επιχείρησε να ενεργήσει ώστε κάποιοι από τους μεταφερόμενους πρόσφυγες ή μετανάστες να αποφύγουν τον έλεγχο των ελληνικών αρχών.
Ρωτώντας τον Νάσο Καρακίτσο για τα συναισθήματά του μετά την αθωωτική απόφαση, θα μου επισημάνει κάτι που έχει μεγάλη σημασία.
«Από τότε που ξεκίνησε η υπόθεσή μας, δεν υπάρχουν πια εθελοντές σε καμία ακτή της Ελλάδας. Γιατί υπάρχει φόβος. Αθωωθήκαμε αλλά δεν νικήσαμε, απλώς καταφέραμε να πείσουμε ότι δεν είμαστε ένοχοι, γιατί στην Ελλάδα, πρέπει να αποδεικνύεις ότι δεν είσαι ελέφαντας. Καταφέραμε να μην πάμε φυλακή 20 χρόνια όμως εδώ και 8 χρόνια, κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να βρίσκεται στις ακτές για να βοηθήσει.
Ουσιαστικά, δεν ήμασταν μόνο εμείς οι 24. Μέσω της δικής μας υπόθεσης, ταλαιπωρήθηκε, κατηγορήθηκε και σπιλώθηκε η αλληλεγγύη και όλοι οι άνθρωποι που πέρασαν ποτέ από τα νησιά για παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Τουλάχιστον δεν καταδικάστηκε. Αναγνωρίστηκε ότι δεν είναι παράνομο να προσφέρει κανείς τη βοήθειά του».
| The Guardian
Η πιο δύσκολη στιγμή; «Όταν βρεθήκαμε στη φυλακή για τρεις μήνες. Αλλά και οι μέρες πριν το Εφετείο. Όταν έχανα ευκαιρίες για δουλειά γιατί έτρεχε η υπόθεση και δεν μπορούσαν οι άλλοι να το ρισκάρουν να πάρουν κάποιον με πέντε κακουργήματα στην πλάτη του. Η υπόθεση αυτή όμως με πείσμωσε. Είναι πολύ εύκολο να βρεθείς σε μια μαύρη τρύπα και να μείνεις στάσιμος. Προσπάθησα και προσπαθώ να μην πέσω σε αυτήν».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
